عصر قم - در واقعه بدر، مسلمانان که به امر پیامبر از مدینه خارج شدند، برخی با نگاه دنیایی دوست داشتند با کاروان تجاری قریش روبهرو شوند، اما خداوند برایشان امری والاتر رقم زد و ایشان را با سپاه مجهز و مغرور قریش مواجه ساخت و خلاف محاسبه دشمن، پیروزشان گردانید.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، هفدهم رمضان سالروز نبرد بدر است. نبردی که معبری نو برای گذر از تنگناهای مدینه گشود و سپاه اسلام را با لشکر متکبر مشرکان مواجه ساخت و پیروز گرداند. قرآن در خصوص این واقعه بزرگ میفرماید: «وَ إِذْ یَعِدُکُمُاللهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَیْنِ أَنَّهَا لَکُمْ وَ تَوَدُّونَ أَنَّ غَیْرَ ذَاتِ الشَّوْکَهِ تَکُونُ لَکُمْ وَ یُرِیدُ اللهُ أَنْ یُحِقَّ الْحَقَّ بِکَلِمَاتِهِ وَ یَقْطَعَ دَابِرَ الْکَافِرِینَ» (۱) و به یاد آر هنگامى را که خداوند وعده داد یکى از دو طایفه (کاروان تجارى قریش یا سپاه مکه) از آن شما باشد و شما دوست داشتید آن که غیرمسلح است براى شما باشد، امّا خدا مىخواست حق را با کلمات خویش تثبیت کند و پشت کافران را بشکند.
در واقعه بدر، مسلمانان که به امر پیامبر از مدینه خارج شدند، برخی با نگاه دنیاآلود دوست داشتند با کاروان تجاری قریش روبهرو شوند، اما خداوند برایشان امری والاتر رقم زد و ایشان را با سپاه مجهز و مغرور قریش مواجه ساخت و خلاف محاسبه دشمن، پیروزشان گردانید؛ پیروزیای که آینده اسلام و دولت مدینه را تضمین کرد و شکوه خاصی بدان بخشید. به بیان قرآن آنان چیزی را میخواستند که حق نبود و خداوند حق و اعتلای آن را اراده کرده بود و چنین کرد. این پیروزی به تثبیت دولت شهر مدینه منجر شد و جهان شرک و کفر ناگزیر در پذیرش این واقعیت و دولت نوبنیاد شدند.
امام شهید با ایمان به توان و پایداری مردم ایران امروز، با استناد به سخن امام راحل، ایشان را بر مردم عصر پیامبر برتر میداند. از نظر آن رهبر فرزانه، انگیزه پاک و غیر آلوده به دنیاست که امام خمینی مردم عصر انقلاب اسلامی را از مردم عصر پیامبر برتر میداند: «امام فرمودند، ایمان مردم ما از مردم صدر اسلام بهتر است؛ امام به طور قاطع این را بیان کردند. بعضیها تعجّب میکنند؛ شما مقایسه کنید. رسول اکرم اوّلشخص عالم وجود است... آن مردم، در شهر مدینه، یک چنین شخصیّتی مثل پیغمبر را در بین خودشان دارند، اوّلِ انقلاب هم هست ــ مثلاً سال دوّم انقلاب که جنگ بدر است ــ حضرت آنها را به طرف میدان میبرد... شما دوست داشتید بروید سراغ آن گروه تجاری... امّا اینها رفتند جنگیدند، بحمدالله پیروز هم شدند، امّا میل دِلشان این بود. این را شما مقایسه کنید با آن جوانی که در دوران دفاع مقدّس... بهخاطر پیام امام بلند میشود میرود داخل جبهه و مشغول جنگیدن میشود.» (۲)
مسئله دیگر، ظرافت تحلیل خداوند سبحان در بیان مسئولیت متفاوت مردم در شرایط مختلف است. او موشکافانه آن را نسبت به وضعیت امروز و مسئولیت همگانی تبیین میکند و میفرماید: «در صدر اسلام هم قضیّه همینجور بوده است. در آنجا هم اقتضائات و شرایط گوناگون، وظایف گوناگونی به وجود میآورده... یک روز باید با ده برابر بجنگند، یک روز با دو برابر باید بجنگند... این اختلاف شرایط، اختلاف احکام و اختلاف تکالیف را پیش میآورد... یک روز، بدر است و حرکت آنچنانی یا فتح مکّه است و مانند اینها.» (۳)
نکته مهم دیگر مقایسه شرایط امروز ما با دوره حیات دولت نبوی است. برخی به خطا این دوره را به مانند شرایط شعب ابیطالب دانستهاند، اما امام شهید معتقد است این تطبیق خطاست: «ما در شرایط بدر انقلاب اسلامی قرار داریم. این روسیاههای بدمحاسبهگر خیال میکنند ما امروز در شرایط شِعب ابیطالبیم. اینجور نیست. ما امروز در شرایط شِعب ابیطالب نیستیم؛ ما در شرایط بدر و خیبریم.» (۴)
پیروزی بدر، شکوه آفرید، جامعه را به توانایی خویش باورمند ساخت و دولت و جامعه اسلامی را وارد معادلات جدیدی کرد و دروازه پیروزیهای درخشانی چون فتح مکه و گشودن دژ خیبر را گشود و تجربهای زیسته و سرنوشتساز برای مسلمانان در مقابله با دشمنان و اعتماد به سرمایه خویش و رهبری جامعه فراهم ساخت.
(۱) انفال، ۷.
(۲) سخنرانی در ۱۴۰۲/۱۰/۲۶.
(۳) سخنرانی در جمع اعضای مجلس خبرگان، ۱۳۹۷/۶/۱۵.
(۴) سخنرانی در ۱۳۹۰/۱۰/۱۹.
حجت الاسلام حمید احمدی