پایگاه خبری تحلیلی عصرقم

آخرين مطالب

در گفت و گو با کارشناسان مطرح شد؛

تبیین چهره حقیقی نهضت عاشورا با خرافه زدایی و بدعت ستیزی سیاسی

تبیین چهره حقیقی نهضت عاشورا با خرافه زدایی و بدعت ستیزی
  بزرگنمايي:

عصر قم - تهران- انتقال و انعکاس صحیح پیام عاشورا و ترویج فرهنگ این نهضت بزرگ، رسالتی خطیر است که بر عهده تمام شیفتگان و پیروانان اهل بیت(ع) قرار دارد اما نفوذ برخی بدعت ها و خرافه ها در این آیین به ماهیت آن ضربه وارد ساخته و شرایط را برای سوءاستفاده دشمنان به منظور تخریب چهره اسلام حقیقی فراهم می آورد.

برگزاری مراسم عزاداری سید و سالار شهیدان امام حسین(ع)، سبب برانگیخته شدن شور و شعور حسینی در فضای کشور می شود، در این میان ورود برخی بدعت ها و تحریف ها در این آیین، ضرورت رویارویی با آنها را بیش از پیش آشکار می سازد و این موضوع وظیفه مهمی را بر عهده نهادها و سازمان های فرهنگی می گذارد تا با آگاه سازی، تبیین و ترویج فرهنگ عاشورایی، زمینه لازم برای برپایی سوگواری هایی به دور از بدعت و خرافه فراهم کنند.
آیت الله خامنه ای مقام معظم رهبری در دیدار با زایران حرم مطهر رضوی در یکم فروردین 1373 خورشیدی در ارتباط با ورود برخی بدعت ها در عزاداری های امام حسین(ع) فرمودند: «بزرگترین دشمنی با اسلام، همین است که کسانی به نام اسلام، به نام دین خدا و به نام محبّت اهل بیت(ع)، خرافاتی را اشاعه دهند که وقتی کسانی از این خرافات اطّلاع پیدا می کنند، بگویند «اگر اسلام این است، ما این اسلام را نمی خواهیم!» این، ضربه بزرگی است.»
پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا با توجه به اهمیت آسیب شناسی عزاداری های محرم و ضرورت نهادینه ساختن ارزش های قیام عاشورا با آیت الله «سید هادی رفیعی پور» موسس و مدیر موسسه علمی و پژوهشی امام هادی(ع) و «جعفر بای» محقق، آسیب شناس اجتماعی و استاد به گفت وگو پرداخت.
-متن گفت وگوی ایرنا را در ادامه می خوانیم:
***ایرنا: انتقال صحیح پیام عاشورا چه تاثیرها و پیامدهایی را بر فرهنگ جامعه به ویژه نسل جوان خواهد داشت؟
**آیت الله رفیعی پور: یزید با چهره حکومت دینی، حادثه کربلا را رقم زد و در دنیای کنونی نیز استکبار، پشت نقاب حقوق بشر، انواع جنایت ها را مرتکب می شود و با انتقال صحیح پیام نهضت امام حسین(ع) و این که چگونه ایشان می خواست توحید، یکتا پرستی، عدالت و اخلاق را در جامعه اسلامی نهادینه کند، می توان در برابر دسیسه های استکبار ایستاد و با ظلم مبارزه کرد. احیای اخلاق اسلامی از دیگر هدف های متعالی سید و سالار شهیدان(ع) به شمار می رود.
** جعفربای: فلسفه حقیقی نهضت عاشورا، آزادیخواهی برای بشریت به شمار می رود. ارزش های قیام کربلا با فطرت و سرشت آدمی پیوند خورده و بشر به طور ذاتی آزادیخواه و ظلم ستیز است و مظلوم نوازی جزو سرشت آن محسوب می شود و با توجه به استواری حماسه عاشورا بر این 2 اصل، امام حسین(ع) در میان دیگر دین ها و اقلیت های مذهبی نیز از جاذبه بسیاری برخوردار است و دوستداران فراوانی دارد.
قیام عاشورا در واقع نهضتی جهانی و فرااسلامی بود که ضد ظلم، حامی مظلوم و مدافع حق به شمار می رفت. با تبیین این مساله برای نسل جوان می توان آنها را به طرف این ارزش ها جذب و حقیقت پیام رخداد کربلا را به درستی منتقل کرد اما با رسوخ خرافه هایی که با عقلانیت سازگاری ندارد و در تضاد با خرد بشری است، نسل جوان از این ارزش ها دلزده و دلسرد خواهد شد.
