عصر قم - سخنگوی وزارت امور خارجه امروز در نشست هفتگی با خبرنگاران گفت که آمریکا باید تصمیم بگیرد و افزود: این یک بحث واقعی است. طرف مقابل، صاحب فتوای منع تولید و استفاده از تسلیحات هسته‌ای را ترور کرده است.
به گزارش سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه امروز (دوشنبه) ۱۱ آبان‌ماه در نشست هفتگی با خبرنگاران ضمن تشریح آخرین تحولات حوزه سیاست خارجی به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.
بقائی در ابتدای این نشست خبری با اشاره به اینکه در آستانه ۱۳ آبان، روز دانش‌آموز هستیم، گفت: بر اساس سنت همیشگی خود، تکریم شهدا و مدافعان وطن را بخشی از روند سخنگویی‌مان قرار داده‌ایم. امروز تصویر دو شهید را در اینجا مشاهده می‌کنید، دو شهیدی که در ۵ فروردین ۱۴۰۵، در روستای شاپورجان در اطراف شیراز، بر اثر پرتابه‌های دشمن صهیونیستی به شهادت رسیدند. ایلیا شرفی و امیرحسین شرفی، از دانش‌آموزان مدرسه اتحاد و مدرسه شهید رستمی بودند. به روان پاک این دو شهید درود می‌فرستیم و به روان همه دانش‌آموزانی که در این چند دهه، به‌ویژه در جریان جنگ تحمیلی دوم و سوم، به شهادت رسیدند نیز درود می‌فرستیم.
بقائی همچنین عنوان کرد که تنگه هرمز نمی‌تواند بازگشایی شود مگر اینکه شروط ایران تامین شود.
وی افزود: مبنای مذاکرات ایران و آمریکا که از طریق میانجی‌ها انجام می‌شود، شروط هفت گانه ایران است.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نتیجه رایزنی‌ها در دوحه و طرح دو روزه بیان کرد: سفر کاظم غریب‌آبادی معاون وزیر خارجه به دوحه برای تسهیل در تعاملات بین میانجی و ایران بود و با توجه به اینکه قطر تبادل پیام‌ها بین ایران و آمریکا را تسهیل می‌کند، آقای غریب‌آبادی در دوحه برای این کار حضور داشت.
بقائی اضافه کرد: گفت‌وگوها ادامه دارد. موضوعات بسیار پیچیده‌ای است و گذر زمان هم با توجه به عملکرد آمریکا بر پیچیدگی‌ها افزوده است.
وی با بیان اینکه تبادل پیام‌ها کماکان ادامه دارد، اظهار داشت: آمریکا باید تصمیم بگیرد. ما هر آنچه را لازم بود و به عنوان مطالبات مشروع ایران مدنظر بوده، در قالبی معقول به آمریکا از مدت‌ها قبل منعکس کردیم.
بقائی ادامه داد: وقتی از مطالبه صحبت می‌کنیم باید در نظر داشته باشیم که اجرای این مطالبات لازمه‌اش بازگشت امنیت به منطقه است. نمی‌توانید درباره تنگه هرمز صحبت کرده و نگران ناامنی در تنگه هرمز باشید ولی همچنان به محاصره اقتصادی ایران ادامه دهید و همه آنن چیزهایی که در قالب تفاهم اسلام‌آباد پذیرفتید همه را کنار گذاشته و انتظار داشته باشید ایران یکسویه تعهداتی را قبول کند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: این معامله‌ای یکسویه خواهد بود که پایدار نخواهد بود و اصرار ایران بر اینکه مطالباتش باید ابتدا اجرا شود صرفاً در راستای منافع ملی ما به صورت یکسویه نیست. یک رویکرد معقول است با نگاه به کمک به بازگرداندن امنیت به تنگه هرمز و منطقه خلیج‌فارس.
قالیباف مذاکره کننده ایران است
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره تغییر در ترکیب تیم مذاکره کننده ایرانی بیان کرد: خیر؛ دبیر شورای عالی امنیت ملی خیلی صریح موضوع را بیان کرد و در مورد روند مدیریت دیپلماسی کشور و اینکه شعام این کار را مدیریت می‌کند. وقتی می‌گوییم شعام هم ریاست جمهوری به عنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی، وزارت خارجه به عنوان عضو و سایر ارکان نظام که در شورای امنیت ملی نقش و جایگاه دارند.
وی گفت: مذاکره کننده ما همانطور که عراقچی در مصاحبه خود اعلام کرد، آقای قالیباف است و الحمدلله انسجام و همدلی در بین تصمیم‌گیران و مراجع عالی تصمیم‌گیری بی سابقه است.
عادی سازی خطرناک جنایت در غزه
سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین با بیان اینکه تحولات در منطقه ما با شتاب ادامه دارد، اظهار داشت: تحولات در منطقه غرب آسیا همچنان کانون خود را در فلسطین اشغالی دارد و نسل‌کشی در فلسطین و اشغالگری همچنان ادامه دارد. اساساً همه ما می‌دانیم که علت‌العلل ناامنی و مشکلات در منطقه ما، رژیم صهیونیستی است.
وی اضافه کرد: پس از انتخابات رژیم، جنایات علیه غزه و لبنان تشدید شده است. فقط دیروز بیش از ۱۰ نفر از فلسطینی‌ها در جریان تهاجم رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند.
بقائی با بیان اینکه در آستانه فصل سرما و زمستان، مشکلات آوارگان فلسطینی در غزه فاجعه‌بار است، خاطرنشان کرد: حتی اجازه ورود کانکس و امکانات اولیه زندگی را به فلسطینی‌ها نمی‌دهند. متأسفانه کشورهای اروپایی و جامعه جهانی در برابر این جنایات دچار نوعی کرختی شده‌اند.
وی خاطرنشان کرد: ما با پدیده‌ای فوق‌العاده خطرناک مواجه هستیم، عادی‌سازی جنایت و کشتار، اینکه فلسطینی‌ها به عدد و رقم تقلیل پیدا کنند. هر جانی که از دست می‌رود، زندگی یک انسان نابود می‌شود.
این دیپلمات ارشد ایرانی بیان کرد: هم سازمان ملل متحد و هم نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی، به‌ویژه سازمان همکاری اسلامی، مسئولیت و رسالت دارند که در برابر این جنایات موضع بگیرند. کمیته مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل متحد در گزارش اخیر خود، بخشی از فجایع در حال ارتکاب و وقوع را به تصویر کشیده و نشان می‌دهد که نسل‌کشی در فلسطین به‌شدت ادامه دارد، هم در غزه و هم در کرانه باختری.
وی افزود: ما می‌دانیم که مقامات رژیم صهیونیستی تحت تعقیب هستند، اما هم‌زمان دیوان بین‌المللی کیفری در معرض سنگین‌ترین هجمه‌ها از ناحیه آمریکا قرار دارد، صرفاً به این دلیل که تلاش کرده بر اساس اساسنامه خود، جنایتکاران را تحت تعقیب قرار دهد.
