عصر قم - گزارش‌ها از درخواست عربستان سعودی از حکومت جولانی برای اعزام نیروهای سوری به یمن حکایت دارند.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ گزارش‌ها درباره درخواست عربستان سعودی از حکومت جولانی برای اعزام نیرو به یمن، احتمال ورود دمشق به مناقشه‌ای تازه را مطرح کرده است. اقدامی که می‌تواند هم به ریاض در تقویت نیروهای هم‌پیمانش کمک کند و هم برای حکومت جولانی، فرصتی اقتصادی و ابزاری برای مدیریت گروه‌های مسلح داخلی فراهم آورد. با این حال، نگرانی از تشدید ابعاد فرقه‌ای جنگ و گرفتار شدن در منازعه‌ای طولانی، تصمیم‌گیری حکومت جولانی درباره این درخواست را پیچیده کرده است.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان، افشاگری‌های اخیر درباره درخواست عربستان سعودی برای اعزام جنگجویان از حکومت جولانی به‌منظور مشارکت در جنگ یمن، چندان غافلگیرکننده نیست. نه از سوی عربستان که بیش از یک دهه است درگیر مداخله نظامی در یمن است و نه از سوی حکومت جولانی که مجموعه‌ای از عوامل از شرایط نامساعد اقتصادی سوریه گرفته تا ساختار ارتش نوپای جولانی و حضور گروه‌هایی با سابقه مشارکت در جنگ‌های خارجی، زمینه چنین احتمالی را فراهم کرده‌اند.
درخواست ریاض و گزارش‌ها درباره اعزام هزاران نیروی سوری
بر اساس گزارش‌های تازه خبرگزاری «رویترز» و وب‌سایت «آکسیوس»، در جریان سفر کوتاه «احمد الشرع» ملقب به «ابومحمد جولانی» رئیس حکومت جولانی به عربستان سعودی در سه‌شنبه گذشته، ریاض رسماً از دمشق درخواست کرده است نیروهایی را برای مشارکت در جنگ یمن اعزام کند. جولانی در این سفر با «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان، و شماری از مقام‌های سعودی از جمله «خالد بن سلمان» وزیر دفاع و «فیصل بن فرحان» وزیر خارجه، دیدار کرده است.
رویترز گزارش داده است که مقام‌های حکومت جولانی در حال بررسی این درخواست و نوع کمکی هستند که می‌توانند به عربستان ارائه دهند. آکسیوس نیز به نقل از سه مقام آمریکایی نوشته است که مذاکرات سعودی ـ سوری با هدف تقویت نیروهای مزدور عربستان که در مقایسه با نیروهای مسلح یمن آموزش کمتری دیده‌اند انجام می‌شود.
به نوشته آکسیوس، دو طرف دولت دونالد ترامپ را نیز در جریان مذاکرات قرار داده‌اند و دولت آمریکا، دست‌کم در اصل با این اقدام مخالفتی ندارد؛ زیرا ممکن است روابط میان دو متحد واشنگتن را تقویت کند و به عملیات علیه نیروهای مسلح یمن بدون مشارکت مستقیم نظامی آمریکا، یاری برساند.
این وب‌سایت همچنین گزارش داده است که فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا موسوم به «سنتکام» در رایزنی‌ها مشارکت داشته تا سازوکار اعزام نیروهای سوری بررسی شود. با این حال، برخی مقام‌های آمریکایی نگران‌اند که چنین اقدامی به جنگ یمن، بُعدی فرقه‌ای ببخشد و به تشدید درگیری‌ها بینجامد.
آکسیوس به نقل از منبعی آگاه از مذاکرات نوشته است که شمار نیروهای سوری مورد بحث برای اعزام، بین ۱۰ هزار تا ۲۰ هزار نفر است. بر اساس همین گزارش، احتمال مشارکت «لشکر ۹۰» ارتش جولانی مستقر در نزدیکی دمشق و «لشکر ۸۴» ارتش جولانی مستقر در جنوب سوریه و در نزدیکی سویداء نیز بررسی می‌شود. یگانی که به گفته این منبع، هزاران جنگجوی خارجی که طی سال‌های جنگ به سوریه آمده‌اند را در خود جای داده است.
بحران اقتصادی و معضل ادغام گروه‌های مسلح
در حالی که مقام‌های سعودی هنوز هیچ اظهارنظر رسمی در تأیید یا تکذیب این گزارش‌ها نکرده‌اند، اداره اطلاع‌رسانی خارجی وزارت اطلاع‌رسانی حکومت جولانی به‌سرعت آنچه را ادعاهای مربوط به پیوستن سوریه به جنگ یمن خواند، تکذیب کرد و تأکید داشت که اولویت این حکومت، بازسازی کشور سوریه است.
