نقش امام شهید در ایجاد و گسترش جبهه مقاومت

عصر قم - پژوهشگر مسائل انقلاب اسلامی با بیان اینکه جبهه مقاومت پیش از آنکه یک ساختار نظامی و سیاسی باشد، یک جریان فکری، فرهنگی و تمدنی است، تأکید کرد: امام شهید با تکیه بر اندیشه انقلاب اسلامی و در امتداد مسیر امام خمینی(ره)، ملت‌های مسلمان را به عزت، استقلال

به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام محمدصابر صادقی پژوهشگر مسائل انقلاب اسلامی در سلسله گفت‌وگوهای تبیینی پیرامون اندیشه امام شهید اعلی‌الله مقامه الشریف، به بررسی «نقش امام شهید در ایجاد و گسترش جبهه مقاومت» پرداخت و با اشاره به ابعاد مختلف این راهبرد تمدنی، اظهار داشت: بحث ایجاد و گسترش جبهه مقاومت از منظر امام شهید، موضوعی بسیار گسترده و چندلایه است و برای شناخت دقیق آن باید سال‌ها از این مقطع تاریخی بگذرد تا ابعاد پنهان این راهبری بزرگ آشکار شود.
وی افزود: آنچه امروز از نقش امام شهید در اختیار ما قرار دارد، تنها بخشی از واقعیت است و بسیاری از زوایای این مدیریت و هدایت راهبردی هنوز برای افکار عمومی روشن نشده است. با این حال می‌توان بر اساس بیانات، مواضع و کنش‌های ایشان، چارچوبی کلی از نحوه شکل‌گیری و توسعه جبهه مقاومت ارائه کرد.
جبهه مقاومت محصول یک دعوت بزرگ است
حجت‌الاسلام صادقی با بیان اینکه نخستین گام امام شهید در ایجاد جبهه مقاومت، «دعوت» بود، تصریح کرد: اگر بخواهیم فرآیند شکل‌گیری جبهه مقاومت را صورت‌بندی کنیم، باید آن را در دو محور «دعوت» و «تمهید» مورد توجه قرار دهیم. در گام نخست، امام شهید ملت‌ها را به حقیقت اسلام، عزت اسلامی، استقلال و آزادگی دعوت کرد.
وی ادامه داد: این دعوت در امتداد نهضت امام خمینی(ره) و بیداری اسلامی قرار داشت. انقلاب اسلامی ایران صرفاً یک تحول سیاسی در جغرافیای ایران نبود، بلکه فراخوانی برای بازگشت انسان مسلمان به هویت اصیل خود به شمار می‌رفت. امام شهید نیز همین مسیر را ادامه داد و ملت‌های مسلمان را به مقاومت در برابر استبداد، استعمار و استکبار فراخواند.
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه جبهه مقاومت پیش از هر چیز یک جریان بیداری است، اظهار داشت: امام شهید انسان‌ها را به نوعی از زیستن دعوت می‌کرد؛ زیستنی مبتنی بر کرامت انسانی، اختیار، استقلال و عزت. در این نگاه، مقاومت تنها یک کنش نظامی نیست، بلکه شیوه‌ای از بودن و فهمیدن است.
وی خاطرنشان کرد: از منظر امام شهید، انسانی که روح مقاومت را از دست بدهد، به نوعی از حقیقت انسانی و اسلامی خود فاصله گرفته است. بنابراین جبهه مقاومت بر پایه احیای هویت انسانی و اسلامی ملت‌ها شکل گرفت.
دعوت به اسلام ناب و مقابله با اسلام آمریکایی
حجت‌الاسلام صادقی با اشاره به ماهیت فکری جبهه مقاومت گفت: امام شهید ملت‌های مسلمان را به اسلام ناب محمدی دعوت می‌کرد؛ اسلامی که ریشه در قرآن کریم، سیره اهل‌بیت(ع) و آموزه‌های نهضت حسینی دارد.
وی افزود: در واقع، جبهه مقاومت محصول دعوت به قرائت علوی و حسینی از اسلام است؛ قرائتی که در برابر اسلام تحریف‌شده، منفعل و وابسته قرار می‌گیرد. از همین رو می‌توان گفت جبهه مقاومت پیش از آنکه در میدان‌های نظامی شکل بگیرد، در عرصه اندیشه و فرهنگ متولد شد.
این پژوهشگر مسائل انقلاب اسلامی تصریح کرد: امام شهید تلاش داشت جان‌های خفته را بیدار کند و ملت‌ها را نسبت به توانایی‌های خود آگاه سازد. او به ملت‌های مسلمان یادآوری می‌کرد که می‌توانند در برابر سلطه قدرت‌های جهانی بایستند و سرنوشت خود را تغییر دهند.