وی همچنین به انتصابات جدید در نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور اشاره کرد و گفت: ما پنج انتصاب داشته‌ایم که مربوط به سفارت جمهوری اسلامی ایران در قبرس، بورکینافاسو، ژاپن، نیوزیلند و قرقیزستان است. شمسی‌زاده، که چهره‌ای آشنا در حوزه رسانه و مدیرکل رسانه‌های داخلی ما هستند، به‌عنوان سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در قبرس انتخاب شده است.
بقائی اضافه کرد: حسین طاق‌دار به‌عنوان سفیر ایران در بورکینافاسو، محمدرضا ناظری به‌عنوان سفیر جدید ایران در ژاپن، حمید نیرآبادی به‌عنوان سفیر جدید ایران در نیوزیلند و خانم زهرا ساعی هم به‌عنوان سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان انتخاب شده‌اند.
عملکرد آمریکا مخالف دیپلماسی است
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره نامه جی دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا به محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی و اینکه آیا این نامه حاوی پیشنهاد متمایزی بوده و آیا ایران به این نامه پاسخ داده است؟ گفت: اینکه افراد مختلف به شیوه‌های متفاوت نامه بنویسند یا صحبت کنند، امری معمول است. ممکن است سبک نامه‌نگاری و بیان افراد با یکدیگر متفاوت باشد، اما برای ما عملکرد دولت آمریکا اهمیت دارد.
وی ادامه داد: آمریکا تاکنون نشان داده که نه‌تنها در حوزه دیپلماسی ابتکاری ندارد، بلکه ابتکارهای دیپلماتیک را نیز از بین می‌برد. آمریکا در دو سال گذشته فقط بر طبل جنگ کوبیده و هرگاه مسیری برای دیپلماسی باز شده، یا در جریان آن روند، فرایند را دچار اخلال کرده است. در دو نوبت، این موضوع کاملاً آشکار و روشن بوده است، یا پس از آنکه آن روند به نتیجه رسید، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، صرفاً طی دو یا سه هفته پس از آن، مجدداً تخریب شد.
بقائی خاطرنشان کرد: اتفاقاً مذاکره کننده ارشد در روند اسلام‌آباد، همین نویسنده نامه بود و دیدیم که رئیس‌جمهور آمریکا اخیراً نیز اعلام کرد آن روند از نظر ما اتلاف وقت بوده است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی یادآور شد: با این اوصاف، قطعاً هر روند دیپلماتیکی را باید با احتیاط فراوان مورد توجه قرار داد.
وی گفت: ابتکار دیپلماتیکی که جمهوری اسلامی ایران در آخرین مورد مطرح کرد، ابتکار هفت‌روزه بود که در جریان سفر هیأت نمایندگی ایران به نیویورک، به‌تفصیل درباره آن گفت‌وگو شد. دیدگاه‌های طرف مقابل را از طریق میانجی‌ها دریافت کردیم و شنیدیم و ملاحظات مختلف بین طرفین ردوبدل شد. پیشنهاد ما درباره این روند دیپلماتیک همچنان وجود دارد.
این دیپلمات ارشد ایرانی با بیان اینکه توپ در زمین آمریکاست، گفت: به این دلیل که مطالبات ما بسیار روشن و شفاف بیان شده و مطالبات ایران، مطالباتی معقول و منطقی است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: هیچ توافق نهایی نمی‌تواند آغاز شود و تنگه هرمز نمی‌تواند بازگشایی یا امن شود، مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان پیدا کند، مطالبات ایران رعایت و خواسته‌های مشروع ایران عملیاتی شود. پس از آن، می‌توانیم درباره ادامه روند گفت‌وگو کنیم.
وی افزود: درباره نامه‌ای که به آن اشاره کردید و اینکه پاسخ به آن به چه شکل داده شود، با توجه به اینکه گیرنده نامه، دبیر شورای عالی امنیت ملی هستند، ایشان حتماً به شیوه‌ای که مصلحت بدانند، درباره آن تصمیم‌گیری خواهند کرد.
بقائی اضافه کرد: اما از این حیث که آیا دیپلماسی در جریان است یا اینکه این نامه باعث شده ابتکار جدیدی آغاز شود، باید عرض کنم که مبنای گفت‌وگوها و مذاکرات بین ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها، همان طرح هفت‌مرحله‌ای ایران است که اکنون فشرده شده و امکان اجرای آن طی دو روز وجود دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: این موضوع نیز نشانگر رویکرد مبتنی بر حسن نیت ایران است. اعلام کرده‌ایم که در صورت اجرای مطالبات ایران، این امکان وجود دارد که ظرف مدت کوتاهی، هم امنیت به تنگه هرمز بازگردد و هم روند مذاکرات آغاز شود.
وی خاطرنشان کرد: همه این موارد بستگی به طرف آمریکایی دارد که چگونه می‌خواهد درباره آینده این روند اقدام کند.
اتهام یهودی‌ستیزی به ایران و ایرانی نمی‌چسبد
خبرنگاری با بیان اینکه در هفته‌های اخیر، اتهام یهودی‌ستیزی علیه ایران پررنگ شده و برخی کشورهای اروپایی، از جمله آلمان و انگلیس و همچنین استرالیا، ایران را به طراحی اقداماتی برای آسیب رساندن به افراد و دارایی‌های یهودیان متهم کرده‌اند. شبکه سی.بی.اس کانادا نیز چند روز قبل، بدون ارائه هیچ سند و مدرکی، ایران را به طراحی تحرکات ضدیهودی در استرالیا و کانادا متهم کرده است. موضع ایران در قبال این اتهامات را پرسید که بقائی پاسخ داد: اتهام یهودی‌ستیزی به ایران و ایرانی نمی‌چسبد.
وی اضافه کرد: پدیده یهودی‌ستیزی یا آنتی سمیتیسم، پدیده‌ای اروپایی است و هیچ مناسبتی با دین، آیین، فرهنگ و تمدن ایرانی ندارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: یک اتهام کلیشه‌ای را مدام تکرار و متأسفانه رسانه‌های جمعی نیز آن را ترویج می‌کنند. در حالی که اگر کمترین توجهی به واقعیات داشته باشند، متوجه خواهند شد که اتفاقاً مهربان‌ترین مردمان با یهودیان، ایرانی‌ها بوده‌اند.
وی بیان کرد: کافی است آمارها را بررسی کنید. فقط در شهر یزد ما ۱۳ یا ۱۴ کنیسه یهودی وجود دارد. در سراسر ایران نیز حدود ۱۰۰ کنیسه وجود دارد. همچنین مقبره‌های پیامبران و بزرگان یهودی را که در سراسر ایران پراکنده‌اند، در نظر بگیرید.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: علی‌رغم اینکه ما با یک جنگ تمام‌عیار با رژیمی مواجه هستیم که خود را به‌دروغ نماینده یهودیان می‌داند، چند مورد تعرض به اماکن مقدس یهودی مشاهده کرده‌ایم؟ اگر هم به‌ندرت موردی اتفاق افتاده، بلافاصله با آن برخورد شده است.
