عصر قم - دیپلمات در گزارشی تحلیلی نوشت که طالبان با وجود تداوم سرکوب، محدودیت‌های حقوق بشری و بحران اقتصادی، توانسته‌اند کنترل خود بر افغانستان را تحکیم کنند؛ روندی که با ضعف مخالفان مسلح و افزایش تعامل کشورهای منطقه با این گروه همراه بوده است.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ مجله آمریکایی دیپلمات در گزارشی تحلیلی نوشت که طالبان پس از پنج سال بازگشت به قدرت، از نظر ایدئولوژیک تغییر نکرده‌اند، اما در زمینه کنترل جامعه، تثبیت حاکمیت، مدیریت و تبلیغات سیاسی، نسبت به دوره نخست حکومت خود پیشرفته‌تر شده‌اند.
آگنیشکا پیکولیکا، نویسنده این گزارش، با اشاره به تجربه حضور خود در کابل می‌نویسد که کنترل طالبان بر افغانستان تثبیت شده و نفوذ این گروه در جوامع محلی گسترده است. به گفته او، طالبان با استقرار ایست‌های بازرسی در سراسر کشور و نظارت بر رفت‌وآمد مردم، کنترل خود بر مناطق مختلف را افزایش داده‌اند.
این گزارش در عین حال تأکید می‌کند که ثبات امنیتی نسبی افغانستان به معنای بهبود همه‌جانبه وضعیت زندگی مردم نیست. اگرچه بسیاری از شهروندانی که نویسنده با آنان گفت‌وگو کرده، از کاهش درگیری‌ها و امکان سفر امن‌تر میان ولایت‌ها سخن گفته‌اند، محدودیت‌های اجتماعی و سیاسی همچنان ادامه دارد.
تشدید محدودیت‌ها بر زنان و اقلیت‌های مذهبی
دیپلمات می‌نویسد که زنان افغانستان از حقوق اساسی، از جمله حق تحصیل بالاتر از کلاس ششم، محروم شده‌اند. این گزارش همچنین به محدودیت‌های اعمال‌شده بر روابط اجتماعی زنان، مجازات‌های مرتبط با تماس با مردان نامحرم و فشارهای ناشی از مقررات طالبان اشاره می‌کند.
به نوشته این مجله، قانون جدید موسوم به «قانون مبلغان» نیز با تعریف مسلمانان بر اساس مذهب حنفی، نگرانی‌هایی درباره وضعیت اقلیت‌های مذهبی، به‌ویژه هزاره‌های شیعه و اسماعیلیان، ایجاد کرده است. نویسنده به نقل از یکی از اعضای جامعه اسماعیلیان می‌گوید که برخی از آنان برای جلوگیری از تبعیض، ناچار به پنهان کردن هویت مذهبی خود شده‌اند.
این گزارش همچنین از افزایش سانسور رسانه‌های محلی و محدودیت آزادی بیان خبر می‌دهد و به بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و فشار بر خبرنگاران، فعالان مدنی و منتقدان طالبان اشاره می‌کند.
بیکاری، فقر و بحران انسانی
به نوشته دیپلمات، افغانستان با وجود کاهش جنگ‌های گسترده، هنوز وارد مرحله بازسازی پس از جنگ نشده است. خروج نیروهای آمریکایی و ناتو و کاهش حضور سازمان‌های بین‌المللی، فرصت‌های شغلی بسیاری را از بین برده و به‌ویژه بر زندگی نیروهای تحصیل‌کرده و متخصص در شهرهای بزرگ تأثیر گذاشته است.
نویسنده به نقل از یک خبرنگار افغان می‌نویسد که فرصت‌های کاری به‌شدت کاهش یافته و بیکاری در میان افرادی که در حوزه‌های هنری و خلاق فعالیت می‌کنند، افزایش پیدا کرده است. فقر، گرسنگی، بیماری‌های درمان‌نشده و کمبود سرپناه نیز از دیگر مشکلاتی است که مردم با آن مواجه‌اند.
بر اساس آماری که گزارش به سازمان ملل متحد نسبت می‌دهد، بیش از ۱۷ میلیون نفر، معادل حدود ۴۰ درصد جمعیت افغانستان، در معرض ناامنی غذایی حاد قرار دارند.
بازگشت اجباری مهاجران و افزایش فشار بر افغانستان
این گزارش با اشاره به اخراج گسترده مهاجران افغانستانی از ایران و پاکستان، می‌نویسد که بازگشت میلیون‌ها نفر، فشار بیشتری بر کشوری وارد کرده است که منابع محدودی برای حمایت از آنان دارد. نویسنده همچنین به اخراج برخی مهاجران افغانستانی از کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، اشاره می‌کند؛ در حالی که نگرانی‌هایی درباره احتمال شکنجه و زندانی شدن آنان پس از بازگشت وجود دارد.
چرا طالبان ماندگار به نظر می‌رسند؟
در بخش پایانی، دیپلمات استدلال می‌کند که تجربه شکست مداخله آمریکا و ناکامی در ایجاد نهادهای پایدار، باعث شده است که قدرت‌های خارجی تمایل چندانی به ورود دوباره به بحران افغانستان نداشته باشند.
به نوشته نویسنده، چالش‌های مسلحانه علیه طالبان نیز تاکنون محدود بوده و نتوانسته‌اند تهدیدی تعیین‌کننده برای حاکمیت این گروه ایجاد کنند. در مقابل، چین، روسیه و کشورهای آسیای مرکزی به تعامل با طالبان در چارچوب پروژه‌های منطقه‌ای روی آورده‌اند و چین حتی در افغانستان سرمایه‌گذاری می‌کند.
جمع‌بندی گزارش این است که طالبان با وجود تداوم سرکوب، محدودیت‌های حقوق بشری و بحران اقتصادی، توانسته‌اند کنترل سرزمینی خود را تثبیت کنند و برای کشورهای منطقه به واقعیتی تبدیل شوند که ناچار به تعامل با آن هستند.
...............
پایان پیام/