عصر قم - خراسان - رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی با تشریح ابعاد جنگ ترکیبی، جنگ شناختی و عملیات روانی را مهمترین عرصه تقابل دشمن با جمهوری اسلامی دانست و بر نقش مبلغان، فعالان فرهنگی و جهاد تبیین در خنثیسازی این جنگ تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان، حجتالاسلام محسن هاشمی بذرگری، رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی، در همایش «راویان فتح» که در مدرسه علمیه امام علیبنموسیالرضا(علیهالسلام) برگزار شد، با اشاره به تحولات عرصه نبرد در جهان معاصر، اظهار داشت: تا پیش از جنگ جهانی دوم، جنگها عمدتاً در قالب نبردهای کلاسیک و سنتی تعریف میشد و نوع آرایش نظامی، تجهیزات و توان سختافزاری طرفین، نقش اصلی را در تعیین پیروزی یا شکست ایفا میکرد.
وی افزود: پس از جنگ جهانی دوم، ادبیات جدیدی در حوزه نظامی شکل گرفت که بر اساس آن، «مردم» به عنوان ضلع سوم جنگ مورد توجه قرار گرفتند. بر این اساس، صرف حضور دو جبهه نظامی در برابر یکدیگر برای تحقق پیروزی کافی نبود، بلکه تأثیرگذاری بر افکار عمومی و پشتیبانی مردمی به یکی از مؤلفههای اصلی نبرد تبدیل شد.
رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه این رویکرد بعدها در قالب «جنگ هیبریدی» یا «جنگ ترکیبی» شناخته شد، گفت: در این نوع جنگ، دشمن تلاش میکند میدان نبرد را از عرصه صرفاً نظامی خارج کرده و به حوزههای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، رسانهای و سایبری گسترش دهد تا از طریق فشار بر مردم، توان مقاومت جبهه مقابل را کاهش دهد.
وی ادامه داد: در ادبیات نظامی جدید، برای جنگ ترکیبی الزاماتی تعریف شده است که از جمله آن میتوان به جنگ اقتصادی، جنگ سایبری، جنگ اطلاعاتی و تبلیغاتی، حمایت از آشوبهای داخلی، جنگ دیپلماتیک، بهرهگیری از نیروهای نیابتی، استفاده از نیروهای نامنظم و نیز عملیات نیروهای ویژه اشاره کرد.
حجتالاسلام هاشمی بذرگری با بیان اینکه هدف از این الگو، دستیابی به بیشترین نتیجه با کمترین هزینه و تلفات است، گفت: همانگونه که یک سامانه هیبریدی از چند منبع انرژی به صورت همزمان بهره میگیرد، در جنگ ترکیبی نیز دشمن از مجموعهای از ابزارها و ظرفیتها به طور همزمان استفاده میکند تا اراده طرف مقابل را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به مصادیق این جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران بیان داشت: فشارهای اقتصادی و تحریمها، تلاش برای فعالسازی گروههای نیابتی در منطقه، اقدامات تروریستی علیه فرماندهان و دانشمندان کشور، فعالیتهای گسترده رسانهای و تبلیغاتی و همچنین حملات سایبری، نمونههایی از ابعاد مختلف جنگ ترکیبی علیه ملت ایران به شمار میرود.
رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی با گرامیداشت یاد شهدای مدافع حرم و شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی، گفت: دشمن تلاش فراوانی داشت تا گروههای نیابتی خود را به مرزهای جمهوری اسلامی نزدیک کند، اما مجاهدتهای جبهه مقاومت در سوریه و عراق مانع تحقق این هدف شد.
وی همچنین با اشاره به برخی اقدامات سایبری علیه کشور گفت: از ماجرای ویروس استاکسنت در تأسیسات هستهای گرفته تا حملات سایبری علیه زیرساختهای عمومی کشور، همگی در چارچوب جنگ ترکیبی قابل ارزیابی است.
جنگ شناختی؛ مهمترین میدان نبرد امروز
حجتالاسلام هاشمی بذرگری با تأکید بر اینکه در میان ابعاد مختلف جنگ ترکیبی، جنگ شناختی و عملیات روانی از اهمیت ویژهای برخوردار است، اظهار کرد: اگر بخواهیم بیشترین تأثیرگذاری دشمن بر افکار عمومی و جامعه را بررسی کنیم، باید به حوزه جنگ رسانهای، تبلیغاتی و شناختی توجه ویژه داشته باشیم.
وی افزود: یکی از مهمترین عرصههای حضور مبلغان دینی و فعالان فرهنگی، تبیین واقعیتها و افزایش سطح آگاهی جامعه در برابر عملیات روانی دشمن است؛ چراکه دشمن تلاش میکند از طریق تحریف واقعیتها و ایجاد شبهه، بر ادراک و تحلیل مردم تأثیر بگذارد.
رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی ادامه داد: آنچه امروز در صحنه اجتماعی کشور مشاهده میشود، حاصل سالها مجاهدت فرهنگی، روشنگری و جهاد تبیین است. حضور گسترده و مستمر مردم در صحنههای مختلف، با وجود همه فشارهای اقتصادی و تبلیغاتی، نشاندهنده عمق آگاهی و بصیرت عمومی جامعه است.
وی با اشاره به نقش امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب در ارتقای سطح شناخت و بصیرت مردم گفت: این سرمایه اجتماعی، محصول دههها تلاش در عرصه تبیین معارف انقلاب اسلامی و آگاهسازی جامعه نسبت به توطئههای دشمنان است.
حجتالاسلام هاشمی بذرگری با بیان اینکه بسیاری از راهبردهای جنگ شناختی در آموزههای دینی و قرآنی قابل شناسایی است، گفت: دشمن برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی از شیوههایی استفاده میکند که ریشههای آن را میتوان در روشهای شیطان برای گمراهسازی انسانها مشاهده کرد.
وی ترسآفرینی و ایجاد رعب را یکی از مهمترین ابزارهای جنگ روانی دشمن دانست و بیان داشت: یکی از راهبردهای اصلی دشمن، ایجاد نگرانی، اضطراب و ناامیدی در جامعه است؛ زیرا ترس میتواند قدرت تصمیمگیری و مقاومت را تضعیف کند و زمینه نفوذ روانی دشمن را فراهم سازد.
رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی گفت: تجربه گروهک تروریستی داعش نیز نشان داد که بخش قابل توجهی از موفقیتهای اولیه این جریان، نه ناشی از قدرت نظامی، بلکه نتیجه فضاسازی رسانهای و ایجاد رعب و وحشت در میان مردم بود.
وی تأکید کرد: دشمنان جمهوری اسلامی نیز همواره تلاش کردهاند از همین الگو استفاده کنند و با بزرگنمایی توان خود، جامعه را دچار اضطراب و نگرانی کنند؛ در حالی که آموزههای قرآنی، مؤمنان را به ایستادگی، توکل و حفظ آرامش در برابر این جنگ روانی فرا میخواند.
رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی، در ادامه سخنان خود با اشاره به دیدگاههای شهید مطهری درباره نسبت جهان اسلام با تمدن غرب، به تبیین یک تمثیل ادبی از مولانا پرداخت که به گفته وی، علامه اقبال و شهید مطهری نیز از آن در تحلیلهای فرهنگی و تمدنی بهره بردهاند.
وی با اشاره به مثال «مسجد مهمانکش» در ادبیات مولانا بیان داشت: در این حکایت، روستایی وجود دارد که مسجدی در آن قرار گرفته است؛ مسجدی که هر کس شب را در آن سپری میکند، دیگر زنده از آن خارج نمیشود و به همین دلیل به «مسجد مهمانکش» شهرت یافته است. مردم روستا به همین دلیل به هر مسافری توصیه میکنند که در این مسجد اقامت نکند و او را به خانههای خود دعوت میکنند. اما در این میان، فردی آگاه و شجاع با وجود هشدارها تصمیم میگیرد شب را در همان مسجد سپری کند.
وی ادامه داد: این فرد در شب با صداهای هولناک و غیرقابل تحملی در فضای مسجد مواجه میشود؛ صداهایی که از دیوارها و فضای مسجد شنیده میشود و بهتدریج شدت آن افزایش مییابد تا جایی که فرد در آستانه ترس و فروپاشی قرار میگیرد. اما در همین وضعیت، تصمیم میگیرد در برابر این صداها سکوت نکند و او نیز صدای خود را بلندتر از آنها مطرح کند. با افزایش صدای او، بهتدریج بر فضای ترس غلبه میشود و آن هیمنه شکسته میگردد.
به گفته وی، در ادامه این داستان، پس از غلبه این فرد بر فضای هراس، حقیقت پنهان مسجد آشکار میشود و گنجهایی از درون دیوارهای آن نمایان میگردد؛ امری که نشان میدهد بسیاری از هیبتها و ترسها، بیش از آنکه واقعی باشند، ساخته فضای ذهنی و القایی هستند.
حجتالاسلام هاشمی بذرگری با اشاره به تحلیل شهید مطهری از این تمثیل گفت: بر اساس این نگاه، مواجهه جهان اسلام با تمدن غرب نباید بر اساس ترس و انفعال باشد، بلکه باید مبتنی بر شناخت، مقاومت و تقویت صدای حق در برابر هیمنه رسانهای و فرهنگی غرب صورت گیرد.
وی افزود: غرب در عرصه تمدنی تلاش میکند با استفاده از ابزارهای رسانهای و فرهنگی، صدای خود را بزرگتر از واقعیت نشان دهد و از این طریق، نوعی ترس و انفعال در جوامع دیگر ایجاد کند. این در حالی است که تجربه نشان داده است بسیاری از این هیبتها با مواجهه آگاهانه و فعال فرو میریزد.