وی گفت: واقعاً باید به این موضوع توجه کرد و آن را با اتفاقاتی که در کشورهای اروپایی رخ می‌دهد، مقایسه کرد. اساساً چرا ایران را متهم می‌کنند؟ تلاش می‌کنند مشکلات خودشان را به دیگران نسبت دهند.
وی ادامه داد: ما باید از اروپا سؤال کنیم که چه کرده‌اند و چه فرهنگی ایجاد کرده‌اند که هر روز خبری درباره تعرض به قبرستان‌های یهودی می‌شنویم؟ چرا در پایتخت‌های اروپایی باید کنیسه‌ها را با سیم خاردار محصور کنند یا تابلوهای آن‌ها را بردارند؟ اخیراً تابلوها را برمی‌دارند تا خود را از تعرض مصون بدارند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: آیا این مسائل به ایران مربوط است؟ آیا چنین اتفاقاتی در تهران و سایر شهرهای ایران رخ می‌دهد؟
وی گفت: بنابراین، کشورهای اروپایی واقعاً باید به خود بیایند. بخشی از این اتفاقات در اروپا ناشی از جنایات ارتکابی رژیم صهیونیستی است که مدام خود را به یهودیت منتسب می‌کند؛ اما مردم ایران فهمیده‌تر و متمدن‌تر از آن هستند که اقدامات یک رژیم نسل‌کش را به پیروان آیین یهود منتسب کنند.
به تجربه دریافته‌ایم که دنیا لب و دهن است
خبرنگاری با اشاره به اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه چند تأسیسات هسته‌ای ایران باقی مانده تا ما اقدامی علیه آن‌ها انجام دهیم، از بقائی پرسید که ایران در این خصوص چه پیگیری‌های حقوقی انجام داده است؟ که وی پاسخ داد: ما حتماً موارد نقض فاحش حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد را مستندسازی می‌کنیم، اما به تجربه دریافته‌ایم که دنیا لب و دهن است.
بقائی اظهار داشت: متأسفیم از اینکه سازمان ملل متحد، شورای امنیت، شورای حکام و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در برابر چنین نقض فاحشی و چنین تهدیدهایی که با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد مغایرت دارند، سکوت می‌کنند.
آمریکا بزرگ‌ترین تهدید علیه رژیم عدم اشاعه هسته‌ای
وی عنوان کرد: آمریکا تحقیقاً بزرگ‌ترین تهدید علیه رژیم عدم اشاعه هسته‌ای است. نفس بیان تهدید علیه یک کشور و تهدید تلویحی مبنی بر اینکه ممکن است از فلان سلاح استفاده کنیم، خود نوعی تشویق به نقض معاهده منع اشاعه است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: به هر حال، کشورهای دیگر و صاحبان سلاح هسته‌ای با دقت رفتار آمریکا را زیر نظر دارند. آمریکا در سطح بین‌المللی الگویی ایجاد می‌کند که نتیجه آن، تهدید صلح و امنیت بین‌المللی برای همه کشورهاست.
وی گفت: تهدیدهایی که علیه ما مطرح می‌شود، مطمئن باشید عزم ما را برای تقویت توانمندی‌هایمان در دفاع خودمان جزم‌تر می‌کند.
خبرنگاری به تناقض و دوگانگی در اظهارات مقامات آمریکایی اشاره کرد از جمله روبیو و ترامپ که همچنان ایران را تهدید می‌کنند و ونس که برای دبیر شورای عالی امنیت ملی نامه می‌نویسد و پرسید که این دوگانگی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا این یک عملیات فریب است که پیش از جنگ قبلی نیز شاهد آن بودیم؟ آیا این روند بر مذاکرات و اعتماد ایران تأثیرگذار است یا خیر؟
بقائی پاسخ داد: هر عملیاتی، به فرض اینکه فریب باشد ــ که از این جماعت هیچ بعید نیست ــ دو طرف دارد: یکی فریب‌دهنده و دیگری فریب‌خورنده. بنابراین، فریب نخوریم و نمی‌خوریم. این نخستین تجربه ما در تعامل با طرف‌های آمریکایی نیست.
وی بیان کرد: ما حتماً فراموش نکرده‌ایم که فقط نیم ساعت قبل از تجاوز نظامی آن‌ها در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، رئیس‌جمهور آمریکا توئیت زد و اعلام کرد که مذاکرات با ایرانی‌ها همچنان ادامه دارد. ما با اشراف به آنچه در این دو سال اتفاق افتاده و همچنین تجربه سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸، همه این موارد را در نظر داریم.
جامعه آمریکا از رفتار انگل وار رژیم خسته است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: اینکه در سطح هیأت حاکمه آمریکا ممکن است صداهای متفاوتی وجود داشته باشد، صداهایی که بعضاً ممکن است بازتاب مطالبه عمومی مردم آمریکا برای اتخاذ رویکردی مستقل در قبال تحولات خاورمیانه باشد، موضوعی است که نمی‌توانیم آن را کتمان کنیم.
وی گفت: جامعه آمریکا از رفتار انگل وار رژیم صهیونیستی نسبت به آمریکا خسته و عصبانی است. ما این موضوع را هم در نظرسنجی‌ها و هم در تظاهراتی که در آمریکا برگزار می‌شود، شاهد هستیم.
این دیپلمات ارشد ایرانی عنوان کرد: خیلی دور از ذهن نیست که برخی افراد در هیئت حاکمه آمریکا به این نتیجه رسیده باشند، ولو اینکه آن را بیان نکنند یا بعضاً بیان کنند، که آمریکا در حال وقف اعتبار، ثروت و جایگاه خود برای طرفی است که جز به جنگ دائمی در منطقه ما به چیز دیگری نمی‌اندیشد.
وی گفت: رژیم صهیونیستی ثابت کرده است که زیست خود را منوط و مشروط به تداوم جنگ و خون‌ریزی در منطقه می‌داند. با این اوصاف، ما می‌توانیم دیدگاه‌های مختلف را مدنظر قرار دهیم؛ اما تأکید می‌کنم که برای ما عملکرد دولت آمریکا مهم است.
بقائی خاطرنشان کرد: این مواضع ضدونقیض هم نشانه سردرگمی در میان خودشان است و هم جامعه جهانی را متحیر می‌کند که واقعاً طرف اصلی در سامانه حکمرانی و تصمیم‌گیری در آمریکا کیست و در آمریکا باید با چه کسی صحبت کرد؟ آیا در نهایت، همه راه‌ها به تل‌آویو ختم می‌شود؟
وی گفت: این موضوعی است که آمریکا باید هرچه سریع‌تر برای حفظ اعتبار و جایگاه خود درباره آن تصمیم بگیرد.
