عصر قم - ترامپ تاکنون در ۱۰۵ روز اخیر ۳۸ بار گفته با ایران به توافق رسیدهام؛ او ۴۵ بار هم گفته نیروهای نظامی ایران را کلاً نابود کرده است.
حرف، حرف، حرف؛ دونالد ترامپ عاشق حرفزدن است. او به همین اندازه دیوانه کلمات مطلق و بزرگنمایی نیز هست؛ یعنی چیزها از نظرش یا «عالی» هستند یا «فاجعه»، یا «بهترین» هستند یا «بدترین».فضای بینالملل در طول بیش از یکسال و نیم ریاستجمهوری او، بسیار آلوده به همین حرفها شد. ایران نیز بهعنوان یکی از مهمترین پروندههای ترامپ، از این موضوع مستثنی نبوده است. برنامههای متوهمانه رئیس باند پدوفیلی در خصوص ایران از جمله تسلیم کردن کشور، نابودی هستهای، نابودی توان نظامی، رژیمچنج و... باعث شد ترامپ علاوه بر تقلای نظامی برای خروج از بنبستی که گرفتارش کرده، پریشانگوییهای خود را ضریب دهد.
برای این وضعیت دو سناریو میتوان متصور شد: سناریوی اول میگوید این بازی با کلمات ترامپ، در واقع تاکتیکهای تهاجمی او بهعنوان پیوست پروپاگانداتیک اوست. به این معنا که او سعی میکند با حرکات زیگزاگی و سخنان ضدونقیض، طرف مقابل را گیج کند و ضربه را از جایی که پیشبینی نمیشود وارد آورد. این سناریو زمانی قابلقبول است که حداقل یک نتیجه مثبت از آن دیده باشیم. از مذاکرات فروردین ۱۴۰۴ و جنگ دوازدهروزه گرفته تا وقایع دیماه، جنگ رمضان و مذاکرات فعلی، رئیسجمهور آمریکا تمام توان خود را به کار گرفت تا با ضدونقیضگویی، نظام محاسباتی ایران را بر هم بزند و اهدافش را پیاده کند. تا این لحظه نهتنها هیچ یک از اهداف اعلامی ترامپ به وقوع نپیوسته؛ بلکه پریشانگوییهای او نهتنها اپوزیسیون تجزیهطلب ایرانی را سرخورده کرده؛ بلکه حتی میزان اعتماد متحدان اروپایی آمریکا را نیز به این کشور بهشدت کاهش داده است؛ بنابراین به نظر میرسد این حملات ترامپ به کلمات، نه به دلیل تاکتیک که ناشی از تکاپو برای پیداکردن پنجره خروج باشد.
ادعاهای اخیر او درباره نزدیکی به توافق با ایران را نیز باید در همین چهارچوب تحلیل کرد.رئیسجمهور آمریکا در طول صد روز گذشته، حداقل ۳۹ بار اعلام کرده که به توافق نزدیک است، بیش از ۴۵ بار در خیالات خود نیروهای نظامی ایران را نابود کرده و حدود ۲۷۰ بار درباره بحث هستهای ایران صحبت کرده است! موضوعی که به لحاظ منطق بینالمللی و به دلیل عضویت ایران در NPT(پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای) اساساً ارتباطی به آمریکا ندارد و نظارتها باید بر در چهارچوب بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام شود.
نکته جالب و جنجالی که اپوزیسیون ایران را حسابی سرخورده کرده، استفاده ترامپ از نام کامل جمهوری اسلامی ایران است. او پیش از این بهندرت از این نام استفاده کرده بود و نکته مهم این است که دقیقاً از روز اعلام آتشبس در جنگ رمضان تاکنون، کسی که میخواست رژیم ایران را چنج کند، بیش از ۱۱ بار در پستها و سخنرانیهای خود از این نام کامل استفاده کرده است.
