عصر قم - فریدزاده رئیس سازمان سینمایی با جمعی از فعالان حوزه هنر و سینما در مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی دیدار و گفتوگو کرد.
به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، نشست صمیمانه رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی و معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شامگاه چهارشنبه 25 شهریور با جمعی از فعالان حوزه هنر و سینما در مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی برگزار شد.
«حبیب ایلبیگی» مدیرعامل مؤسسه سینماشهر، «محمد حمیدیمقدم» مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، «محمدرضا فرجی» مدیرکل دفتر حقوقی،عملکرد، امور استانها و مجلس، «مسعود نجفی» مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی، «محمدرضا سوقندی» مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم، «سعید ایلانلو» رئیس گروه سینمایی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و «سید حمیدرضا منتظری» مدیر انجمن سینمای جوانان قم در این نشست حضور داشتند.
انتقاد رئیس سازمان سینمایی از کمبود بودجه فرهنگی
«رائد فریدزاده»، رئیس سازمان سینمایی و معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این نشست با ابراز خرسندی از دیدار با فعالان عرصه هنر و سینما در قم، اظهار کرد: انجمن سینمای جوانان با ۵۶ شعبه، یک فرصت یگانه در جهان است که نشان میدهد استعداد عمیقی در این کشور نهفته، اما آیا دستگاهها و نهادهای فرهنگی میتوانند پاسخگوی این استعداد باشند؟
وی ادامه داد: واقعیت این است که با وجود صحبت از اهمیت حوزه فرهنگ و هنر، ترجمه آن در بودجه بسیار ناچیز است، برخلاف ادعاهایی که فرهنگ را زیرساخت توسعه میدانند؛ در ادوار گذشته هم تفاوت آنچنانی نبوده و الان شرایط به مراتب سختتر شده است.
فریدزاده تصریح کرد: انجمن سینمای جوان سی سال است که تجهیز نشده و در مدرسه انجمن به جای دوربین، عکس دوربین را نشان میدهند، این مسئله شاید به گوش مسئولی که دغدغهاش نان و آب مردم است فرو نرود و وقتی با ما وارد مذاکره میشود میگوید نان مردم مهمتر است یا انجمن شما که دوربین داشته باشد، اما این قیاس معالفارق است و منطقاً اشکال دارد؛ با عدد و رقم نمیتوان بحث فلسفی و نظری کرد.
وی افزود: باید همین بودجه اندک به صورت صحیح به بدنه کل سینما تزریق شود؛ از حوزه مستند تا فیلم کوتاه، انیمیشن و هنرستان؛ حوزهای که واقعاً دچار فقر جدی هستیم حوزه نظری است، اینکه فکر کنیم بدون حوزه نظری، اتفاقات عمیقی عملیاتی میشود، گمراهکننده است.
رئیس سازمان سینمایی و معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی عنوان کرد: هنوز بعد از این همه سال یک مجله تخصصی سینمایی دو زبانه نداریم که بخشی از نظریهپردازی دیگران درباره ما را از درون فرهنگ خودمان به گوش برساند؛ نزدیک پانصد انجمن علمی داریم اما یک انجمن علمی سینمایی نداریم و بعد از چهل و هفت سال رشته دکترای سینما نداریم.
وی ادامه داد: با کمک وزارت علوم قرار است دوره دکترای سینما در دانشگاه هنر راهاندازی شود، انجمن علمی سینما به تصویب اولیه وزارت علوم رسیده و مجلهای با مبنای اسکوپوس و تراز بینالمللی در دست اقدام است.
فریدزاده بیان کرد: مسائل اصلی سینما در حوزه نظری است و ما حرف برای گفتن داریم اما ترجمان درست از حوزه نظری به حوزه عملی صورت نمیگیرد؛ ارسطو از حکمت نظری و حکمت عملی میگوید و حکمت عملی بخش عمدهاش پیوند بین نظر و عمل است.