خبرنگاری به اظهارات انور قرقاش مشاور رئیس دولت امارات مبنی بر اینکه اعتماد ما به ایران از بین رفته و این ما نبودیم که آن را از بین بردیم. از بقائی پرسید که با توجه به نقش امارات در حملات تجاوزکارانه علیه ایران، موضع وزارت امور خارجه در خصوص این اظهارات چیست؟ که وی گفت: اعتماد را ایران از بین نبرد یا مخدوش نکرد. خودکرده را تدبیر نیست و البته می‌توانند تدبیر کنند، به شرط اینکه تصمیم بگیرند از رویکردهای غلط گذشته دست بردارند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: ایران نمی‌تواند در مقابل استفاده از قلمرو برخی کشورهای منطقه برای تعرض و تعدی علیه حاکمیت ملی و مردمانش ساکت بنشیند و پاسخی ندهد.
این دیپلمات ارشد ایرانی بیان کرد: آنچه در این ۸ ماه اتفاق افتاد، نتیجه اعتماد و اتکای بیش از حد برخی از کشورهای منطقه به حضور نظامی آمریکا در قلمروشان بود. متأسفانه برخی از این کشورها نه‌تنها مانع استفاده آمریکا از امکاناتشان برای تعرض به ایران نشدند، بلکه آن را تشویق هم کردند.
وی افزود: اعتمادسازی نیازمند تحرک و اقدام دوسویه است. جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده است که این موضوع، موضع صادقانه و اصولی ماست که با هیچ کشوری در منطقه سر دشمنی نداریم. ما باور داریم که برای ایجاد امنیت پایدار، باید کشورهای منطقه با یکدیگر همکاری و اعتمادسازی کنند.
بقائی اظهار داشت: در عین حال، انتظار معقول ایرانی‌ها این است که کشورهای منطقه اجازه ندهند از خاک و امکاناتشان برای تعرض علیه یک کشور بزرگ همسایه سوءاستفاده شود.
خبرنگاری با بیان اینکه اخیراً چند نفر از اتباع کویتی و یک تبعه ایرانی، به اتهام همکاری اطلاعاتی با ایران و تلاش برای ترور مقامات کویتی، به اعدام و حبس ابد محکوم شده‌اند. موضع وزارت امور خارجه را جویا شد.
بقائی پاسخ داد: سفارت ما در این زمینه بیانیه‌ای منتشر کرده است. این اتهام مطلقاً مردود است. ما از دولت کویت می‌خواهیم که آزار رساندن به اتباع خود را به بهانه همدلی و همدردی با ایران متوقف کند.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: اتهاماتی که در یکی دو سال اخیر، به‌ویژه در چند ماه اخیر، علیه ایران یا ایرانی‌ها مطرح شده، هیچ مبنا و پایه‌ای ندارد و صرفاً تکرار کلیشه‌هایی علیه ایران است.
بقائی گفت: ما به اصل حسن همجواری و احترام به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی کشورها قائل هستیم.
وی افزود: متأسفانه نه‌فقط در کویت، بلکه در بحرین نیز شاهد اقدامات مشابهی بوده‌ایم. این اقدامات هم خلاف موازین بنیادین حقوق بشر است و هم اصل حسن همجواری را بیش از پیش مخدوش می‌کند.
جنگ همین الان در جریان است
خبرنگاری هم با بیان اینکه در روزهای اخیر شاهد لفاظی‌ها و حملات لفظی متقابل و مداومی بین ایران و ایالات متحده بوده‌ایم. از بقائی پرسید که آیا در تهران این احساس وجود دارد که ممکن است این حملات به ازسرگیری درگیری و جنگ منجر شود؟
سخنگوی وزارت امور خارجه عنوان کرد: جنگ همین الان، که صحبت می‌کنیم، در جریان است. محاصره اقتصادی ایران و تهدید علیه ایران، خود بخشی از جنگی است که طی این هشت ماه وجود داشته است.
وی گفت: ما باید برای هر پیشامدی آماده باشیم؛ به این دلیل که بحث، دفاع از میهن، دفاع از تمامیت سرزمینی و کرامت یک کشور تمدنی چند هزار ساله است.
بقائی اظهار داشت: حتماً در هر وضعیتی، چه زمانی که دوستان ما با میانجی‌ها درباره روندهای دیپلماتیک گفت‌وگو می‌کنند و چه در شرایطی که دیپلماسی در جریان نیست، در هر حالتی باید برای همه سناریوها آماده باشیم.
خبرنگاری درباره تکرار ادعای امارات درباره جزایر سه‌گانه ایرانی از سوی نخست‌وزیر کانادا و اظهارات تهدیدآمیز درباره منتفی نبودن گزینه نظامی علیه ایران سؤال کرد و پرسید که آیا می‌توانیم این مواضع را ناشی از نوعی جسارت یافتن امارات تحت تأثیر تحولات اخیر منطقه و تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بدانیم؟ ارزیابی شما از این رویکرد و پیامدهای آن چیست؟
بقائی بیان کرد: درباره آن بیانیه مشترک یکی از مقامات اماراتی با کانادا، هم موضع‌گیری کردیم و هم طی توییتی آن را تشریح کردیم. برای صرفه‌جویی در وقت، آن را تکرار نمی‌کنم. اما اگر بخواهم بسیار موجز و مختصر خدمت شما عرض کنم، از یغمای جندقی کمک می‌گیرم. ایشان در اشاره‌ای می‌گوید: «گر بوی کبابی رسدت، رنگ مباز ظن قوی آن است که خر داغ کند». عذرخواهی می‌کنم.
خبرنگاری پرسید که آیا ایران برای رسیدن به توافق، احتمال دارد با خروج اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده به کشور ثالث موافقت کند؟ آیا اساساً این موضوع در مذاکرات دوحه مطرح شده است؟ بقائی پاسخ داد: خیر.
آمریکا صاحب فتوای منع تولید و استفاده از تسلیحات هسته‌ای را ترور کرده است
خبرنگاری با بیان اینکه در زمینه دکترین هسته ای مطالبات با صدای بلند تری مطرح می شود، گفت که دو شب پیش، دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت که هنوز در سطح نظام تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشده است. و از بقائی پرسید این بحث در میز مذاکره شما چگونه مطرح می‌شود؟
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: فکر می‌کنم طرف مقابل ناظر گفت‌وگوها و گفتمان‌های مطرح در فضای رسانه‌ای، نخبگانی و در میان عموم مردم است. نیازی نیست که بخواهیم با آنچه در سطح گفت‌وگوها و گفتمان‌ها می‌گذرد، برخوردی تصنعی داشته باشیم.
وی ادامه داد: این یک امر واقعی است که مردم ما با توجه به اتفاقاتی که در این دو سال رخ داده و باز هم تأکید می‌کنم، اتفاقات ۱۲ یا ۱۳ سال اخیر، از زمانی که مذاکرات آغاز شد و به توافق هسته‌ای در سال ۲۰۱۵ منتهی شد و تحولات پس از آن، یک سؤال منطقی را مطرح می‌کنند: علی‌رغم همه تلاش‌های ایران برای نشان دادن اینکه برنامه هسته‌ای کشور مسالمت‌آمیز و صلح‌آمیز است، طرف مقابل مدام به دنبال بهانه‌جویی بوده است.