با این حال، این نهاد احتمال همکاری نظامی را به‌طور کامل رد نکرد و توضیح داد که هرگونه همکاری نظامی با کشورهای شریک، صرفاً از مسیرهای رسمی و در چارچوب روابط دوجانبه موجود انجام خواهد شد.
درخواست عربستان در شرایطی مطرح شده است که حکومت جولانی با مجموعه‌ای از فشارهای اقتصادی روبه‌روست. به‌ویژه پس از توقف بخش قابل‌توجهی از کمک‌هایی که این حکومت پیش‌تر از عربستان و قطر دریافت می‌کرد. این مسئله به تأخیر در پرداخت حقوق و دستمزدها در سوریه انجامیده و وزارت دفاع حکومت جولانی که پس از انحلال ارتش پیشین سوریه تأسیس شده، به‌طور خاص با این مشکل مواجه است.
این درخواست همچنین هم‌زمان با تلاش حکومت جولانی برای برچیدن ساختار مستقل گروه‌های مسلح و ادغام آنها در ساختار وزارت دفاع مطرح شده است. روندی که با مقاومت آشکار برخی گروه‌ها به‌ویژه گروه‌های خارجی، روبه‌روست.
یمن؛ راهی برای مهار تندروها یا تشدید تنش‌های فرقه‌ای؟
در چنین شرایطی، پذیرش درخواست عربستان از سوی حکومت جولانی می‌تواند فرصتی برای فراهم کردن یک عرصه عملیاتی در خارج از کشور باشد. عرصه‌ای که بخشی از این گروه‌ها به آن منتقل شوند و از بار امنیتی و سیاسی حضورشان در داخل سوریه کاسته شود. به‌خصوص آنکه فضای جنگ یمن ممکن است با گرایش‌های فرقه‌ای هم‌خوانی داشته باشد که گروه‌های تندرو از آن تغذیه می‌کنند.
از این منظر، مشارکت احتمالی در جنگ یمن فقط به معنای همکاری نظامی با عربستان نیست، بلکه ممکن است در محاسبات حکومت جولانی با مسئله مهار گروه‌های مسلح و تثبیت ساختار وزارت دفاع نیز پیوند بخورد. با این حال، انتقال بخشی از این گروه‌ها به یک میدان نبرد خارجی لزوماً به معنای حل مشکلات ناشی از حضور آنها نیست و می‌تواند پیامدهای امنیتی تازه‌ای برای حکومت جولانی ایجاد کند.
راه‌حل میانه دمشق و خطر گرفتار شدن در باتلاق جنگ
با توجه به این شرایط، این احتمال وجود دارد که مقام‌های حکومت جولانی به راهکاری میانه روی بیاورند. راهکاری که به آنها اجازه دهد از فرصت عربستان بهره ببرند، بی‌آنکه مستقیماً در باتلاق جنگی تازه گرفتار شوند یا فشارهای داخلی و خارجی بیشتری را متحمل شوند. آن هم در زمانی که این مقام‌ها می‌کوشند کنترل خود بر قدرت را تقویت کنند.
این راهکار می‌تواند شامل حمایت سیاسی از عملیات عربستان و اعزام جنگجویانی خارج از مجاری رسمی باشد. الگویی مشابه سازوکارهایی که پیش‌تر برای اعزام نیرو به چندین میدان نبرد از جمله لیبی به کار گرفته شده بود.
با این حال، تکیه بر چنین معادله‌ای ممکن است زمینه‌ساز ورود تدریجی حکومت جولانی به جنگی شود که عربستان و متحد اصلی‌اش آمریکا طی سال‌های گذشته نتوانسته‌اند آن را به سود خود به پایان برسانند. ریاض و گروه‌های مزدور آن نیز در جریان این جنگ متحمل خسارات میدانی قابل‌توجهی شده‌اند. خساراتی که مستقیماً بر روند سیاسی مناقشه تأثیر گذاشته است.
از همین رو، اعزام نیروهای سوری به یمن در صورت تحقق، فراتر از یک کمک محدود خواهد بود. اقدامی که مهار پیامدهای آن یا خروج آسان از آن ممکن است به‌مراتب دشوارتر از آن چیزی باشد که حکومت جولانی در محاسبات اولیه خود در نظر می‌گیرد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