۳۹بار توافق خیالی
دونالد ترامپ از اوایل سال ۱۴۰۵ در یک بازه زمانی کوتاه، حداقل ۳۹ بار ادعای نزدیک شدن به توافق را تکرار کرده است. اگر بخواهیم ادعاهای ترامپ برای نزدیک شدن به توافق را از ابتدای امسال بشماریم، باید از ۳ فروردین شروع کنیم. روزی که ترامپ در کنار هواپیمای اختصاصی خود به خبرنگاران گفت که بر سر «تقریباً تمام نقاط کلیدی» توافق شده است؛ هرچند ایران در همان روز هرگونه مذاکرهای را تکذیب کرد؛ اما او کوتاه نیامد و در روزهای ۴، ۵ و ۶ فروردین مدعی شد که ایران برای رسیدن به توافق بیتابی میکند. او در ۹ فروردین با اطمینان گفت که پیشبینی میکند توافق در هفته آینده نهایی شود.
با رسیدن به ۱۷ فروردین، او اعلام کرد که پیش از یک عقبنشینی موقت، آنها «بسیار به توافق نزدیک» بودهاند. فردای آن روز، یعنی ۱۸ فروردین، او با اعلام یک آتشبس، در فضای مجازی نوشت که توافق مراحل بسیار پیشرفتهای را طی کرده و فقط «دو هفته زمان» برای نهایی و امضا شدن آن لازم است. او این موضوع را یک افتخار برای حل یک مشکل طولانیمدت دانست. در اواخر فروردین، اصرار او به اوج رسید. در ۲۶ فروردین گفت کار تقریباً تمام شده است. در ۲۷ فروردین اعلام کرد که اوضاع بسیار خوب به نظر میرسد و در روز ۲۸ فروردین، در سه مصاحبه و سخنرانی مختلف، ادعاهای عجیبی را مطرح کرد؛ او گفت ایران با «همه چیز» (حتی خروج اورانیوم غنیشده) موافقت کرده و انتظار دارد توافق «ظرف یک یا دو روز آینده» حاصل شود. او حتی در ۳۱ فروردین پست کرد که همه چیز «بهسرعت» اتفاق خواهد افتاد.
این روند در اردیبهشتماه هم ادامه یافت. در ۱۰ و ۱۱ اردیبهشت، او مدعی شد ایران «برای توافق میمیرد» و جنگ بهزودی تمام میشود. پس از مدتی سکوت، در ۲۸ اردیبهشت اعلام کرد که حملات نظامی را «دو یا سه روز» به تأخیر انداخته، چون کشورهای منطقه معتقدند توافق بسیار نزدیک است. او در ۲۹ اردیبهشت در یک گردهمایی کنگره گفت: «ما این جنگ را خیلی سریع تمام میکنیم.» در خردادماه، لحن او جدیتر شد. در ۲ خرداد ادعا کرد که بخش بزرگی از توافق مذاکره شده و فقط بحث بر سر جزئیات نهایی است و بهزودی اعلام رسمی خواهد شد. او در ۷ خرداد در مصاحبهای دوباره بر نزدیک شدن توافق تأکید کرد.
در روزهای اخیر، یعنی ۱۷ خرداد، او ضمن اشاره به درگیری میان ایران و اسرائیل، بهانه آورد که این اتفاقات به توافق لطمه نزند، چرا که به گفته او «ما بسیار به توافق نهایی نزدیک هستیم». در ۱۸ خرداد مدعی شد که ظرف دو هفته آینده «پیروزی کامل» به دست میآید و ایران حاضر است «همه چیز» به آمریکا بدهد. روز ۱۹ خرداد، ترامپ پس از تماشای مسابقات بسکتبال، به خبرنگاران گفت توافق در «مراحل نهایی» است و وعده داد که بلافاصله پس از امضا (که ممکن است ۲ یا ۳ روز دیگر باشد)، تنگه هرمز فوراً بازگشایی خواهد شد. در آخرین مورد هم روز ۲۰ خرداد اعلام کرد: «ما بهتازگی به یک توافق عالی در مورد جنگ با ایران رسیدهایم و قرار است اسناد نهایی شوند که باید طی چند روز آینده انجام شود. احتمالاً در اروپا امضا خواهیم داشت و این چیز خوبی است.» با وجود تمام این وعده و وعیدها هنوز نشانه جدی از تحقق این ادعاها دیده نمیشود.