بقائی اظهار داشت: این یک بحث واقعی است. طرف مقابل، صاحب فتوای منع تولید و استفاده از تسلیحات هسته‌ای را ترور کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: دلیل و بانی شکل‌گیری این بحث، نه‌فقط در جامعه ما، بلکه در سطح بین‌المللی، کسی جز آمریکا و رژیم صهیونیستی نیست.
بقائی اظهار داشت: برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز بوده و صلح‌آمیز است و این امر بارها اثبات شده است. اینکه طرف مقابل بر اساس یک دروغ بزرگ که از ۲۰ سال پیش آغاز کرده، مدام ادعای وجود سلاح هسته‌ای یا خطر سلاح هسته‌ای ایران را تکرار کند، به این بحث دامن می‌زند که گویی آن‌ها خود را به خواب زده‌اند و هرقدر ما بحث کنیم و دلیل و مدرک ارائه دهیم که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است، قرار نیست وقعی به آن بگذارند.
وی گفت: این بحث یک بحث واقعی است؛ اما همانطور که اعلام شد، در سطح تصمیم‌گیری، ما همچنان عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای ( NPT ) هستیم و مادامی که ایران عضو این معاهده است، خود را مقید و ملزم به رعایت تعهدات مندرج در آن سند می‌داند.
سومالی‌لند؛ کوری عصاکش کوری دیگر
خبرنگاری با بیان اینکه رژیم صهیونیستی به‌عنوان نخستین طرفی که سومالی‌لند را به رسمیت شناخته است، اخیراً سفیری نیز به این منطقه اعزام کرده است. موضع ایران را پرسید.
بقائی اظهار داشت: می‌گویند که کوری عصا کش کوری دیگر شود!
وی گفت: رژیم صهیونیستی رژیمی است که خودش نامشروع است و بر مبنای غصب یک سرزمین بنا نهاده شده است و طبیعتاً به دنبال یارگیری و ایجاد تفرقه و تشتت در میان کشورهای منطقه و کشورهای اسلامی است.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: شما بهتر از من می‌دانید که از ابتدا، زمانی که این بحث مطرح شد، هم سومالی به‌عنوان کشور اصلی و کشوری که در سطح سازمان ملل متحد از سوی همه دنیا پذیرفته شده است، به‌شدت اعتراض کرد و هم اتحادیه عرب، اتحادیه آفریقا، سازمان همکاری اسلامی و بسیاری از کشورهای غربی و اروپایی نسبت به این روند اعتراض کردند؛ زیرا می‌دانند که این فرایند در راستای تخریب صلح و امنیت در این منطقه است.
وی گفت: هم کشورهای اسلامی و هم کشورهای آفریقایی باید بیش از پیش مراقب باشند تا فتنه‌انگیزی رژیم صهیونیستی موجب تهدید صلح و امنیت در آن منطقه، بیش از آنچه اکنون شاهد هستیم، نشود.
خبرنگاری سؤال کرد که آیا وزارت امور خارجه برنامه‌ای برای احیای نشست‌های منطقه‌ای، ازسرگیری ابتکارهای دیپلماتیک و تقویت نقش‌آفرینی ایران در تحولات و ترتیبات جدید منطقه‌ای دارد؟
سخنگوی وزارت خارجه پاسخ داد: خیر، ما این اقدامات را انجام داده‌ایم. در سال گذشته از چند فرصت مهم استفاده کردیم؛ از جمله یکی از نشست‌های شانگهای، برای برگزاری اجلاس چهارجانبه به‌عنوان مقدمه‌ای برای برگزاری یک نشست چهارجانبه در ماه‌های آتی.
وی گفت: مدیرکل دوجانبه ذی‌ربط نیز سفرهایی به کشورهای منطقه، از جمله ترکیه و پاکستان، داشتند. این موضوع را با دقت و جدیت پیگیری می‌کنیم.
بقائی اضافه کرد: فرمت مسکو نیز مجدداً در مهرماه برگزار شد و در حاشیه آن، رایزنی‌هایی صورت گرفت تا این فرایند با قوت ادامه پیدا کند.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: بنابراین، تحولات مرتبط با منطقه باعث نشده است که ما از اهمیت فرایندهای مرتبط با افغانستان و امنیت منطقه‌ای مرتبط با افغانستان غافل شویم.
وی در پاسخ به سؤالی درباره سفر عراقچی به ترکمنستان و اینکه آیا معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه نیز در این سفر حضور دارد؟ گفت: بله، معاون دیپلماسی اقتصادی حضور دارند. برخی دیگر از دستگاه‌های اقتصادی و مرتبط، از جمله وزارت نفت، نیز حضور دارند.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: رابطه ما با همسایگان برای ما راهبردی است. همسایگان ما یکی از امتیازهای سرزمینی و ژئوپلیتیک ایران هستند و الحمدلله در سال‌های اخیر، بر مبنای سیاست همسایگی، روابط روزبه‌روز به سمت بهبودی رفته است؛ از جمله در حوزه آسیای مرکزی و قفقاز.
وی اضافه کرد: با ترکمنستان نیز رابطه خوب و رو به رشدی داریم. در این سفر که سفری دوجانبه است، قرار است درباره همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف، از جمله اقتصادی، تجاری و انرژی، گفت‌وگو شود و امیدواریم که حتماً نتیجه این سفر نیز برای کمک به بهبود مراودات اقتصادی دو کشور مؤثر و مفید باشد.
خبرنگاری با بیان اینکه در روزهای اخیر، پس از اظهارات صدراعظم آلمان، آقای عراقچی در توئیتی تأکید کرد که اگر جنگ یا درگیری دیگری رخ دهد، محدودیت‌های گذشته وجود نخواهد داشت و ایران دیگر خط قرمزی هم ندارد. از بقائی پرسید که آیا ممکن است این اظهارات به این معنا باشد که در صورت وقوع یک جنگ نظامی دیگر، دامنه جنگ به منافع و پایگاه‌های آمریکا در اروپا نیز کشیده شود؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی پاسخ داد: حتماً از من انتظار ندارید که مفسر فرمایشات آقای وزیر باشم. فکر می‌کنم اظهارات ایشان بسیار روشن بود.
وی بیان کرد: اولاً، کسانی که جنگ را بر ایران تحمیل می‌کنند یا تحمیل کرده‌اند و کسانی که به هر نحوی در آن مباشرت، همکاری یا حمایت کرده‌اند، حتماً نباید انتظار داشته باشند که ایرانیان در دفاع از خود مماشات به خرج دهند.
این دیپلمات ارشد ایرانی عنوان کرد: ثانیاً، هم طبق حقوق بین‌الملل و هم بر اساس خرد انسانی، هر طرفی که به هر نحوی در تدارک، طراحی و اجرای تجاوز نظامی علیه یک کشور مشارکت کند، به‌منزله مشارکت‌کننده در یک عمل خلاف حقوق بین‌الملل محسوب می‌شود و قاعدتاً باید تقاص پس دهد و تبعات آن را بپذیرد.