وی افزود: برای فیلمسازی و تقویت حوزه استانها، بخش عمده مجوزها از مرکز به استانها منتقل شده و بعضی استانها تا نود دقیقه فیلم بلند هم مجوز ساخت میدهند. شاید در تهران اختلالاتی ایجاد شود اما یک فرایندی در حال شکلگیری است؛ تفکیک بین پروانه ساخت سینمایی و غیرسینمایی منسوخ شده و هیچ جای دنیا چنین چیزی ندارند.
رئیس سازمان سینمایی و معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه آنچه مهم است تفکیک در حوزه اکران است نه ساخت، بیان کرد: فیلمی که در استان ساخته میشود به شورای تبدیل میرود و اگر قابلیت سینمایی داشته باشد پروانه نمایش میگیرد و وارد چرخه اکران میشود؛ اصل اصیل، چرخه درست حرفهای سینماست.
وی ادامه داد: اگر چرخه درست طراحی شود و قواعد حمایتی شفاف گردد، تهیهکننده میتواند طرحش را در بنیاد سینمایی فارابی ثبت کند و بخشی از بودجه را تأمین نماید، چون دیگر نهادهای دولتی صددرصد بودجه را تأمین نمیکنند؛ نهاد دولتی فقط باید تسهیلگر باشد و این فرصتی است برای حرفهایتر شدن سینما.
فریدزاده تأکید کرد: مشکل اصلی، میزان ارتباط ارگانیک بین استان و مرکز و امکان بهرهمندی از حمایتهای مالی است.
وی در پایان سخنان خود گفت: حمایت باید به شکل استانی و هدفمند باشد و صندوقی با بهرهگیری از یک درصد مسئولیت اجتماعی شکل بگیرد که در اختیار استاندار است؛ با ایجاد صندوقی زیر نظر استاندار در شورای سینمای استان، بودجههای پراکنده متمرکز میشود و در حوزههای تولید، آموزش، پژوهش و زیرساخت اولویتبندی صورت میگیرد؛ دیگر نیازی نیست منتظر سازمان سینمایی بمانند که حتی بودجه حقوق کارمندی ندارد؛ خود استان میتواند با روحیه مطالبهگری این کار را انجام دهد.
کارگردان نباید به دنبال تهیهکننده باشد
همچنین حبیب ایلبیگی مدیرعامل مؤسسه سینماشهر در این نشست، اظهار کرد: در حوزه سینما، بهویژه جشنوارههای فیلمنامهنویسی، این تصور که برگزیدگان جشنوارهها مسیر درست را نشان میدهند، اغلب درست نیست؛ بررسی برگزیدگان جشنوارههای فیلمنامهنویسی نشان میدهد که تعداد کمی از این فیلمنامهها به مرحله تولید رسیدهاند.
وی ادامه داد: برای نمونه، در جشنواره کودک طی دو سه دوره، این موضوع بررسی شد و حتی به دبیر جشنواره پیشنهاد شد که این بخش برگزار نشود، چون توقع دریافت جایزه را ایجاد میکند در حالی که فیلمی ساخته نمیشود.
ایل بیگی با بیان اینکه در فیلمسازی حرفهای، کارگردان نباید خودش به دنبال تهیهکننده باشد، گفت: این تهیهکننده است که باید این کار را انجام دهد؛ در دوره قبل، یکی از موانع بزرگ در استانها، دسترسی نداشتن به تهیهکننده فیلم سینمایی بود.
وی افزود: در بسیاری از استانها باید به تهران مراجعه میشد و دفاتر تهیه و تولید اغلب پس از پرسیدن میزان سرمایه، تنها در صورت وجود بودجه کافی چند ده میلیاردی حاضر به گفتوگو میشدند.
مدیرعامل مؤسسه سینماشهر عنوان کرد: برای حل این مشکل، در دو دوره گذشته با شورای عالی تهیهکنندگان توافق شد که در استانها تهیهکننده استانی داشته باشیم؛ افرادی که سازمان سینمایی انتخاب کند و بتوانند بهعنوان تهیهکننده سینما یک یا دو فیلم بسازند و در صورت تأیید فیلم، فیلمساز استان با سرمایه و موضوع همان استان بتواند فیلم تولید کند.