*** ایرنا: ایجاد چه بدعت هایی در عزاداری های محرم را سبب به وجود آمدن انحراف در تبیین اهداف حقیقی از پیام قیام عاشورا می دانید و علت رسوخ این بدعت ها چیست؟
**آیت الله رفیعی پور: امویان برای آن که حقیقت و چرایی قیام امام حسین(ع) به فراموشی سپرده شود، بدعت هایی در مراسم این روز نهادند اما به برکت وجود ائمه اطهار(ع) اصالت این قیام حفظ شد اما این آیین ها و مراسم به مرور زمان بر اثر برخی اعمال سلیقه ها که با نظر شارع مقدس سازگار نیست، دچار انحراف شده است. امروزه دیده می شود در برخی از روضه هایی که در عزاداری های محرم خوانده می شود، نسبت هایی به خانواده رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع) می دهند که در شان اهل بیت(ع) نیست. در شماری از تعزیه ها نیز سخنان و رفتارهایی صورت می گیرد که مناسب نیستند، هر چند اینها جنبه هایی از احساسات و عواطف را برای بیان مظلومیت ائمه(ع) بیان می کنند اما استفاده از هر ابزاری برای این منظور، مورد تایید نیست. از دیگر مظاهر انحراف در عزاداری های محرم، مساله قمه زنی به شمار می رود و با توجه به آن که درباره قمه زدن روایتی وجود ندارد پس باید دید این سنت از کجا وارد دین شده است. مراجع عظام نیز در این ارتباط فتوا داده و آن را حرام اعلام کرده اند. انعکاس تصویرهای مربوط به این رفتار، موجب سوءاستفاده دشمنان و به ابزاری برای تخریب دین اسلام تبدیل خواهد شد.
در روایت ها آمده است که در روز عاشورا از خوردن و آشامیدن امساک شود اما امروزه عکس این عمل صورت می گیرد. مرحوم محدث قمی در کتاب شریف مفاتیح نقل می‌کند «روز عاشورا روز امساک است» اما در این روز اسراف و زیاده روی روی می دهد که از دیگر بدعت های وارد شده به این آیین محسوب می شود.
** جعفربای: عزاداری های مراسم عاشورا سبب می شود تا مسلمانان هر سال با عشق، علاقه و با تمام وجود آن را پاس نگاه دارند و باشکوه تر از گذشته این مهم را برگزار کنند اما این سنت و آیین مذهبی در طول تاریخ دستخوش ناهنجاری های بسیاری شده است که گاهی آن را از فلسفه اصلی جدا می سازد و به انحراف می کشاند. بعضی از این بدعت ها، حکایت از ورود آیین ها و مراسم های قومی و قبیله ای دارد که با مسایل مذهبی پیوند خورده و آن را به شکل یک سنت شبه مذهبی درآورده که فلسفه وجودی این بدعت ها با احکام مذهبی در تضاد است به عنوان مثال یکی از این آیین ها قمه زنی محسوب می شود در حالی که دین مبین اسلام، هرگونه آسیب رسانی به بدن را ناشایست و حرام می داند و ایجاد جراحت بر بدن، گناهی کبیره به شمار می رود. این خرافه ها بیشتر از فقر فرهنگی جوامع نشات می گیرد، بنابراین می بایست پیروانان سیره امام حسین(ع) برای هر رفتار خویش توجیهی عقلانی داشته باشند.
*** ایرنا: ضمن آسیب شناسی و بیان پیامدهای این پدیده در عزاداری های محرم، چه راهکارهایی برای اصلاح این امر وجود دارد؟
**آیت الله رفیعی پور: روحانیان، مراجع، ائمه جمعه، سخنرانان مذهبی می بایست در بیانیه ها و سخنرانی های خود ضمن تبیین و واکاوی حقیقت نهضت عاشورا، مردم را نسبت به پرهیز از این گونه رفتارها، تشویق و پیامدهای این پدیده را به آنها گوشزد کنند.
