عصر قم - آیتالله خاتمی با اشاره به مواضع سیاسی و انقلابی حضرت آیتالله وحید خراسانی، از مبارزات وی علیه رژیم پهلوی و حمایت از انقلاب اسلامی و ضرورت حفظ نظام سخن گفت و تأکید کرد که این مرجع فقید، تقویت نظام اسلامی و حمایت از رهبری را وظیفهای دینی میدانست.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، آیتالله سید احمد خاتمی، عضو فقهای شورای نگهبان، در مراسم بزرگداشت ارتحال حضرت آیتالله حسین وحید خراسانی که از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) شامگاه جمعه ۲۹ آبانماه برگزار شد، با اشاره به ابعاد علمی و شخصیتی این مرجع فقید، به تبیین دیدگاهها و مواضع وی در قبال انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی پرداخت.
وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت ارتحال حضرت آیتالله وحید خراسانی، اظهار داشت: در این پیام سه ویژگی برجسته این مرجع تقلید مورد تأکید قرار گرفته است که نخستین آن، سالها تلاش علمی و تربیت شاگردان و پرورش عالمان و شخصیتهای برجسته حوزوی است.
آیتالله خاتمی با اشاره به بیش از نیم قرن فعالیت علمی حضرت آیتالله وحید خراسانی در حوزه علمیه قم، افزود: شمار قابل توجهی از عالمان، مدرسان و شخصیتهای علمی کشور از محضر درس ایشان بهره بردهاند و بسیاری از اعضای کنونی شورای نگهبان نیز افتخار شاگردی در مکتب علمی این مرجع فقید را داشتهاند.
امام جمعه موقت تهران، تألیفات و تقریرات علمی حضرت آیتالله وحید خراسانی را از دیگر جلوههای جایگاه علمی ایشان دانست و به برخی آثار وی از جمله «بغیه الراغب»، «المغنی فی الاصول»، «استصحاب»، «تعادل و تراجیح»، «دروس فی الفقه» و «احکام الخلل فی الصلاه» اشاره کرد.
وی دومین ویژگی مورد اشاره در پیام رهبر معظم انقلاب را دقت علمی و روش عالمانه حضرت آیتالله وحید خراسانی در بررسی مباحث فقهی و اصولی عنوان کرد و گفت: ایشان در بررسی دیدگاههای بزرگان علم اصول همچون محقق نائینی، محقق اصفهانی، آقا ضیاءالدین عراقی و حضرت آیتالله خویی، با دقت و تسلط علمی به نقد و بررسی آرا میپرداخت.

آیتالله خاتمی، ارادت عمیق به اهلبیت(ع) و بهویژه حضرت صدیقه طاهره(س) را سومین ویژگی برجسته این مرجع فقید برشمرد و خاطرنشان کرد: عشق و اظهار ارادت ایشان به خاندان عصمت و طهارت(ع)، بهخصوص حضرت فاطمه زهرا(س)، در زندگی علمی و عملی ایشان آشکار بود.
روایتهایی از مواضع انقلابی آیتالله وحید خراسانی
امام جمعه موقت تهران در ادامه سخنان خود، با اشاره به تعامل حضرت آیتالله وحید خراسانی با انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی، به بیان خاطرات و شواهدی از مواضع این مرجع فقید پرداخت و تأکید کرد: برای شناخت نسبت به حضرت آیتالله وحید خراسانی با انقلاب و نظام اسلامی، باید به سخنان و مواضع ایشان در مقاطع مختلف تاریخی توجه کرد.
وی نخستین محور را سابقه مبارزاتی حضرت آیتالله وحید خراسانی در دوران رژیم پهلوی دانست و با نقل خاطرهای از دیدار خصوصی خود با این مرجع فقید اظهار داشت: ایشان در دیداری که حدود یک دهه پیش با بنده داشتند، از مبارزات خود پیش از سال ۱۳۴۲ سخن گفتند و به یکی از سخنرانیهای انتقادی خود علیه رژیم شاه اشاره کردند.