وی ادامه داد: مسیر دقیق از حوزه کارشناسی میگذرد و چیز عجیبی نیست، سیمای استانی میتواند تهیهکننده داشته باشد؛ کسی که سریال استانی تهیه کرده، کسی که هفت، هشت یا ده فیلم کوتاه تهیه کرده، یا کسی که تلهفیلم ساخته میتواند تعیینکننده باشد.
ایلبیگی بیان کرد: این مجوز به چند استان داده شد و در جلسات متعدد با فیلمسازان استانها مطرح شد که مانع اصلی فیلمساز شدن بسیاری از استعدادها در شهرهای مختلف، نبود تهیهکننده است؛ فیلمساز شهرستانی باید هزینه سفر، اقامت و رفتوآمد به تهران را بپردازد و با یکی دو جلسه هم کار پیش نمیرود.
وی افزود: بنابراین بررسیها به این نتیجه رسید که باید تهیهکننده استانی فعال شود، هرچند برخی سرمایهداران و تهیهکنندگان تهرانی نیز اعلام آمادگی میکنند، اما راه آسانتر همین مسیر است.
مدیرعامل موسسه سینماشهر با بیان اینکه مدیران سینمایی و فارابی نیز در این زمینه نقش دارند، گفت: درباره اکران فیلمها برای دانشآموزان، باید توجه داشت بسیاری از فیلمها بهدلیل مضامین خاصتر توسط پخشکنندگان اکران نمیشوند، چون اکران به فروش، تجارت و پرده سینما گره خورده است، اما شاید بتوان آنها را در برنامههای ویژه نمایش داد.
اما در بخش نخست این نشست صمیمانه، منتخب فعالان عرصه هنر و سینما در قم به بیان دیدگاههای خود پرداختند.
تلاش برای پیوند دین و سینما
مهدی حمیدیپارسا رئیس مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی در این نشست، اظهار کرد: در حوزه نظری سینما، فعالیتهای ما از همان ابتدای تشکیل مجموعه در دهه هشتاد و از سال 1384 آغاز شد و بیشترین تمرکز ما در حوزه هنرهای نمایشی و پژوهشی بوده است.
وی تصریح کرد: این مؤسسه اکنون با پنج دانشکده فعال شامل هنرهای نمایشی، هنرهای تجسمی، هنرهای کاربردی، معماری، مطالعات نظری هنر و همچنین دانشکده علوم انسانی، یکی از معدود مراکز آموزش عالی کشور است که امکان تحصیل در رشتههای تخصصی هنر را از مقطع کارشناسی تا دکتری فراهم کرده است.
رئیس مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی افزود: بیش از ۱۲۰ دانشجو در دانشکده هنرهای نمایشی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشتههای ادبیات نمایشی، کارگردانی، سینما و انیمیشن در حال تحصیل هستند؛ اغلب این دانشجویان از شهر قم هستند ولی حدود سی درصد از سایر شهرها و استانها به خصوص در مقطع ارشد به ما میپیوندند.
حمیدی پارسا تصریح کرد: در حوزههای نظری، اولویت اصلی کاری ما در بحثهای مرتبط با هنرهای نمایشی و به طور خاص سینماست؛ پروژهای را از چند سال قبل با عنوان «دراماتورژی قرآن» آغاز کردیم که همچنان ادامه دارد و متونی هم ذیل این پروژه تدوین شده است.
وی افزود: در حوزه هنرهای نمایشی میتوانیم به متون دینی به عنوان منبعی برای دریافت ایده، معنا، مضمون و حتی به لحاظ فرمی مراجعه کنیم؛ شکلهای مختلفی از بحث مطرح شد و با سینماگران متعددی مانند آقایان حاتمیکیا، کمال تبریزی و شعیبی جلسات خوبی داشتیم و از تجارب خود گفتند.
رئیس مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی با بیان اینکه مسئله اصلی ما پیوند و تقارب متون دینی با سینماست، گفت: در حال حاضر کتابی در حال تدوین است که امسال با عنوان کتاب «مقدس و سینما» منتشر میشود و کتاب دیگری در حال انتشار است تحت عنوان «دراماتورژی کتاب مقدس در سینمای غرب» که فیلمهای منتخبی از این منظر تحلیل شدهاند.