بیداری ملت‌ها؛ پایه شکل‌گیری مقاومت
وی با اشاره به نمونه‌های عینی این بیداری اظهار داشت: بسیاری از جریان‌های مقاومت در کشورهای مختلف اسلامی، تحت تأثیر پیام انقلاب اسلامی و اندیشه امام خمینی(ره) شکل گرفتند. برای نمونه، حرکت انصارالله یمن از آشنایی شهید حسین الحوثی با اندیشه‌های امام خمینی(ره) تأثیر پذیرفت و همین آشنایی زمینه تحولی بزرگ را در یمن فراهم کرد.
حجت‌الاسلام صادقی ادامه داد: در برخی کشورهای آفریقایی نیز مشاهده شده است که آشنایی با اندیشه انقلاب اسلامی و حتی مشاهده تصاویر و پیام‌های امام خمینی(ره) توانسته جریان‌های فکری و اجتماعی جدیدی را پدید آورد. این نشان می‌دهد که قدرت اصلی جبهه مقاومت، قدرت گفتمان و اندیشه است.
وی افزود: فعالان فرهنگی و نهضتی انقلاب اسلامی نیز در کشورهای مختلف نقش مهمی در انتقال این پیام ایفا کردند و ملت‌ها را به استقلال، خودباوری و مقاومت دعوت نمودند.
این استاد حوزه با اشاره به تجربه لبنان اظهار داشت: وضعیت شیعیان لبنان پیش از شکل‌گیری حزب‌الله با امروز قابل مقایسه نیست. اگرچه تلاش‌های شخصیت‌هایی همچون امام موسی صدر و سیدعبدالحسین شرف‌الدین زمینه‌های مهمی را فراهم کرده بود، اما شکل‌گیری حزب‌الله لبنان فصل جدیدی در تاریخ شیعیان این کشور گشود.
وی ادامه داد: ویژگی مهم این دوره آن بود که شیعیان لبنان با قرائتی از اسلام مواجه شدند که توان اداره جامعه، مقاومت در برابر اشغالگری و دفاع از کرامت انسانی را داشت. این تحول فکری و فرهنگی، زمینه‌ساز قدرت‌یابی جریان مقاومت در لبنان شد.
حجت‌الاسلام صادقی خاطرنشان کرد: هنگامی که شهید صدر جمهوری اسلامی را آرزوی انبیا معرفی می‌کند، در واقع ملت‌ها را به همان بیداری و عزتی دعوت می‌کند که امام شهید همواره بر آن تأکید داشت.
مقاومت؛ حرکت در مسیر حق
وی با اشاره به بیانات امام شهید درباره مفهوم مقاومت گفت: ایشان مقاومت را انتخاب آگاهانه راه حق و ایستادگی در آن مسیر تعریف می‌کردند. از نگاه ایشان، مقاومت به این معناست که انسان راهی را که حق می‌داند برگزیند و اجازه ندهد موانع و فشارها او را از ادامه آن بازدارند.
حجت‌الاسلام صادقی افزود: بر همین اساس، امام شهید همواره ملت‌های مسلمان را به تشخیص حق، حرکت در مسیر حق و استقامت در برابر دشمنان دعوت می‌کرد.
وی اظهار داشت: یکی از محورهای مهم در اندیشه امام شهید، دعوت به وحدت اسلامی بود. ایشان معتقد بودند تفرقه مهم‌ترین ابزار دشمن برای تضعیف جهان اسلام است و ملت‌های مسلمان باید با کنار گذاشتن اختلافات، در برابر دشمنان مشترک خود متحد شوند.
این پژوهشگر مسائل سیاسی با اشاره به بخشی از بیانات امام شهید گفت: ایشان بارها تأکید کردند که ملت‌های مسلمان باید اعتماد به نفس خود را بازیابند و باور کنند که قادر به تغییر سرنوشت خویش هستند.
وی افزود: امام شهید بر این باور بود که راه نجات جهان اسلام در تدبیر، استقامت و نترسیدن از دشمن نهفته است. ملت‌هایی که از قدرت‌های بزرگ هراس نداشته باشند، می‌توانند مسیر استقلال و پیشرفت را طی کنند.
حجت‌الاسلام صادقی تصریح کرد: ایشان همچنین رژیم صهیونیستی و دخالت قدرت‌های خارجی را عامل اصلی ناامنی و عقب‌ماندگی منطقه می‌دانستند و تأکید داشتند که ملت‌های منطقه خود قادر به تأمین امنیت و پیشرفت هستند.
طوفان الاقصی و آغاز روند آمریکازدایی
وی با اشاره به تحلیل امام شهید از عملیات طوفان الاقصی اظهار داشت: ایشان این عملیات را آغاز روند آمریکازدایی از منطقه می‌دانستند. البته مقصود از آمریکازدایی صرفاً قطع روابط سیاسی نبود، بلکه پایان سلطه و نفوذ آمریکا بر سرنوشت ملت‌های منطقه بود.