وی گفت: بنابراین، هر طرفی که در هر تعرضی با آمریکا و رژیم صهیونیستی همراهی کند، حتماً نباید خود را از گزند پاسخ مقتدرانه ایران در امان بداند.
خبرنگاری با بیان اینکه در این مدت دوباره مقامات آمریکایی بارها از عبارت «تسلیم» استفاده کرده‌اند. حتی یکی از وزیران آن‌ها گفته بود که ایرانی‌ها به‌زودی به نقطه‌ای می‌رسند که مجبور شوند در برابر آمریکا اعتراف به تسلیم کنند. واکنش بقائی را در خصوص این ادبیات پرسید که وی گفت: تسلیم؟ این واژه اصلاً در قاموس ما نیست.
بقائی خاطرنشان کرد: ایرانی‌ها نشان داده‌اند که فقط در برابر اراده و قدرت یک نفر تسلیم و خاضع هستند و آن هم خارج از دایره انسانی است. ما فقط در برابر خدا یاد گرفته‌ایم که تسلیم و خاضع باشیم. والسلام.
خبرنگاری با بیان اینکه مدیرکل آژانس گفته که ایران باید مشمول بازرسی‌های آژانس باشد. در همین حال، آمریکا نیز به دنبال افزودن درخواست‌هایی در حوزه هسته‌ای به مذاکرات است. موضع وزارت امور خارجه را جویا شد و اینکه ایران تحت چه شرایطی با بازرسی‌های مجدد موافقت خواهد کرد؟
بقائی پاسخ داد: ما هنوز اصلاً به آن مرحله نرسیده‌ایم. آقای مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بدهی‌های زیادی به ایران دارند و باید بدهی‌های قبلی خود را تسویه کنند و بعد درباره روند آتی صحبت کنند.
سخنگوی وزارت خارجه یادآور شد: یکی از بدهی‌های بزرگ مدیرکل آژانس این است که در مواجهه با اقدام جنایتکارانه و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، موضع‌گیری نکردند. مضافاً اینکه با تهیه گزارش‌های دوپهلو، به نوعی برای توجیه جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی فضاسازی کردند.
اعتبار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مخدوش است
وی گفت: اعتبار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی متأسفانه از آن زمان تاکنون به‌شدت مخدوش شده است و در این زمینه، شخص مدیرکل مسئولیت مستقیم دارد.
بقائی اظهار داشت: ما اکنون در مرحله گفت‌وگو از طریق میانجی‌ها برای پیشبرد مطالبات ایران هستیم. در این مرحله، همه‌چیز بستگی به این دارد که طرف مقابل، یعنی طرف آمریکایی که شروع‌کننده این بازی کثیف بوده است، مطالبات و شروط ایران را اجرا کند و پس از آن باید درباره مراحل بعدی صحبت کنیم.
خبرنگاری با بیان اینکه در نشست وزیران خارجه گروه ۲۰ که به میزبانی مارکو روبیو برگزار شد، تلاش‌های زیادی صورت گرفت تا موضوع ایران و تنگه هرمز در صدر مباحث مطرح شود، اما اختلافات بر سر اوکراین و خاورمیانه بسیار عمیق است، به‌گونه‌ای که حتی عکس دسته‌جمعی معمول نشست‌های چندجانبه نیز برگزار نشد و در واقع بیانیه مشترکی هم صادر نشد. از بقائی پرسید که به نظر شما دلیل اصلی ناکامی آمریکا در این نشست‌ها برای اجماع‌سازی علیه ایران چیست؟ آیا دلیلش این است که آمریکایی‌ها کلاً الفبای دیپلماسی را نمی‌دانند یا آن را فراموش کرده‌اند؟
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: دنیا به فراست دریافته است که آمریکا به دلیل اعتیاد به رویکرد یک‌جانبه و توسل بیش از حد به زور، به دنبال این است که فقط منافع و خواسته‌های تنگ‌نظرانه خود را در هر موضوعی و در رابطه با هر مسئله‌ای که در دنیا وجود دارد، تحمیل کند و به همین دلیل، دنیا در این روند با آمریکا همراهی نمی‌کند.
این دیپلمات ارشد ایرانی اضافه کرد: در رابطه با تنگه هرمز، همه می‌دانند که ایجاد مشکل و اخلال در کشتیرانی در تنگه هرمز، نتیجه اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. این موضوع را حتی متحدان آمریکا نیز نمی‌توانند نادیده بگیرند. به همین دلیل است که در سطح بین‌المللی، نوعی عصبانیت مشهود از عملکرد آمریکا به چشم می‌خورد و نشانه‌های آن را در چنین نشست‌هایی می‌توان به‌وضوح مشاهده کرد.
خبرنگاری با بیان اینکه با توجه به گزارش‌های منتشرشده درباره تلاش عربستان سعودی برای ترغیب ایران به توافق با آمریکا از طریق مشوق‌های اقتصادی و پیشنهادهای امنیتی، از بقائی پرسید که آیا اساساً چنین پیشنهادی از سوی ریاض به تهران ارائه شده است؟ موضع وزارت امور خارجه در این خصوص چیست؟
بقائی پاسخ داد: من جایی نشنیده‌ام. مسائل پیچیده‌تر از این حرف‌هاست.
خبرنگاری هم با بیان اینکه فردا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا برگزار می‌شود. از بقائی سؤال کرد که ایران این انتخابات را چگونه دنبال می‌کند؟ به نظر شما، نتایج این انتخابات تأثیری در کاهش یا تشدید تنش نظامی بین ایران و آمریکا خواهد داشت؟
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: ما از طریق تلویزیون دنبال می‌کنیم.
وی گفت: فارغ از نتیجه انتخابات، آنچه برای ما مهم است، صیانت از امنیت ملی و منافع ایران است. ما می‌دانیم که قرار نیست با یک انتخابات، آمریکای جدیدی متولد شود. مواجهه آمریکا با ایران، یا بهتر بگوییم، شرارت آمریکا علیه ایران، به بیش از ۷۰ سال قبل، یعنی کودتای مرداد ۱۳۳۲، برمی‌گردد. بنابراین، ما این تحولات را بارها دیده‌ایم و رفت‌وآمدها را تجربه کرده‌ایم. از این جهت، ترجیح می‌دهیم بر خودمان و تقویت توانمندی‌هایمان در همه عرصه‌ها متمرکز باشیم.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سؤال که آیا ایران خواستار لغو تمام تحریم‌هایی است که آمریکا طی این سال‌ها علیه ایران اعمال کرده است؟ برای بازگشایی تنگه هرمز و پیشبرد مذاکرات، چه مطالباتی در این زمینه مطرح شده است؟ همچنین، درباره پول‌های بلوکه‌شده ایران، آیا درخواست ایران آزادسازی تمام دارایی‌های بلوکه شده است یا بخشی از آن‌ها؟ آیا در این زمینه صحبت شده است؟ بیان کرد: ما که نمی‌خواهیم چرخ را از نو اختراع کنیم. این مذاکرات نباید منقطع و جدا از مذاکراتی دیده شود که به تفاهم اسلام‌آباد منجر شد؛ زیرا طرف مذاکرات همان طرف است، مطالبات همان مطالبات است و مشکل نیز همان مشکل است.