وی با بیان اینکه این حوزههای پژوهشی میتواند شکلی از پیوند بین کار آکادمیک و حوزه اجرایی سینما باشد، ادامه داد: در حوزه سینمای ایران هم از همین منظر پژوهشهایی داشتهایم؛ پژوهشی انجام شد با نگاه به آنجایی که در سینمای ایران میتوانیم بگوییم فیلمساز آگاهانه یا حتی ناخودآگاه به حوزه دین و دراماتورژی دین پرداخته است، چه در حوزه فرم، چه در حوزه معنا، چه در حوزه مضمون یا معارف دینی که خیلی وسیعتر از حوزه متن میشود و میتواند شامل فلسفه اسلامی، عرفان اسلامی و حوزههای وسیعتر شود.
حمیدی پارسا عنوان کرد: در چند سال اخیر که بعضی از رشتههای حوزه علوم انسانی هم به مجموعه اضافه شد، مباحث بینرشتهای سینما و حوزههای دیگری از علوم انسانی هم برای ما محوریت پیدا کرد؛ اکنون رشته روانشناسی را در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد داریم و اعضای هیئت علمی و دانشجوهای ما مشغول هستند.
وی خاطرنشان کرد: مسئله علوم انسانی برای ما فقط برگزار کردن یک دوره مثل سایر دانشگاههای علوم انسانی نیست؛ ما دنبال پیوند بین حوزه علوم انسانی و هنر هستیم.
رئیس مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی افزود: مجموعه نشستهایی در حوزه روانشناسی و سینما برگزار شده و فیلمها از منظر روانشناسانه مورد نقد و بررسی قرار گرفتهاند؛ همین مجموعه در حوزه جامعهشناسی و سینما و در حوزه فلسفه و سینما نیز برگزار شده است.
حمیدی پارسا تأکید کرد: مجلهای را با عنوان «زاویه دید» که مجله علمی پژوهشی است، منتشر میکنیم و وزارت علوم در حال بررسی رتبه آن و به طور خاص در حوزه هنرهای نمایشی به ویژه سینماست؛ یعنی مقالات در حوزه سینما و آنجایی که تلاقی دارد با حوزههای مختلفی از علوم انسانی یا پژوهشهایی که ذیل نقد و بررسی و مطالعات نظری سینما قرار میگیرد.
وی با اشاره به تحصیل بخشی از دانشجویان مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی در رشته سینما، گفت: لازمه کار عملی این دانشجویان، دارا بودن تجهیزات مناسب و حضور استادان مجرب است که بتواند آنها را در حوزههای کارگردانی و فیلمسازی هدایت کند.
رئیس مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی عنوان کرد: این مؤسسه به پذیرش دانشجویان رشته سینما در مقطع کارشناسی و کارشناسیارشد اهتمام دارد و بعضی از دانشجویان این دانشگاه نیز فیلمهای کوتاه خوبی ساختهاند و در جشنوارههای مختلف جایزه دریافت کردهاند؛ میخواهیم با توجه به اینکه دانشجوهای ما علاقهمند به حوزه کار سینما و حوزه اجرایی سینما هستند، بتوانیم در این فضا هم دانشجوها را رشد دهیم.
وی در پایان اضافه کرد: جلساتی با انجمن سینمای جوانان برای انجام کارهای مشترک داشتیم تا بتوانیم هم حوزه نظری را گسترش دهیم و هم وارد حوزه عملی در حوزه سینما بشویم.
بررسی ایدههای نمایشی سنت و قرآن در سینما
همچنین حمید تلخابی، عضو هیئت علمی و استادیار مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی در این نشست، اظهار کرد: ما در دانشگاه سعی میکنیم میان نظر و عمل حلقه وصلی باشیم؛ بنده اکنون در پروژههای سینمایی، مشخصاً در پروژه حضرت موسی(ع)، بهعنوان مشاور فیلمنامه حضور دارم و همه اتفاقاتی که در ده سال گذشته با کمک دوستان و اساتید طی کردیم و به یک مدل پژوهش فیلمنامهای یا دراماتولوژی رسیدیم، در این پروژه کاملاً به کارمان میآید.