آیتالله خاتمی ادامه داد: ایشان در آن سخنرانی با استفاده از تمثیل زنبور عسل گفته بودند که زنبور عسل هم نوش دارد و هم نیش؛ نوش آن برای استفاده دیگران و نیش آن برای مقابله با بیگانگان است، اما برخی افراد نوششان برای بیگانگان و نیششان برای خودیهاست. این سخنان با واکنش شدید رژیم پهلوی مواجه شده و تصمیماتی علیه ایشان اتخاذ شده بود که با ورود آیتالله خوانساری، این برخوردها با ملاحظه جایگاه مرجعیت ایشان دنبال شد.
وی دومین محور را مواضع حضرت آیتالله وحید خراسانی در جریان مبارزات انقلابی سال ۱۳۵۶ برشمرد و گفت: در آن مقطع که جمعی از مبارزان و انقلابیون به بیوت مراجع تقلید مراجعه میکردند، در دیدار با ایشان، شعری در انتقاد از شاه و اطرافیانش خوانده شد که بیانگر موضع صریح این مرجع تقلید در برابر رژیم پهلوی بود.
عضو فقهای شورای نگهبان، سومین محور را همراهی علمی حضرت آیتالله وحید خراسانی با امام خمینی(ره) پس از پیروزی انقلاب اسلامی دانست و افزود: امام راحل از ایشان و حضرت آیتالله تبریزی خواسته بودند درباره برخی مسائل فقهی مورد ابتلای جامعه تحقیق و تألیف کنند که این دو فقیه نیز در راستای این درخواست، کار علمی درباره کتاب القضاء را آغاز کردند.

آیتالله خاتمی در ادامه با اشاره به دیدگاه حضرت آیتالله وحید خراسانی درباره اصل انقلاب اسلامی، به نقل از دو تن از فقهای عادل و مورد اعتماد خود گفت: بر اساس این نقل، حضرت آیتالله وحید خراسانی درباره کسانی که با اصل انقلاب اسلامی مخالفت میکنند، تعبیر صریحی داشتند و فرموده بودند: «کسانی که با اصل انقلاب مخالفاند، یا بیعقلاند یا بیدین». وی این تعبیر را نشاندهنده نگاه این مرجع فقید به اصل انقلاب اسلامی دانست.
وی پنجمین محور را ارتباط و ارادت حضرت آیتالله وحید خراسانی با رهبر معظم انقلاب عنوان کرد و با نقل خاطرهای از دیدار خصوصی خود با ایشان گفت: حضرت آیتالله وحید خراسانی از بنده خواستند سلامشان را به مقام معظم رهبری برسانم و پیامی را به ایشان منتقل کنم. مضمون سخن ایشان این بود که هر شب در نماز شب برای رهبر معظم انقلاب دعا میکنند و معتقدند هیچکس نمیتواند به خوبی ایشان کشور را اداره کند.
امام جمعه موقت تهران افزود: این سخن را شخصاً از حضرت آیتالله وحید خراسانی شنیدم. همچنین یکی از فقهای مورد اعتماد نقل کرده بود که ایشان معتقد بودند رهبر معظم انقلاب بر اساس موازین عمل میکنند و در تصمیمگیریهای خود تابع هوا و هوس نیستند.
آیتالله خاتمی ششمین محور را موضع حضرت آیتالله وحید خراسانی درباره جایگاه ولایت فقیه در نظام اسلامی دانست و با اشاره به بیانیه ایشان در سال ۱۳۵۸ اظهار داشت: در این بیانیه، ولایت فقیه بهعنوان «علت محدثه و علت مبقیه انقلاب» معرفی شده بود؛ به این معنا که ولایت فقیه هم در شکلگیری انقلاب اسلامی نقش بنیادین دارد و هم در استمرار و حفظ آن نقشآفرین است. این دیدگاه با تأکید امام خمینی(ره) بر ضرورت پشتیبانی از ولایت فقیه برای جلوگیری از آسیب دیدن کشور نیز قابل مقایسه است.