وی افزود: اگر بخواهم بسیار ساده و خلاصه پاسخ بدهم، مطالبات ما همان‌هایی است که آمریکا در قالب تفاهم اسلام‌آباد پذیرفت، اما پس از آن نقض کرد.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: با این معنا، آنچه آمریکا در مرحله نخست باید انجام دهد، اولاً لغو همه تحریم‌هایی است که پس از نقض تفاهم اسلام‌آباد، تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی» علیه ایران اعمال کرد؛ به‌علاوه همان مواردی که در آن متن پذیرفته بود، از جمله آزادسازی اموال و دارایی‌های ایران.
بقائی تأکید کرد: برخی از این موضوع سوءاستفاده می‌کنند و می‌گویند ایران برای دیپلماسی پیش‌شرط‌هایی تعیین کرده است. این‌ها پیش‌شرط نیستند. چه نام آن‌ها را شروط بگذارید و چه مطالبات، این موارد لازمه بازگشت امنیت به تنگه هرمز و خلیج فارس هستند.
وی گفت: مطالبات ما نیز چیزهای عجیب‌وغریبی نیستند، حقوقی هستند که از ما سلب و تضییع شده‌اند. ما می‌گوییم برای اینکه امنیت به تنگه هرمز بازگردد، لازم است اجازه دهید این حقوق تضییع‌شده ایران بازگردانده شوند و پس از آن می‌توان درباره مراحل بعدی صحبت کرد.
خبرنگاری هم با بیان اینکه با توجه به احتمال از دست رفتن اکثریت کرسی‌های کنگره و سنا از سوی جمهوری‌خواهان و با در نظر گرفتن اینکه دموکرات‌ها مخالفت خود را بارها با جنگ علیه ایران اعلام کرده‌اند، ارزیابی بقائی را از زمان‌بندی مذاکرات پرسید و گفت که با توجه به گفته آقای عراقچی مبنی بر اینکه طرح هفت‌روزه را اکنون به طرحی دو‌روزه تبدیل کرده‌ایم، از سخنگو سؤال کرد که آیا این تغییر و کوتاه شدن مدت این توافق و مذاکرات، ارتباطی با انتخابات آمریکا دارد یا خیر؟
بقائی پاسخ داد: تصمیم‌گیری در مورد صیانت از منافع و امنیت ملی ایران را به هیچ چیز دیگری در هیچ کجای دنیا گره نمی‌زنیم. ما بر اساس مصالح خودمان تصمیم می‌گیریم. ممکن است خیلی چیزها با یکدیگر منطبق شوند، اما برای ما دیپلماسی و جنگ ابزاری برای تأمین منافع ملی ایران هستند. بهتر است بگویم دیپلماسی و دفاع؛ چون ما هیچ‌وقت دنبال جنگ نبودیم.
وی گفت: ما با توجه به جمیع ملاحظات، در مورد نحوه انجام، زمان و شکل آن تصمیم‌گیری می‌کنیم.
هر تجاوزی علیه کشورمان با واکنش پرقدرت، فوری و همه جانبه مواجه می‌شود
بقائی در پاسخ به این سؤال که اگر دولت ترامپ تصمیم بگیرد از بمب‌های قدرتمند علیه تأسیسات کلنگ در نطنز استفاده کند، آیا ایران این اقدام را عبور از خط قرمز تلقی می‌کند و آن را نوعی جنگ اساسی هسته‌ای در نظر می‌گیرد و متناسب با آن پاسخ خواهد داد؟ همچنین، آیا ممکن است دامنه پاسخ ایران به اروپا و سایر کشورها نیز گسترش یابد؟ اظهار داشت: هرگونه تعرض به ایران و هرگونه تجاوز نظامی علیه کشورمان، با هر ابزاری که صورت بگیرد، با واکنش پرقدرت، فوری و همه‌جانبه ما مواجه خواهد شد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: اینکه این واکنش چگونه و به چه شکل و شمایلی باشد، تصمیم‌گیری درباره آن بر عهده مدافعان ما و کسانی است که در این زمینه صلاحیت دارند. پیش‌بینی‌های لازم نیز بحمدالله به‌خوبی انجام شده است.
وی درباره اظهارات نماینده پارلمان عراق مبنی بر اینکه بسته شدن مرزهای این کشور با ایران، تصمیمی صرفاً داخلی نبوده و در پی فشارها و تهدیدهای مستقیم آمریکا انجام شده است، گفت: ما قبلاً هم گفته بودیم که برای ما روشن است آمریکا از هر ابزاری برای تخریب روابط ایران با همسایگانش استفاده می‌کند. اساساً، فارغ از میزان اثرگذاری این نوع اقدامات از سوی آمریکا، یکی از اهداف روشن آن‌ها اخلال در روابط دوستانه ایران و کشورهای همسایه است.
بقائی بیان کرد: آمریکایی‌ها به‌خوبی می‌دانند که پیوندهای مستحکمی میان مردم ایران و مردمان کشورهای همسایه وجود دارد و با این اقدامات نمی‌توانند در این پیوندها گسست ایجاد کنند.
وی عنوان کرد: دولت‌های منطقه نیز متوجه این تحولات هستند. ما تمام تلاش خود را خواهیم کرد و می‌دانیم این درک در کشورهای همسایه هم وجود دارد که نباید اجازه دهیم فشارهای بازیگران خارج از منطقه موجب اخلال در مراودات اقتصادی، تجاری و مردمی ایران و همسایگانش شود.
این دیپلمات ارشد ایرانی اظهار داشت: همه می‌دانند که به هر حال، ما همسایگان دائمی یکدیگر هستیم. آمریکایی‌ها هر از گاهی می‌آیند و می‌روند و به شکل‌های مختلف عمل می‌کنند، اما ایران و همسایگانش باید تا ابد در کنار یکدیگر زندگی کنند.
خبرنگاری با اشاره به فرارسیدن فصل سرما و نظر به اینکه همواره بخشی از گاز مورد نیاز را در زمان اوج مصرف از همسایگان وارد می‌کردیم، از بقائی سؤال کرد که وزارت امور خارجه در این خصوص چه رایزنی‌هایی را با کشورهای صادرکننده گاز به ایران انجام داده است یا در دستور کار دارد؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی عنوان کرد: این موضوع، فارغ از فصل سرما یا گرما، یکی از دستورکارهای ثابت رایزنی‌های ما با همسایگان است؛ به این دلیل که باید همواره پیش‌بینی‌های لازم را از قبل انجام دهید. موضوع تهاتر انرژی در بخش‌های مختلف، یکی از موضوعاتی است که در همین سفر اخیر آقای عراقچی به ترکمنستان نیز مورد بحث قرار خواهد گرفت.