وی ادامه داد: ما در سنت خودمان محتوای زیادی داریم که میتوانیم وجه نمایشی یا ظرفیتهای نمایشی آن را در سینما بررسی کنیم؛ پایاننامههای بسیاری نوشته شده و افراد زیادی صحبت کردهاند؛ بیش از ۱۰۰ نشست مشخصاً در این موضوع برگزار کردیم، ولی بسیاری از آنها در عمل به کار نمیآمد.
تلخابی با بیان اینکه بخشهایی که قابل عملیشدن بود، ما را به یک مدل رساند، گفت: ما بیشتر درباره مبانی صحبت کردیم تا روشها؛ اما اینجا مشخصاً راجع به نحوه ارائه آن در تولید و اینکه چگونه در تولید از آن استفاده کنیم بسیار تلاش کردیم.
وی افزود: اگر این بحث شکل گستردهتری بگیرد، البته با نظارت و با صحبتهای اساتید و کارشناسان و فیلمسازان، میتوان پروژهای تعریف کرد که نشان دهد چگونه وجوه نمایشی یا ایدههای نمایشی موجود در سنت، قرآن، کتابهای ادبی، ادبیات کهن و شکلهای مختلفی که ارائه دادهایم، میتوانند وجه دراماتیکتری پیدا کنند.
استادیار مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه در پایان اضافه کرد: ما از این جهت در تولیدات تلویزیونی و سینما بسیار متفاوتیم و به نظرم میتوان کارهایی انجام داد که برخلاف بحثها یا کارهای قبلی، تکرار مکررات نباشد.
لزوم حمایت از مستندسازان قم
همچنین «بلال الفت»، عضو هیئت مدیره خانه سینمای مستند استان قم در این نشست، اظهار کرد: مستندسازان قمی پس از تهران رتبه دوم کشور را دارند و حدود ۲۵۰ مستندساز فعال در این داریم که بیش از ۱۰۰ نفر از آنان حرفهای محسوب میشوند، اما این مستندسازان با فرایند تلویزیون نمیتوانند پیش بروند.
وی ادامه داد: از همان ابتدا که خانه سینمای مستند راه اندازی شد، حمایتهایی صورت گرفت اما جشنواره مستند «حقیقت» سیر صعودی نداشته و آثار این جشنواره ضعیفتر شده و علت این وضعیت مشخص نیست که به بودجه برمیگردد یا به خود مستندسازان.
الفت تصریح کرد: ما اخیراً در خانه سینمای مستند استان، یکصدوبیستوهفتمین جلسه نقد مستند را برگزار کردیم و چند مستندساز حرفهای بدون دریافت هیچگونه وجهی، کار نقد مستند را انجام میدهند.
وی افزود: تنها حلقهای که میتواند مستندسازان را گردهم بیاورد، خانه سینمای مستند است. ما خواستار حمایت از مرکز گسترش به منظور حمایت از مستندسازان و صدور مجوز قانونی برای خانههای سینمای مستند در سراسر کشور هستیم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امیدوارم شرایط دریافت مجوز خانه سینمای مستند استان قم با حمایت مسئولان سازمان سینمایی و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی تسهیل شود.
ضرورت حمایت سازمان سینمایی از ساخت فیلمنامههای برگزیده
داوود جلیلی از فیلمسازان استان قم نیز در نشست صمیمانه با رئیس سازمان سینمایی، اظهار کرد: سینمای ایران با یک مشکل جدی روبهروست: فیلمنامههای خوب و برگزیده به تولید نمیرسند؛ جشنوارههای فیلمنامه و رویدادهای حمایتی، هزینههای زیادی صرف میکنند تا به چند متن خوب برسند اما مسیر مشخصی برای رساندن آنها به تولید وجود ندارد.
وی ادامه داد: فیلمنامههایی که در جشنوارههایی مثل مقاومت و عمار به عنوان بهترینهای سال انتخاب میشوند، در نهایت از فارابی رد میشوند، در حالی که فیلمهای کمکیفیت با تیراژ بالا و بدون پشتوانه پژوهشی تولید میشوند و همینها جمعیت مخاطب را به سمت خود میکشند.
