عصر قم - در میان اسناد برجایمانده از ساواک، گزارشی وجود دارد که از فعالیت آیت الله سیدعلی خامنهای برای جمعآوری و ارسال فطریه به مسلمانان لبنان حکایت میکند.
بر اساس مفاد سندی که در ادامه آمده است، آیتالله سیدعلی خامنهای از طریق واسطهای به نام حاجی ارتضاء، که در گزارش «قالیفروش» معرفی شده است، پیامی برای شماری از روحانیون ارسال کرده است. موضوع پیام، جمعآوری فطریه و اختصاص آن به مسلمانان لبنان بوده است.
این گزارش از چند جهت دارای اهمیت تاریخی است. نخست آنکه نشان میدهد مسئله لبنان و حمایت از مسلمانان آن کشور سالها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در میان روحانیون مبارز ایران مطرح بوده است. دوم آنکه نام آیتالله خامنهای در مقام یکی از فعالان این عرصه در سند ثبت شده و بیانگر توجه ایشان به مسائل جهان اسلام فراتر از مرزهای ایران است.
چنین اسنادی نشانه شکلگیری نگرش «امت اسلامی» در میان نیروهای انقلابی تلقی میشود؛ نگرشی که بر اساس آن، مسلمانان ایران خود را نسبت به سرنوشت مسلمانان دیگر کشورها نیز مسئول میدانستند. از این منظر، اقدام برای جمعآوری وجوه شرعی و ارسال کمک به مسلمانان لبنان، صرفاً یک فعالیت خیریه نبود، بلکه نمادی از همبستگی اسلامی و حمایت از ملتهای مسلمان به شمار میرفت.
همچنین این سند نشان میدهد که رژیم پهلوی نسبت به ارتباطات مذهبی و اجتماعی روحانیون حساسیت ویژهای داشت و فعالیتهایی از این دست را زیر نظر میگرفت. ثبت و تأیید چندباره خبر در گزارشهای امنیتی بیانگر آن است که دستگاه ساواک حکومت اینگونه ارتباطات را دارای اهمیت سیاسی و اجتماعی ارزیابی میکرد.
این سند را میتوان یکی از شواهد توجه برجسته آیتالله خامنهای به مسائل جهان اسلام و بهویژه لبنان دانست؛ توجهی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در قالب حمایت جمهوری اسلامی ایران از مقاومت لبنان و دفاع از آرمانهای ملتهای مسلمان منطقه استمرار یافت.