این استاد حوزه افزود: امام شهید معتقد بود آمریکا طی دهه‌های گذشته تلاش کرده است با تکیه بر رژیم صهیونیستی، کشورهای منطقه را تحت سلطه خود نگه دارد، اما روند تحولات منطقه نشان می‌دهد که این سیاست در حال شکست است.
حجت‌الاسلام صادقی با اشاره به جایگاه مفهوم ولایت در اندیشه امام شهید گفت: یکی از مهم‌ترین مبانی جبهه مقاومت، ولایت و همبستگی میان مؤمنان است. امام شهید بارها با استناد به آیات قرآن کریم تأکید می‌کردند که اگر مسلمانان با یکدیگر پیوند و همکاری داشته باشند، رحمت الهی شامل حال آنان خواهد شد.
وی ادامه داد: از نگاه ایشان، عزت، حکمت و رحمت الهی در سایه اتحاد و همبستگی امت اسلامی محقق می‌شود و همین پیوند است که قدرت جبهه مقاومت را شکل می‌دهد.
تمهید؛ راهبرد دوم امام شهید
وی با بیان اینکه محور دوم راهبرد امام شهید «تمهید» بود، اظهار داشت: تمهید به معنای فراهم کردن زمینه‌های رشد، توانمندسازی و تقویت ملت‌های مقاومت است.
حجت‌الاسلام صادقی تصریح کرد: یکی از سوءبرداشت‌هایی که گاهی مطرح می‌شود این است که جمهوری اسلامی باید به جای ملت‌های منطقه بجنگد؛ در حالی که امام شهید چنین نگاهی نداشت. ایشان معتقد بود هر ملت باید خود در میدان حاضر شود و نقش خویش را ایفا کند.
وی افزود: در موضوع فلسطین، لبنان، سوریه یا یمن، اصل مبارزه بر عهده ملت‌های همان کشورهاست و جمهوری اسلامی در نقش حامی، همراه و پشتیبان ظاهر می‌شود.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: امام شهید جمهوری اسلامی را محور هماهنگی جبهه مقاومت می‌دانست؛ مرکزی که تجربه، امکانات و ظرفیت‌های خود را در اختیار ملت‌های مقاوم قرار می‌دهد تا آنان بتوانند با اتکا به توان خویش در برابر دشمنان بایستند.
وی افزود: در این چارچوب، هیچ‌یک از اعضای جبهه مقاومت جای دیگری را نمی‌گیرد، بلکه هر جریان نقش ویژه خود را ایفا می‌کند و در عین حال از دیگران نیز حمایت می‌نماید.
مقاومت؛ شبکه‌ای از ملت‌های مستقل
حجت‌الاسلام صادقی با اشاره به تحولات سال‌های اخیر گفت: پیشرفت‌های چشمگیر مقاومت در فلسطین، لبنان و یمن نتیجه یک روند تدریجی رشد و توانمندسازی است. ملت‌های منطقه به تدریج به مرحله‌ای رسیده‌اند که می‌توانند در کنار یکدیگر قرار گیرند و معادلات منطقه را تغییر دهند.
وی تأکید کرد: این همان الگویی است که امام شهید دنبال می‌کرد؛ الگویی مبتنی بر استقلال ملت‌ها، همکاری متقابل و هم‌افزایی ظرفیت‌ها.
این پژوهشگر مسائل انقلاب اسلامی در پایان با اشاره به وظایف ملت‌ها در قبال جبهه مقاومت اظهار داشت: از منظر امام شهید، مقاومت تنها مسئولیت رزمندگان و نیروهای نظامی نیست، بلکه همه مسلمانان در این مسیر وظیفه دارند.
وی افزود: بخشی از این مسئولیت در حوزه تبیین، فرهنگ‌سازی و جهاد رسانه‌ای تعریف می‌شود و بخشی دیگر در قالب حمایت‌های مالی و اقتصادی معنا پیدا می‌کند.
حجت‌الاسلام صادقی خاطرنشان کرد: ملت‌هایی که در خط مقدم مقاومت قرار دارند، گاه با مشکلات گسترده اقتصادی و معیشتی مواجه هستند و کمک به آنان یکی از مصادیق جهاد مالی به شمار می‌رود.
وی در پایان تأکید کرد: جبهه مقاومت در اندیشه امام شهید یک پروژه صرفاً نظامی نیست، بلکه حرکتی تمدنی، فرهنگی و ایمانی است که بر پایه دعوت به عزت، استقلال، آزادگی و همبستگی اسلامی شکل گرفته و با تمهید، حمایت و توانمندسازی ملت‌ها مسیر خود را ادامه می‌دهد؛ مسیری که هدف نهایی آن تحقق امت اسلامی مقتدر و رهایی ملت‌ها از سلطه استکبار جهانی است.