جلیلی با بیان اینکه ریشه بخشی از این مشکل در ضعف نگاه پژوهشمحور به سینماست، تصریح کرد: حجم عظیمی کتاب و محتوای مکتوب درباره شهدا و دفاع مقدس تولید شده، اما ارتباط این گنجینه با فیلمنامه و تولید سینمایی تقریباً قطع است و مراکز پژوهشی و آرشیوی که منابع غنی دارند، در عمل به منبعی برای سینما تبدیل نشدهاند.
این فیلمساز قمی بیان کرد: برای رفع این شکاف، باید یک مسیر روشن و ساختارمند برای فیلمنامههای خوب تعریف شود و در کنار آن، پلتفرمی تخصصی شکل بگیرد که سه کارکرد اصلی داشته باشد: دسترسی فیلمسازان به آرشیو راشها و محتوای موجود از لوکیشنها با امکان سفارش محتوای جدید از فیلمسازان محلی، اشتراکگذاری اکسسوار و اشیاء قدیمی برای استفاده در تولید، و شناسایی و احیای لوکیشنها و سازههای تاریخی که به دلیل خروج از گردونه سرمایه شخصی در حال تخریب هستند.
وی افزود: چنین پلتفرمی میتواند هزینهها را در پیشتولید، تولید و پستولید به شدت کاهش دهد و رفتار اقتصادی فیلمسازی در کشور را تغییر دهد.
جلیلی در پایان اضافه کرد: پیشنهاد میکنم تولید یک فیلم سینمایی اپیزودیک با امضای هفت فیلمساز از شهر قم آغاز شود؛ فیلمی متشکل از هفت روایت مستقل و هفت فیلم کوتاه که میتواند نقطه شروعی برای تولیدات اینشکلی در سینمای استانها باشد.
هنرستان هنرهای زیبای قم تجهیز شود
همچنین مسعود فلسفینژاد، مدیر هنرستان هنرهای زیبای قم در این نشست، اظهار کرد: استان قم از نظر تعداد دانشآموز، هجدهمین استان کشور است، اما از نظر فضای آموزشی در رتبه ۲۷ قرار دارد و از محرومترین استانهاست. مدارس ما اکنون با تراکم ۴۰ تا ۴۴ دانشآموز اداره میشوند.
وی، مهمترین مسئله را نیروی انسانی دانست و گفت: تخصص از ابتدا شکل میگیرد، مثل هنرستان هنرهای زیبا که پایه را از ابتدا میچیند؛ بالاترین کنشگران جامعه ما بچههای همین هنرستان هستند؛ فیلمسازان، موسیقیدانها، اهالی نمایش. اخیراً در این مجموعه فیلمی پخش شد و ۸۰ درصد جمعیت تحت تأثیر قرار گرفتند.
وی در پایان با اشاره به برگزاری کارگاههای گرافیک، سینما، نمایش و عکاسی، خواستار حمایت سازمان سینمایی برای تجهیز هنرستان هنرهای زیبای قم شد.
همچنین هادی بادینلو معاون فرهنگی سپاه قم در سخنانی بر لزوم تقویت تعامل و همافزایی میان معاونت فرهنگی سپاه و سازمان سینمایی تأکید کرد و گفت: این تعامل میتواند به منظور مشارکت برای تولید فیلم بلند با موضوع مفاخر و نخبگان و شهدای استان و استفاده از توان و ظرفیت بسیج در بخش اکران فیلمهای سینمایی توسط سینماسیار در مناطق کمتربرخوردار با هدف توزیع عدالت فرهنگی و حمایت از آثار ارزشی سینمای ایران دنبال شود.
سید محسن موسوینژاد مدیر انجمن پویانمایی قم نیز در سخنان کوتاهی به بیان دغدغههای فعالان انیمیشن استان پرداخت و خواستار حمایت از ساخت انیمیشنهای فاخر سینمایی توسط فعالان این عرصه در قم شد.