نابودی توان نظامی ۴۵ بار
در کنار ادعاهای مربوط به توافق، دونالد ترامپ موضوع دیگری را هم بارها تکرار کرده است: «نابودی کامل توان نظامی ایران». بر اساس گزارشهای موجود، او از زمان شروع درگیریها در اواخر سال ۱۴۰۴ تاکنون، حداقل ۴۵ بار مدعی شده که نیروی دریایی، هوایی و زمینی ایران را به طور کامل از بین برده است. این یعنی در طول حدود ۱۰۰ روز نبرد، او تقریباً در نیمی از روزها این ادعا را به شکلهای مختلف تکرار کرده است. داستان این ادعاها از اوایل اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. در آن روزها ترامپ شروع به گفتن این جمله کرد که ارتش ایران دیگر وجود خارجی ندارد.
اوج این ادعاها در ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ بود که در مصاحبهای اعلام کرد ایران دیگر نه نیروی دریایی دارد، نه نیروی هوایی و نه حتی راداری برای شناسایی هواپیماها؛ او با قاطعیت گفت که «همه آنها به طور کامل نابود شدهاند.» چند روز بعد، در ۱۹ اسفند ۱۴۰۴، لحن او تندتر و عجیبتر شد. او در دو مصاحبه جداگانه مدعی شد که جنگ عملاً تمام شده است؛ چون آمریکا تمام کشتیهای ایران را غرق کرده و دیگر «هیچ سیستم ارتباطی یا نیروی هوایی برای آنها باقی نمانده است.» او همچنین مدعی شد که ایران را از «نقشه جهان محو کرده» و آنها از بین رفتهاند. با ورود به سال جدید، این ادعاها به یک روتین تبدیل شد. در طول فروردین ۱۴۰۵، او تقریباً هر دو روز یکبار این موضوع را تکرار میکرد.
هر بار که خبرنگاران از او درباره حملات ایران به پایگاههای آمریکا یا تداوم کنترل ایران بر تنگه هرمز میپرسیدند، او بهجای پاسخ مستقیم، همان قصه قدیمی را تکرار میکرد و میگفت: «ما نیروی زمینی، دریایی و هوایی آنها را از میان بردیم و پیروز شدیم.» در اردیبهشت ۱۴۰۵، با سختگیریهای بیشتر ایران در میدان، ترامپ از تکرار این ادعاها کمی فاصله گرفت و به هر سه یا چهار روز یکبار رسید، اما محتوای آن تغییری نکرد. او حتی در اواخر اردیبهشت مدعی شد که ارتش ایران بهقدری ضعیف شده که دیگر توان هیچ واکنشی ندارد.حتی در خرداد ۱۴۰۵ و پس از درگیریهای اخیر در خلیجفارس، ترامپ باز هم همان جملات را تکرار کرد. این اصرار بر نابودی ارتش ایران بهقدری تکراری شده که حتی رسانههای نزدیک به او هم زبان به انتقاد گشودند؛ بهطوری که اخیراً مجری شبکه فاکسنیوز در واکنش به یکی از همین ادعاها پرسید: «اگر واقعاً ارتش آنها نابود شده، پس چطور هنوز میتوانند به ما حمله کنند؟»
بگو «جمهوری اسلامی ایران» عمو مجید ببینه! (۱۱بار)
استفاده دونالد ترامپ از نام کامل «جمهوری اسلامی ایران» در ماههای اخیر، نشاندهنده یک تغییر معنادار در ادبیات اوست. ترامپ پیشازاین نبردها تقریباً هیچگاه از این نام رسمی در نوشتهها و پستهای خود استفاده نمیکرد، مگر دو بار که مستقیماً و با لحنی تند علیه نظام موضع گرفته بود. اما دقیقاً از زمان اعلام آتشبس - که برخی با سادهسازی آن را اقدامی علیه ایران فهم میکنند- تا به امروز، او حداقل ۱۱ بار این نام رسمی را در پیامها، مصاحبهها و سخنرانیهایش به کار برده است. ضلع دیگر اهمیت موضوع آنجاست که گروههای سلطنتطلب و ضدایرانی سالها تلاش کردند نام و پرچم رسمی ایران را در مجامع بینالمللی تغییر دهند و امید زیادی به ترامپ داشتند؛ اما بهقول ایلانماسکی که در خیال رژیمچنج در ایران، سراسیمه پرچم ایران در ایکس را تغییر داد و چیزی گیرش نیامد، «زهی خیال باطل.»ماجرای یادگرفتن نام کامل ایران از سوی ترامپ از ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ شروع شد.