وی با اشاره به تفاوت مبانی فقهی امام خمینی(ره) و حضرت آیتالله وحید خراسانی در بحث حفظ نظام اسلامی تصریح کرد: هر دو بر ضرورت حفظ نظام تأکید داشتند، هرچند مبانی فقهی آنان در تبیین این مسئله یکسان نبود. امام خمینی(ره) حفظ نظام اسلامی را بر مبنای ولایت مطلقه فقیه تبیین میکردند و حضرت آیتالله وحید خراسانی نیز از منظر مبانی فقهی خود به ضرورت حفظ نظام توجه داشتند.

امام جمعه موقت تهران هفتمین محور را ضرورت تقویت نظام اسلامی از نگاه حضرت آیتالله وحید خراسانی برشمرد و با اشاره به مشورت اقای لاریجانی درباره پذیرش مسئولیت ریاست قوه قضائیه با این مرجع فقید گفت: هنگامی که درباره پذیرش این مسئولیت از ایشان نظرخواهی شد، حضرت آیتالله وحید خراسانی بر ضرورت کمک به نظام تأکید کردند و فرمودند: «کمک کنید، سید تنهاست». آیتالله خاتمی این پاسخ را نشانهای از اعتقاد ایشان به ضرورت پشتیبانی و تقویت نظام اسلامی دانست.
وی در تبیین هشتمین محور، تربیت نیروهای علمی و حوزوی را یکی دیگر از جلوههای تقویت نظام اسلامی از سوی حضرت آیتالله وحید خراسانی عنوان کرد و گفت: شمار قابل توجهی از اعضای شورای نگهبان از شاگردان درس این مرجع فقید بودهاند؛ برخی حدود ۲۰ سال و برخی نیز مدت کمتری از محضر علمی ایشان بهره بردهاند. از این منظر، تربیت عالمان و نیروهای متخصصی که در بخشهای مختلف نظام مسئولیت بر عهده میگیرند، از مصادیق تقویت نظام اسلامی است.
آیتالله خاتمی در ادامه برای تبیین دقیقتر مفهوم حمایت از نظام تأکید کرد: تقویت نظام به معنای تأیید همه عملکردها و اقدامات مسئولان نیست؛ اگر منکری در نظام وجود داشته باشد، باید نهی از منکر کرد و اگر معروفی ترک شده باشد، باید به آن امر کرد. امر به معروف و نهی از منکر تنها به مسائل فردی اختصاص ندارد، بلکه در عرصه حکومت و مسائل اجتماعی نیز جریان دارد و نظارت همگانی از لوازم حفظ نظام در برابر آسیبهاست.
وی حق نقد و انتقاد سازنده را از حقوق آحاد ملت دانست و افزود: انتقاد سازنده زمینه رشد و کمال را فراهم میکند و این حق درباره مسائل نظام اسلامی نیز وجود دارد؛ بنابراین نباید نقدهای یک مرجع تقلید را که با انگیزه انجام وظیفه دینی و شرعی مطرح میشود، به معنای مخالفت با انقلاب و نظام اسلامی تفسیر کرد.
امام جمعه موقت تهران با اشاره به ویژگیهای اخلاقی و معنوی حضرت آیتالله وحید خراسانی، وی را از مصادیق فقیهی دانست که با اخلاص و بدون تبعیت از هوای نفس به وظیفه خود عمل میکرد و تأکید کرد: بنده به یقین و در پیشگاه خداوند شهادت میدهم که این ویژگی را در شخصیت حضرت آیتالله وحید خراسانی مشاهده کردم؛ ایشان برای مرجعیت قدمی برنداشتند و همواره بر انجام وظیفه و تکلیف متمرکز بودند.
امام جمعه موقت تهران در پایان، نظام اسلامی را امانتی برآمده از مجاهدت شهدا و میراث امام خمینی(ره) دانست و از حاضران خواست در حفظ این امانت و پاسداری از آن اهتمام داشته باشند.