** جعفربای: چون قیام سیدوسالار شهیدان، قیامی جهانی و متعلق به تمام بشریت به شمار می رود، نباید با دامن زدن به برخی خرافه ها آن را دچار انحراف کرد و از جاذبه و اثرپذیری آن کاست. البته برخی از افراد تعمدی در وارد ساختن این بدعت ها به آیین های عزاداری ندارند و به دلیل عشق و علاقه به امام حسین(ع) مرتکب چنین خطاهایی می شوند اما ضرورت دارد تا این بدعت ها را با یک غبار روبی زدود و این پاکسازی هر از چندگاهی لازم است. حلاوت، شیرینی و قدرت جذب آیین های حسینی سبب می شود تا مشتاقان و شیفتگان زیادی گرد آن جمع شوند اما وجود این خرافه ها و رفتارهای غیرعقلانی سبب دافعه، رنجش و گریز از انجام دادن این نوع مناسک خواهد شد و بنابراین ضرورت غبارروبی، پاکسازی و آفت زدایی از چهره این مراسم به شدت احساس می شود.
*** ایرنا: نهادهای فرهنگی مانند آموزش و پرورش و رسانه ها را تا چه میزان در اصلاح این آسیب ها موثر می دانید؟
**آیت الله رفیعی پور: در این زمینه حوزه های علمیه، صدا و سیما، آموزش و پرورش، وزارت ارشاد، سازمان تبلیغات و به طور کلی نهادهای فرهنگی وظیفه حساس و خطیری برعهده دارند و در این ارتباط تاکنون بسیار کم کاری شده است. چرا با گذشت 35 سال از پیروزی انقلاب نتوانسته ایم آنگونه که شایسته است صدای امام حسین(ع) و حقیقت نهضت او را به دنیا منتقل کنیم و همین مساله زمینه تحریف نهضت عاشورا را فراهم می آورد بنابراین در این ارتباط ضرورت فرهنگ سازی بسیار اهمیت دارد.
**جعفر بای: خانواده به عنوان مهم ترین بخش و اساسی ترین رکن برای اصلاح این خرافه ها به شمار می روند و پس از آن آموزش و پرورش، تمام نهادهای فرهنگی و به خصوص رسانه ها نقش کلیدی را در این مساله ایفا می کنند. آنها می بایست با نهادینه سازی فرهنگ اصیل عاشورا و خرافه زدایی از این آیین ها، چهره حقیقی نهضت امام حسین(ع) را برای جهانیان آشکار سازند.
*** ایرنا: با توجه به حضور پیروان دیگر ادیان در مراسم عاشورا، گسترش این بدعت ها و رفتارهای نادرست چه تاثیری بر این موضوع دارد؟
**آیت الله رفیعی پور: نهضت عاشورا چند بعدی است و ارزش هایی چون آزادی خواهی، عدالت خواهی، مبارزه با ستمگر و مسایل اخلاقی تنها جنبه ای از این قیام محسوب می شود. واقعه کربلا، حماسه ای جمعی و جنبه ای بین المللی دارد و همین سبب می شود تا پیروان دیگر ادیان به حقیقت این نهضت پی ببرند و در این مراسم شرکت کنند اما برخی از این رفتارهای نابهنجار به این دلبستگی ضربه وارد می کند.
** جعفربای: باطل ستیزی، حق پروری و دفاع از عدالت جزو خصلت های ذاتی تمام انسان ها به شمار می رود بنابراین پیروان دیگر آیین الهی در این مراسم شرکت می کنند و شیفته این گونه این مراسم می شوند چون که با سرشت و فطرت آنها سازگار و با روحیه و خصلت هایشان همخوانی دارد. گاندی می گوید من با الگوگیری از نهضت حسینی می توانم هند را نجات دهم. به طور قطع این انحراف ها و خرافه ها که با هیچ توجیه عقلی سازگاری ندارد سبب یک نوع دلزدگی خواهد شد.
*گروه اطلاع رسانی
خبرنگار: مهسا شریفی**انتشار دهنده: شهربانو جمعه
پژوهشم**2059*2002*9131
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