ترامپ در پیامی که برای اعلام آتشبس دوهفتهای منتشر کرد، برای اولینبار از نام کامل «جمهوری اسلامی ایران» استفاده کرد و گفت که این تعلیق حملات، مشروط به موافقت آنها با بازگشایی کامل و امن تنگه هرمز است. او با این کار سعی داشت به توافق پیشنهادی خود جنبهای رسمی و دیپلماتیک بدهد. حدود یک ماه بعد، در ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، او دوباره این نام را تکرار کرد. این بار موضوع مربوط به درخواست رهبران عرب برای توقف یک حمله نظامی بزرگ بود. ترامپ اعلام کرد که به احترام سران عربستان، امارات و قطر، حمله برنامهریزی شده علیه «جمهوری اسلامی ایران» را که برای فردای آن روز تنظیم شده بود، به تأخیر انداخته است. در هفته اول خرداد (۵ خرداد ۱۴۰۵)، او یک متن بسیار طولانی درباره «پیمان ابراهیم» منتشر کرد که در آن ۳ بار از نام کامل «جمهوری اسلامی ایران» استفاده کرد. او در این پیام مدعی شد که مذاکرات بهخوبی پیش میرود و حتی گفت مایه افتخار خواهد بود اگر روزی این کشور هم بخشی از این پیمان بزرگ و ائتلاف جهانی باشد! فردای آن روز، یعنی ۶ خرداد، او باز هم در پیامی درباره سرنوشت اورانیومهای غنیشده، از این نام رسمی استفاده کرد.
با نزدیکشدن به نیمه خرداد، این روند با اصرار بیشتری ادامه یافت. در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ترامپ دو بار این نام رسمی را به زبان آورد؛ یکبار در پیامی که شایعات مربوط به قطع مذاکرات را تکذیب میکرد و بار دیگر در یک مصاحبه پادکستی که در آن از جنگ با ایران با عنوان یک «سفر کوتاه به کشور زیبای ایران یا همان جمهوری اسلامی ایران» یاد کرد! او در روزهای ۱۴ و ۱۵ خرداد نیز در جریان امضای فرامین اجرایی در کاخ سفید (که مربوط به موضوعاتی مثل زغالسنگ و تجارت بود)، دوباره از همین نام رسمی استفاده کرد. او در این سخنرانیها گفت که میخواهد هرچه سریعتر تکلیف کار با «جمهوری اسلامی ایران» را روشن کند تا بتواند به برنامههای داخلی آمریکا برسد. در نهایت، آخرین مورد به روز گذشته، یعنی ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ برمیگردد. او در پیامی که خبر لغو بمبارانها را میداد، نوشت که گفتوگوها با «جمهوری اسلامی ایران» به بالاترین سطح رهبری رسیده و کلیات و جزئیات آن موردتأیید قرار گرفته است.
اصرار ترامپ بر پرونده هستهای ایران؛ حداقل ۲۷۰ بار
هستهای مهمترین موضوع برای آمریکاست؛ نه از حیث فنی؛ بلکه از جهت خنثیسازی افکار عمومی. بر همین اساس پرتکرارترین حرفی که ترامپ در حوزه ایران زده، در همین خصوص است. طبق گزارشها، او از زمان آغاز حملات علیه ایران در روز ۹ اسفند حداقل ۲۵۴ بار در این باره صحبت کرده و بیش از ۲۲ توییت منتشر کرده است. البته این عدد مربوط به یافتههای سایت rollcall.com است که سخنرانیها و مصاحبههای ترامپ را جمعآوری کرده و بدیهی است که برخی مصاحبههای انبوه ترامپ از دستشان در رفته باشد.
