عصر قم - فارس / نخستوزیر قطر با اشاره به اینکه برخی ممکن است به دروغ، به نام سپاه کشتیها را در تنگه هرمز تهدید کنند، تأکید کرد ایجاد خط تلفن مستقیم میان ایران و آمریکا برای راستیآزمایی این تهدیدها و تأیید دستورات تهران ضروری است.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی در مصاحبه با روزنامه انگلیسی «فایننشالتایمز» تصریح کرد که ایجاد یک خط تلفن مستقیم میان ایالات متحده و ایران برای جلوگیری از کارشکنی بازیگران خرابکار در مسیر بازگشایی تنگه هرمز ضروری است.وی به فایننشال تایمز گفت که خط تلفنی که طرفین درگیر در مذاکرات سوئیس بر سر آن توافق کردهاند، برای مقابله با «اطلاعات نادرست» و اطمینان از هماهنگی در حین پاکسازی مینها از این آبراه حیاتی، ضروری است.او گفت یک چالش این است که «هرکسی که دلش بخواهد خرابکاری کند» میتواند از ارتباطات دریایی برای هشدار به کشتیها استفاده کند و بگوید: «برگردید، میخواهیم شلیک کنیم، ما سپاه پاسداران [ایران] هستیم.»شیخ محمد که یکی از میانجیگران در مذاکرات ایران و آمریکا است، گفت: «این چیزی است که گاهی دریافت میکنیم. بنابراین هدف از این خط تلفن این است که اطمینان حاصل شود هر کشتی که هر نوع تهدیدی دریافت میکند، از سوی ایران تأیید [یا رد] شود... و کشتی بتواند به سلامت عبور کند.»
بازگشت اوضاع به قبل از جنگ نیازمند اعتمادسازی است
قطر که به همراه پاکستان میانجی مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس در روز یکشنبه بود، همچنین انتظار دارد کشتیرانی در این تنگه طی چند هفته نخست اجرای تفاهم، رو به عادیشدن برود.شیخ محمد گفت که این تنگه همچنان باز مانده است و افزود وقتی میانجیگران از مقامات ایرانی استعلام کردند، به آنها گفته شد هیچ دستوری برای بستن آن صادر نشده است.او افزود انتظار بر این است که ترافیک کشتیرانی در این تنگه تا روز سیام تفاهمنامه به سطح قبل از جنگ بازگردد، و در عین حال اذعان کرد که «بازگرداندن اعتماد زمان خواهد برد.»او گفت: «نمیشود در یک روز همه چیز عادی شود و این کار تلاش زیادی میطلبد.»
بازار ![]()
بر اساس مفاد تفاهمنامه، آمریکا و ایران توافق کردند آتشبس ۸ آوریل را ۶۰ روز تمدید کرده و مذاکرات هستهای را آغاز کنند. قطر و پاکستان اکنون میانجی میان دولت ترامپ و تهران برای یک توافق نهایی، از جمله توافق بر سر برنامه هستهای ایران هستند.شیخ محمد هشدار داد خسارتی که جنگ به اقتصاد جهانی وارد کرده، حتی با بازگشایی کامل تنگه نیز به زمان برای ترمیم نیاز دارد و گفت کمبود کالاهایی مانند کود، اوره، محصولات پتروشیمی و هلیوم در ماههای آینده احساس خواهد شد.او گفت: «ما جلوی تشدید و گسترش خسارت را گرفتیم. اما تأثیر آن خسارت نیز مدتی طول خواهد کشید تا نمایان شود. عواقب آن را در سپتامبر و اکتبر خواهیم دید.»
نخستوزیر قطر گفت این کشور در برابر هرگونه طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه مقاومت خواهد کرد.شیخ محمد گفت: «این برخلاف پروتکل بینالمللی است. برای کشوری مانند قطر، این تنها کریدور آبی ماست.»بر اساس مفاد تفاهمنامه، تهران باید مدیریت آینده تنگه هرمز را با عمان و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس مورد بحث قرار دهد.او گفت: «اگر مدلی از سوی ایرانیها پیشنهاد شود... باید برایش دلیل بیاورند [و] ما باید آن را بررسی کنیم. ما نمیتوانیم شرایط یا وضعیتی را بپذیریم که دروازه ما به جهان تحت کنترل باشد.»
سوئیس فقط شروع کار بود؛ توافق اصلی مانده است
نخستوزیر قطر در خصوص مذاکرات اولیه میان ایران و آمریکا در سوئیس گفت مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس «شالوده» را برای مذاکرات بر سر یک توافق دائمی ریخته است، و در عین حال افزود: «حالا کار واقعی تازه شروع شده است.»طبق گزارش فایننشالتایمز، طرفها بر سر یک سازوکار «جلوگیری از درگیری» برای توقف منازعه اسرائیل و حزبالله در لبنان توافق کردند.بنا به گفته نخستوزیر قطر، یک عنصر اصلی این سازوکار، راستیآزمایی نقضهای آتشبس خواهد بود که با هماهنگی میان دولت لبنان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، ایران و میانجیگران انجام میشود.واکنش اسرائیل در لبنان نامتناسب بوداو گفت در حالی که هم اسرائیل و هم حزبالله یکدیگر را مقصر درگیریها میدانند، واکنش اسرائیل «نامتناسب» بوده است. این مقام قطری ادامه داد «دولت اسرائیل به جای تنشزدایی و تلاش برای مشارکت به شکلی سازنده و مسئولانه، درگیریها را تشدید کرده است.»
هدف، شکوفایی اقتصاد ایران است
شیخ محمد در خصوص برخی گزارشها مبنی بر ایجاد صندوقی برای جبران خسارات وارده به ایران در جنگ گفت رقم ۳۰۰ میلیارد دلاری که برای صندوق پیشنهادی سرمایهگذاری در ایران در صورت رسیدن جمهوری اسلامی به توافق نهایی با آمریکا مطرح شده، یک «عدد آرمانی» است.دولت ترامپ پیشنهاد داده که کشورهای حاشیه خلیج فارس، این صندوق را تأمین مالی کنند که هدف اولیه آن ایجاد بستری برای سرمایهگذاری شرکتها در ایران خواهد بود.نخستوزیر قطر نگفت که آیا دوحه در این صندوق سرمایهگذاری خواهد کرد یا خیر و گفت: «هدف ما این است که ایران شکوفا شود و اقتصادش رشد کند؛ و سرمایهگذاری ما اصولاً همیشه صرفاً بر مبنای تصمیمات تجاری بوده است.»شیخ محمد گفت: «بخشی از کاری که ما اکنون به عنوان کشورهای منطقه انجام میدهیم، ایجاد این چارچوب امنیت منطقهای میان خودمان و ایران است. که امیدواریم در آینده همکاری اقتصادی میان همه ما به دنبال داشته باشد تا منطقه را دوباره به ثبات بازگردانیم.»
هدف فعلی فقط «حداقل توافق» است؛ جزئیات فنی زمان میبرد
وقتی از او پرسیده شد که آیا تمدید ۶۰ روزه آتشبس برای آمریکا و ایران برای رسیدن به یک توافق نهایی کافی است، شیخ محمد گفت هدف این است که «حداقل توافق کلی» تضمین شود.او گفت: «جزئیات فنی زیادی وجود خواهد داشت که شاید زمان بیشتری ببرد. این میتواند در مرحله بعدی برای توافقات جزئیتر بیاید، این (تفاهمنامه) درباره [توافق] هستهای است. در مورد امنیت منطقهای، اگر اراده وجود داشته باشد و ما تلاشهایمان را تشدید کنیم، میتوانیم زودتر به این مهم دست یابیم.»