حضرت معصومه(س)؛ مهاجر تمدن‌ساز مکتب اهل بیت(ع)

عصر قم - هجرت تاریخی حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها به قم، نه‌تنها یک رویداد جغرافیایی، بلکه نقطه‌عطفی در تمدن‌سازی اسلامی و گسترش مکتب تشیع بود. این حرکت الهی، شهری کوچک و کویری را به قطب علمی، فرهنگی و معنوی جهان اسلام تبدیل کرد؛ به‌گونه‌ای که امروزه قم به عنوان خاستگاه انقلاب اسلامی و مرکز صدور معارف اهل‌بیت(ع) به سراسر دنیا شناخته می‌شود. از گسترش کالبدی شهر و شکل‌گیری موقوفات ماندگار برای خدمت به فقرا و زائران، تا تأسیس حوزه‌های علمیه و پرورش علمای بزرگی که انقلاب اسلامی را رقم زدند، همگی نشان از برکات ماندگار این هجرت دارد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا | ۲۳ ربیع الاول یادآور یک حرکت تاریخی جریان ساز و تمدن نوین اسلامی در تاریخ مکتب تشیع است چرا که در این روز تاریخی بانویی از خاندان عصمت و طهارت یعنی حضرت معصومه سلام الله علیها به عنوان مهمان عظیم الشان به شهر قم وارد شدند اما بر اساس حکمت الهی اینگونه مقدر شد که برای همیشه در این شهر بمانند و خود میزبان شوند.
ورود و ماندگاری حضرت فاطمه معصومه علیها السلام در شهر قم و دفن پیکر مطهر آن بانوی کرامت در این شهر، آثار و برکات فراوانی را به همراه داشته است که از جهات مختلف قابل بررسی است.
از همان لحظات اولیه ورود این بانوی بزرگ به شهر قم اتفاقات و وقایع تاریخی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و حتی اقتصادی رنگ دیگری به خود گرفت و سرعت این وقایع در کالبد اصلی شهر به زودی نمایان گشت و به مرور زمان اثرات و برکات این مهاجرت و اقامت به اقصی نقاط کشور نیز سرایت نمود و امروزه نیز به برکت حضرت معصومه سلام الله علیها این شهر به محل انتشار معارف اسلامی در تمام دنیا شده است و علوم دینی از این شهر به دنیا صادر می شود.
طبق مکتوبات تاریخی بعد از ورود حضرت به این شهر و رحلت جانسوز و تدفین ایشان، علویان و سادات بیشتری به این شهر مهاجرت نمودند و توجه و اهتمام شیعیان رنگ و بوی بیشتری به خود گرفت و علما و دانشمندان زیادی جهت کسب معنویت و علوم دینی رهسپار این شهر شدند و موقعیت مذهبی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی این شهر دچاراستحکام و پیشرفت چشم گیری شد.
شهرت جهانی شهر مقدس قم در میان شهرهای مذهبی امری غیرقابل انکار است و امروزه این شهر به یکی از اماکن و شهرهای مهم جهان اسلام تبدیل شده و مراکز بسیار مهم و بزرگ علمی، دینی و فرهنگی در این شهر استقرار دارند و از این شهر به عنوان خواستگاه انقلاب اسلامی یاد می شود.
اگر بخواهیم از باب مصداق به چند نمونه از این آثار و برکات اشاره کنیم می توان به موراد ذیل اشاره کرد:
۱- گسترش فیزیکی و شهری شهر قم
شهر قم قبل از ورود و رحلت حضرت معصومه سلام الله علیها از نظر فیزیکی کوچک و کم برخوردار بود و محل دفن حضرت نیز ابتدا در حاشیه مناطق مسکونی قرار داشت اما به تدریج بافت شهری دچار تغییر و تحول شد به تدریج از شمال شرقی، به جنوب غربی که محل دفن آن حضرت بود کشیده شد به طوری که حرم فاطمه معصومه علیها السلام امروزه در مرکز شهر قرار دارد و اطراف آن نیز مراکز مهم دینی، فرهنگی، اداری و اقتصادی مستقر هستند.