با این حال این حجم از تکرار، مجموعهای از ادعاهای ضدونقیض را به وجود آورده که نوسانات زیادی دارد. روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ او با لحنی تند اعلام کرد سیاست قطعیاش این است که ایران هرگز نباید سلاح هستهای داشته باشد. او مدعی شد که در عملیات «چکش نیمهشب»، زیرساختهای هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان را «محو» کرده است. اما تناقض دقیقاً از همینجا شروع شد؛ او درحالیکه از «نابودکردن» کل برنامه صحبت میکرد، همزمان اعلام کرد که به همین دلیل مجدداً به ایران حمله کرده است!در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴، او در یک مراسم رسمی ادعا کرد که اگر آن حملات را انجام نمیداد، ایران تنها «یک ماه» با داشتن یک سلاح هستهای بسیار قدرتمند فاصله داشت؛ اما تنها دو روز بعد، در ۱۳ اسفند، این زمان را تغییر داد و گفت اگر بمبافکنهای «بی-۲» حمله نمیکردند، ایران ظرف «دو هفته» به بمب میرسید.
او بارها از اصطلاح «غبار هستهای» استفاده کرد تا بگوید چیزی از توان ایران باقی نمانده، اما درعینحال مدعی شد که ایران همچنان به دنبال غنیسازی در سطوح غیرقابلقبول است.در ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ ترامپ در یک کنفرانس خبری ابتدا گفت که «تهدید هستهای ایران را از تاریخ حذف کرده»، اما چند دقیقه بعد مدعی شد که مقامات ایرانی به فرستاده او گفتهاند «میخواهند به ساخت سلاح هستهای ادامه دهند.» او حتی ادعا کرد که به ایران پیشنهاد «سوخت هستهای رایگان و نامحدود» برای مصارف غیرنظامی داده شده اما آنها نپذیرفتهاند، چون فقط به دنبال بمب هستند!
در ۲۰ اسفند ۱۴۰۴، او در یک سخنرانی دوباره ادعای خود را نقض کرد. او ابتدا گفت «پتانسیل هستهای ایران را کاملاً از بین بردیم»، اما بلافاصله اضافه کرد: «ولی آنها دوباره شروع کردند، به همین خاطر باید کار را تمام کنیم.» با شروع سال جدید، لحن او به سمت «توافق قطعی» چرخید. در ۳ فروردین ۱۴۰۵، او مدعی شد که ایرانیها خودشان تماس گرفتهاند و میخواهند که معامله کنند. او با اطمینان گفت که آنها با «نداشتن سلاح هستهای» موافقت کردهاند. او در ۴ فروردین پا را فراتر گذاشت و گفت: «آنها موافقت کردهاند که دیگر هرگز سلاح هستهای نداشته باشند؛ این را به طور قطعی پذیرفتهاند.» این درحالی است که ایران هرگونه گفتوگو درباره هستهای را به مراحل بعدی توافق موکول کرده است.
عجیبترین بخش این ضدونقیضگوییها در ۲۰ و ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ رخ داد. درحالیکه ترامپ در فروردینماه گفته بود همهچیزتمام شده و توافق حاصل شده، ناگهان اعلام کرد: «ما دیروز ضربه سختی به آنها زدیم و امروز هم دوباره ضربه سختی خواهیم زد.» او همزمان با اعلام حملات نظامی جدید، مدعی شد که اسناد توافق در مراحل نهایی است و ایران در این قرارداد جدید متعهد شده که نهتنها سلاح نسازد، بلکه حتی هیچ ماده هستهای «خریداری» نکند. او حتی در میان این بحثهای جدی، به موضوعات شخصی هم گریز میزد؛ مثلاً در ۶ فروردین با اشاره به هوش خودش و عمویش که استاد دانشگاه امآیتی بود، گفت که «مسئله هستهای» را بهتر از هر کسی درک میکند و با توهین به مردم ایران افزود که مردم آمریکا باید خوشحال باشند که او جلوی «سلاح هستهای» را گرفته است. او مدعی شد که نظرسنجیها نشان میدهد ۱۰۰ درصد مردم آمریکا از اقدامات او علیه برنامه هستهای ایران حمایت میکنند.
در نهایت، ترامپ در آخرین گندهگوییهایش در ۲۱ خرداد، درحالیکه از امضای قریبالوقوع توافق خبر میداد، باز هم تکرار کرد که ایران «در هیچ شکل و صورتی» نباید سلاح هستهای داشته باشد؛ ادعایی که باتوجهبه گفتههای قبلیاش درباره «نابودی کامل برنامه هستهای» در اسفندماه بههیچعنوان همخوانی ندارد.
منبع: مشرق نیوز