وی گفت: با سایر طرف‌های ذی‌ربط در کشورهای همسایه نیز در این زمینه مشغول رایزنی هستیم.
خبرنگار فونیکس چین از بقائی پرسید که اصل اختلاف ایران و آمریکا چیست؟ شما گفتید که در حال حاضر درباره موضوع هسته‌ای مذاکره نمی‌شود، بنابراین، مذاکرات اکنون درباره چه مسائلی است؟ آیا ایران پس از انتخابات آمریکا نیز مذاکرات با این کشور را ادامه خواهد داد؟
بقائی پاسخ داد: اصل اختلاف به رویکرد آمریکا بازمی‌گردد. آمریکا در وهله نخست باید ثابت کند که اساساً به دیپلماسی در معنای متعارف آن باور دارد و به آن پایبند است. یکی از مشکلات اساسی در تعاملات میان ایران و آمریکا این است که آمریکا مدام به دیپلماسی و مذاکره پشت پا زده و خود این امر هر گفت‌وگویی را دشوار می‌کند؛ به دلیل اینکه هر تعاملی نیازمند حداقلی از اعتماد است.
وی گفت: مطلقاً هیچ اعتمادی بین ایران و آمریکا وجود ندارد. منظور من از اعتماد این است که شما دست‌کم اطمینان نسبی داشته باشید که طرف مقابل پس از دو یا سه هفته، امضای خود را پاره نمی‌کند. چنین چیزی وجود ندارد.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: در رابطه با موضوعات، بحث اصلی این است که طرف مقابل حقوق بنیادینی را از ایرانیان نقض کرده و تحریم‌هایی را اعمال کرده است. در همین چهار یا پنج ماه اخیر نیز محاصره‌ای را به زعم خودشان علیه ایران اعمال کرده‌اند. این اقدامات را باید بردارند. شما نمی‌توانید این اقدامات مطلقاً غیرقانونی را حفظ کنید و سپس انتظار داشته باشید که ایران وارد مرحله دیگری از مذاکرات درباره سایر موضوعات شود.
وی گفت: این موضوعات همگی واقعاً به آمریکا بستگی دارد. آمریکا باید در رویکرد خود نسبت به اصل دیپلماسی تجدیدنظر کند تا اساساً امکان پیشبرد یک روند مذاکراتی به وجود بیاید.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: در رابطه با موضوع هسته‌ای که هنوز اصلاً به آن مرحله نرسیده‌ایم، زیرا تا زمانی که مطالبات ایران اجرا نشود، از لحاظ عقلی امکان ندارد وارد مرحله گفت‌وگو درباره موضوعات دیگر شویم.
وی در رابطه با سفر وزیر امور خارجه عمان به چین هم گفت: این حتماً تصمیم دوجانبه مبارکی است. سفر و مراوده بین کشورهای مختلف و کشورهای دوست، اقدامی مثبت است. عمان همواره در منطقه ما برای کمک به ایجاد صلح و ثبات تلاش کرده است. متأسفیم که تلاش‌های عمان برای میانجیگری با بدعهدی آمریکا مواجه شد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: قطعاً گفت‌وگو بین عمان و چین به‌عنوان دو کشور مهم که منافع مشترکی در حفظ ثبات و امنیت در منطقه غرب آسیا، خلیج فارس و تنگه هرمز دارند، گفت‌وگوهای مفیدی خواهد بود.
وی درباره سؤال ارتباط مردمی مبنی بر اینکه با توجه به تداوم تهدیدات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و با عنایت به تجربه‌ای که در جنگ ۴۰ روزه داشتیم و طی آن، به‌طور گسترده از قلمرو و امکانات کشورهای جنوبی خلیج فارس علیه ایران و منافع کشورمان استفاده شد، آیا این کشورها تضمینی داده‌اند که در آینده اجازه تکرار چنین سوءاستفاده‌هایی را ندهند؟ اگر چنین اتفاقی رخ دهد، واکنش جمهوری اسلامی ایران چه خواهد بود؟ گفت: کشورهای منطقه‌ای که همه شواهد و دلایل حاکی از استفاده از قلمرو و امکانات آن‌ها برای حمله به ایران بود، در سطح موضع‌گیری اعلام کردند که چنین چیزی نبوده است و از ما گلایه کردند که چرا ضربات دفاعی ایران متوجه خاک آن‌ها بوده است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی عنوان کرد: ما کراراً اعلام کرده‌ایم که به هیچ عنوان نباید اقدامات دفاعی ایران را به‌عنوان حمله به خاک خود تلقی کنند.
وی بیان کرد: اگر در پاسخ به شکایت و گلایه ما می‌گویند که متأسفانه هیچ کنترلی بر پایگاه‌های نظامی آمریکا نداشته‌اند، این به آن معناست که به هر دلیلی از حاکمیت ملی خود عدول کرده‌اند. در چنین شرایطی، از ما نیز بپذیرند که پاسخ دفاعی ایران متوجه خاک و قلمرو آن‌ها نیست.
بقائی خاطرنشان کرد: ما امیدواریم که واقعاً همه طرف‌ها از اتفاقات ۸ ماه اخیر درس گرفته باشند. به هیچ عنوان برای ما مطلوب نیست که ضربات دفاعی خود را متوجه کشورهای منطقه کنیم؛ اما چه باید کرد وقتی طرف‌های متجاوز از امکانات و پایگاه‌های نظامی این کشورها برای حمله به ایران، کشتن فرزندان ایران و حمله به مدارس و بیمارستان‌ها استفاده می‌کنند؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی عنوان کرد: در چنین شرایطی، وظیفه حاکمیت و دولت جمهوری اسلامی ایران است که برای دفع شرارت اقدام کند.
وی گفت: اقدامات ما مطلقاً دفاعی و بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: در آینده نیز امیدواریم که واقعاً طرف‌های متجاوز، اگر به دنبال تعرض دیگری علیه ایران باشند، به هیچ عنوان اجازه استفاده از امکانات و قلمرو هوایی، خاکی و آبی کشورهای همسایه ما را پیدا نکنند. در غیر این صورت، ایران مجاز است از خود دفاع کند.
ایران نور است و بقای نور را خالق نور تضمین کرده
خبرنگاری با اشاره به اظهارات نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی که گفته «مسئله بودن یا نبودن است، یا ما یا آن‌ها» از بقائی درباره پاسخ ایران پرسید؟ و اینکه آیا چنین اظهارنظری خلاف همه اصول و قوانین بین‌المللی نیست؟ که سخنگوی وزارت خارجه پاسخ داد: اولاً، در رابطه با سازمان‌های بین‌المللی، امتحانشان را پس داده اند؛ باز هم امتحانشان را پس دادند. لذا نکته شما درست است. این برخورد گزینشی حتماً تأسف‌بار است.
وی افزود: اما من می‌خواهم یک نکته را با خیال راحت به شما بگویم: ایران نور است و بقای نور را هم خالق نور تضمین کرده است. خیالتان راحت.