۲- استحکام، تقویت و ترویج دین اسلام و مکتب تشیع
شهر قم به واسطه حضرت معصومه سلام الله علیها و مهاجرت علما و بزرگان دینی از جنبه مذهبی دارای استحکام و تقویت ویژه شد به گونه ای که امروزه به مرکز روحانیت شیعه تبدیل شده است و از اکثر کشورهای دنیا دانش پژوهان علوم دینی دراین شهر مشغول به کسب علم و معارف دینی و ترویج آن در کشورهای خود هستند.
۳- اهتمام ویژه اهالی شهر به امور اقتصادی فقرا با وقف های ماندگار
بعد ازورود بانوی کرامت به این شهر و رحلت حضرت، ساخت مقبره برای این بانوی بزرگوار آغاز شد و ابتدا یک بنای معمولی بود اما به مرور با توجه به گسترش محیط پیرامونی محل دفن و مراجعه زائران از شهرهای دیگر و همچنین مهاجرت سادات و دیگر امامزادگان به شهر قم و نیازهای اساسی ساکنان شهر و همچنین تامین محل اسکان زائران به مرور بناهای دیگری به مرقد شریف اضافه گشت و با توجه به مقیدات مذهبی اهالی متدین شهر قم در راستای بزرگداشت مقام و حرمت بانوی کرامت و همچنین دیگر امامزادگانی که به مرور در این شهر تدفین شدند، اقدام به وقف اموال، اراضی و باغات خود کرده تا هم فقرا ازعواید موقوفات بهره مند شوند و هم از منافع موقوفات در جهت گسترش فیزیکی مرقد شریف استفاده شود.
۴- تأسیس حوزه علمیه قم و نشر علوم اهل بیت علیهم السلام
یکی از مهم ترین برکات حضرت معصومه سلام الله علیها در این شهر، تاسیس حوزه های علمیه است چرا که بلافاصله بعد از ورود و رحلت حضرت به مرور علما و بزرگان علوم دینی رهسپار این شهر شدند و سالیان سال این شهر مرکز تجمع و کسب علوم دینی بود که در نهایت حوزه علمیه قم تاسیس شد و نهضت علمی گسترده تری شکل گرفت و امروزه نیز از اکثر کشورهای دنیا در این شهر طلاب علوم دینی مشغول به تحصیل هستند.
۵- پایه گذاری انقلاب اسلامی
جرقه های اولیه انقلاب اسلامی با رهبری امام راحل از این شهر رقم خورد به گونه ای که این شهر از همان ابتدا به خواستگاه انقلاب اسلامی تبدیل و الگویی برای دیگر شهرها شد و در نهایت باعث شد انقلاب اسلامی به پیروزی برسد و امروزه نیز درخت تنومند انقلاب اسلامی بعد از گذشت قریب نیم قرن همچنان محکم و استوار است و در برابر مستکبران عالم با تمام توان ایستادگی و مقاومت کرده و امت مبعوث شده ایران اسلامی توانستند با حضور خودشان تمام نقشه های دشمنان را خنثی کنند که تمام این ها به برکت وجود بانوی با کرامت است.
هجرت تاریخی حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها به قم، نه‌تنها یک رویداد جغرافیایی، بلکه نقطه‌عطفی در تمدن‌سازی اسلامی و گسترش مکتب تشیع بود. این حرکت الهی، شهری کوچک و کویری را به قطب علمی، فرهنگی و معنوی جهان اسلام تبدیل کرد؛ به‌گونه‌ای که امروزه قم به عنوان خاستگاه انقلاب اسلامی و مرکز صدور معارف اهل‌بیت(ع) به سراسر دنیا شناخته می‌شود. از گسترش کالبدی شهر و شکل‌گیری موقوفات ماندگار برای خدمت به فقرا و زائران، تا تأسیس حوزه‌های علمیه و پرورش علمای بزرگی که انقلاب اسلامی را رقم زدند، همگی نشان از برکات ماندگار این هجرت دارد.
در واقع، حکمت الهی چنان بود که بانوی کرامت، مهمان این شهر شود و با ماندگاری خود، تمدن نوین اسلامی را در قلب ایران پایه‌گذاری کند. امروز نیز این شهر، با الهام از وجود نورانی حضرت معصومه(س)، همچنان پرچمدار مقاومت، علم‌آموزی و نشر معارف ناب محمدی(ص) در جهان است و ثمرات این هجرت الهی، در هر گوشه از عالم اسلامی قابل مشاهده است.