موازی کاری در تبیین بیانیه گام دوم انقلاب کنار گذاشته شود

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی: قم در ساخت سریال ضعف دارد

100 هزار تن کالا از گمرکات قم صادر شد

کتابسوزی اخیر خدمت به دشمنان اسلام و تشیع است

4820 میلیارد ریال از تسهیلات رونق تولید قم تحقق یافت

رییس اتحادیه درودگران: تامین مواد اولیه معضل نخست صنعت چوب قم است

بازداشت دانشجوی ایرانی در زمان ورود به آمریکا

رشد هفت‌درصدی شرکت‌های دانش‌بنیان در قم

زنجیره تولید صنعت مبلمان قم ناقص است

قم سهمی از ارزش افزوده صنعت چوب و مبلمان ندارد

مروری بر سرخط‌های روزنامه‌های قم

مراسم عزاداری حضرت فاطمه(س) در حرم بانوی کرامت برگزار می‌شود

تیم «پیام» نماینده قم در فوتبال نوجوانان و نونهالان کشور شد

فعالیت 126 شرکت دانش بنیان در قم

رتبه سوم قم در پرداخت تسهیلات گردشگری

دمای هوای قم به 17 درجه می‌رسد/ وزش باد نسبتا شدید در پنج‌شنبه

بانک‌هایی که مانع رونق تولید در قم هستند توبیخ می‌شوند

دل و قلوه ترامپ و نتانیاهو بر سرِ معامله قرن

استاندار: از شرکت‌های دانش‌بنیان قم حمایت می‌شود

چراغ سبز احتمالی آمریکا به مهاجران ایرانی

پیشنهاد عجیب روزنامه اصولگرا علیه روحانی

جزییات سقوط هواپیمای آمریکایی در افغانستان

احتمال مکاتبه روحانی با رهبری درباره رد صلاحیت‌ ها

جهادکشاورزی: پیاز در قم تا 10 روز دیگر ارزان می شود

بازرسی‌ بنگاه‌های اقتصادی قم 11 درصد افزایش یافت

تاکید بر کیفیت میوه شب عید در قم

بخشدار مرکزی قم: دهستان قمرود از محرومیت رها می‌شود

انتقاد مدیر حوزه‌های علمیه خواهران از تعدد مدیریت مسجد در کشور

رییس دانشگاه ادیان و مذاهب: به‌عنوان یک طلبه از جامعه پزشکی پوزش می‌خواهم

مسجد امام زین العابدین(ع) قم ثبت ملی شد

تعرض به کتب پزشکی برخلاف روح اسلام است

تیم بیس بال قم در رده دوم جدول رده بندی قرار گرفت

اصابت یک راکت به سفارت آمریکا در بغداد

تعداد جانباختگان کرونا در چین به 80 تن رسید

پاسخ سپاه به اظهارات عجیب حسن عباسی

39 درصد اشتغال استان دربخش صنعت است

واردات بی‌رویه و قاچاق تولید داخلی را فلج کرده است

شناسنامه شهید حاج قاسم سلیمانی در قم رونمایی شد

دوران سیطره آمریکایی‌ها در منطقه به پایان رسیده‌است

510 اثر به جشنواره سراسری شعر کبواتران حرم ارسال شد

دوران سیطره آمریکایی‌ها درعراق به پایان رسیده‌است

آیت الله مکارم شیرازی: ردصلاحیت 90 نماینده تعجب برانگیز است

قم 450 نخبه ایثارگر دارد

حسینی بوشهری: خون شهید سلیمانی باعث خیزش در سراسر منطقه شد

بازدید 25 هزار زائر غیر ایرانی از موزه آستان مقدس بانوی کرامت

مدیرعامل منطقه ویژه: صادرات منطقه سلفچگان 96 درصد رشد داشته است

واحدهای مسکونی طرح اقدام ملی سال 1400 تحویل متقاضیان می‌شود

کلنگ 4 هزار واحد مسکونی طرح اقدام ملی در قم به زمین زده شد

قم ظرفیت ساخت 9 هزار و500 واحد درطرح اقدام ملی مسکن دارد

غرویان: کتاب‌سوزی اخیر، به شبهه تضاد بین علم و دین دامن زد