وی با اشاره به وضعیت کنونی تقابل فرهنگی و سیاسی گفت: امروز دشمن پس از ناکامی در مواجهه نظامی مستقیم، به سمت جنگ ترکیبی و بهویژه جنگ شناختی حرکت کرده است. در این جنگ، هدف اصلی ایجاد ترس، فشار روانی و ناامیدسازی جامعه هدف است.
رئیس دفتر تولیت آستان قدس رضوی گفت: یکی از مهمترین راهبردهای دشمن در این عرصه، القای ناکارآمدی و بیاثر بودن نظام اسلامی و القای این گزاره است که «کاری از دست کسی برنمیآید». این جریان با برجستهسازی مشکلات اقتصادی و اجتماعی و بزرگنمایی آنها، تلاش دارد امید را در جامعه، بهویژه در میان جوانان، تضعیف کند.
وی ادامه داد: در فضای رسانهای و مجازی نیز بارها تلاش شده است با ادبیاتی مانند کاهش ارزش پاسپورت ایرانی یا بیاعتبار نشان دادن ظرفیتهای ملی، نوعی احساس عقبماندگی و یأس در جامعه ایجاد شود؛ در حالی که این تصویرسازیها بخشی از جنگ روانی دشمن است.
حجتالاسلام هاشمی بذرگری در ادامه با اشاره به ظرفیتهای جمهوری اسلامی ایران گفت: در کنار همه این فضاسازیها، کشور دارای ظرفیتهای بنیادین و بیبدیلی است که کمتر در سایر نقاط جهان مشابه آن دیده میشود. این ظرفیتها در حوزههای مختلف علمی، فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی قابل مشاهده است.
وی افزود: یکی از مهمترین این ظرفیتها، نگاه توحیدی و ایمان دینی مردم ایران است که در بطن انقلاب اسلامی شکل گرفته و استمرار یافته است. این نگاه، به گفته برخی اندیشمندان غربی، از جمله میشل فوکو، ویژگی متمایز انقلاب اسلامی ایران نسبت به سایر انقلابهای جهان است.
وی با اشاره به سفرهای فوکو به ایران و تحلیل او از انقلاب اسلامی بیان داشت: فوکو در جمعبندی خود از انقلاب ایران، آن را «انقلابی به نام خدا» توصیف میکند؛ ویژگیای که در هیچیک از انقلابهای بزرگ جهان از جمله انقلاب فرانسه یا انقلاب روسیه مشاهده نمیشود.
حجتالاسلام هاشمی بذرگری تأکید کرد: این بعد معنوی و توحیدی، در کنار نقشآفرینی مردم، مهمترین عامل ماندگاری و پایداری انقلاب اسلامی بوده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش مردم در تاریخ انقلاب اسلامی گفت: ملت ایران در دوران مختلف، از پیش از انقلاب تا پس از آن، با وجود همه فشارها و چالشها، حضور فعال و تعیینکنندهای در صحنه داشتهاند و این حضور، یکی از عناصر اصلی اقتدار نظام اسلامی محسوب میشود.
حجتالاسلام هاشمی بذرگری افزود: بر اساس دیدگاه امام خمینی(ره)، ملت ایران در عصر حاضر از حیث همراهی، ایمان و مجاهدت، در زمره ملتهای کمنظیر تاریخ قرار دارد و این موضوع بارها مورد تأکید ایشان بوده است.
حمتالاسلام هاشمی برزگری همچنین با اشاره به جایگاه رهبران الهی در هدایت جامعه اسلامی گفت: سادهزیستی، معنویت و ارتباط عمیق با مردم از ویژگیهای مهم رهبران انقلاب اسلامی بوده که نقش مهمی در ایجاد پیوند میان مردم و نظام داشته است.
وی در ادامه با اشاره به خاطراتی از دوران دفاع مقدس و برخی تجربیات میدانی، به نقش ایمان، توسل و ارتباط با اهلبیت علیهمالسلام در شرایط سخت اشاره کرد و گفت: در بسیاری از صحنههای دشوار، همین ارتباط معنوی و توسل بوده که مسیر را برای رزمندگان هموار کرده است.
حجتالاسلام هاشمی بذرگری با ذکر نمونههایی از خاطرات رزمندگان و فرماندهان دوران دفاع مقدس، بر نقش تعیینکننده باورهای دینی و معنوی در تغییر شرایط میدانی تأکید کرد و افزود: این مؤلفهها در هیچیک از محاسبات صرفاً مادی قابل جایگزینی نیست.
وی در پایان تأکید کرد: استمرار مسیر انقلاب اسلامی در گرو تقویت ایمان دینی، حفظ وحدت اجتماعی، تبیین درست واقعیتها و افزایش امید در جامعه است و به برکت همین مؤلفهها، پیروزی نهایی جبهه حق بر جریان باطل محقق خواهد شد./933/