عصر قم - قم- دبیر علمی همایش بینالمللی پدافند زبانی و گفتمانی زبان فارسی از تدوین نقشه راهبردی صیانت از اقتدار تمدنی ایران بهعنوان هدف اصلی این رویداد علمی خبر داد.
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین محمدمهدی صفورایی پاریزی ظهر یکشنبه در تشریح اهداف و محورهای همایش بینالمللی پدافند زبانی و گفتمانی زبان فارسی در گستره جهانی اظهار کرد: این رویداد نخستین همایش تخصصی با محوریت پدافند زبانی و گفتمانی است که با الهام از تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره پاسداشت و صیانت از زبان فارسی طراحی و برگزار میشود.
وی با اشاره به اینکه موضوع حفاظت از زبان فارسی طی بیش از چهار دهه همواره مورد تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی قرار داشته است، افزود: در پیام ایشان در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز بر اهمیت زبان فارسی و ضرورت توجه به جایگاه جهانی آن تأکید شده و عنوان این همایش نیز با الهام از همین رویکرد انتخاب شده است.
دبیر علمی همایش بینالمللی پدافند زبانی و گفتمانی زبان فارسی ادامه داد: این همایش سه هدف محوری را دنبال میکند که نخستین آن صیانت از ساختار واژگان، خط و سرمایههای زبانی فارسی است و هدف دوم به پدافند گفتمانی و دفاع از معنا، روایتها و چارچوبهای فکری و فرهنگی بازمیگردد که زبان فارسی حامل آنهاست.
صفورایی پاریزی با بیان اینکه سومین هدف این رویداد، گسترش دامنه اثرگذاری زبان فارسی در سطح جهانی است، تصریح کرد: حفاظت از زبان فارسی نباید صرفاً به محدوده جغرافیایی ایران محدود بماند، بلکه باید در عرصههای تمدنی، آموزشی، رسانهای و فضای مجازی جهان نیز دنبال شود.
وی با اشاره به پرسش محوری این همایش مبنی بر چگونگی ماندگاری و گسترش زبان فارسی در شرایط رقابت زبانها و جریانهای فرهنگی و رسانهای جهان گفت: هدف ما طراحی نخستین نقشه مهندسی قدرت نرم زبانی و گفتمانی ایران اسلامی در قرن حاضر است تا ظرفیتهای این زبان در معادلات علمی، فرهنگی و تمدنی جهان تقویت شود.
### زبان فارسی باید به مرجعیت علمی برسد
دبیر علمی همایش با تشریح چهار ساحت راهبردی این رویداد بیان کرد: نخستین ساحت به حاکمیت دانش و مرجعیت علمی زبان فارسی اختصاص دارد، زیرا زبانی که در تولید علم و دانش سهم نداشته باشد، بهتدریج جایگاه خود را در تحولات علمی جهان از دست میدهد.
صفورایی پاریزی افزود: پدافند زبانی باید از هسته مرکزی دانش آغاز شود و زبان فارسی در حوزههایی همچون علوم پایه، مهندسی و فناوریهای نوظهور به جایگاه مرجعیت علمی دست یابد تا پژوهشگران و دانشمندان جهان نیز برای بهرهگیری از دستاوردهای علمی، به فراگیری این زبان نیاز پیدا کنند.
وی با یادآوری تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی بر ضرورت تبدیل زبان فارسی به زبان علم و دانش جدید در افق پنجاهساله خاطرنشان کرد: تقویت ظرفیت علمی زبان فارسی و توسعه ادبیات تخصصی در رشتههای مختلف، از ضرورتهای اساسی این مسیر به شمار میرود.
دبیر علمی همایش دومین ساحت این رویداد را امنیت دیجیتال و حاکمیت بر دادهها عنوان کرد و گفت: بخش مهمی از رقابتهای زبانی امروز در محیط دیجیتال و در بستر فناوریهای نوین شکل میگیرد و صیانت از زبان فارسی در این عرصه نیازمند تولید پیکرههای زبانی بومی، استانداردسازی فنی و حقوقی، مقابله با سوگیری زبانی و تقویت زیرساختهای هوش مصنوعی است.
صفورایی پاریزی ادامه داد: بررسی تأثیر ساختارها و الگوهای دیجیتال بر ذهنیت و زبان نسل آینده و ارائه راهکارهایی برای حفظ استقلال شناختی و زبانی جامعه فارسیزبان از دیگر موضوعاتی است که در این بخش مورد توجه قرار میگیرد.
پدافند زبانی باید در زندگی روزمره دیده شود
وی سومین ساحت همایش را نشانهشناسی مادی و سبک زندگی دانست و اظهار کرد: صیانت از زبان فارسی نباید صرفاً در فضای دانشگاهی، نشستهای تخصصی و مجموعه مقالات علمی باقی بماند، بلکه باید در مظاهر زندگی اجتماعی و محیط عمومی نیز نمود پیدا کند.
دبیر علمی همایش با اشاره به ضرورت توجه به کاربرد زبان فارسی در نامگذاری اماکن و واحدهای صنفی، کتیبهها، معماری، منظر شهری و پوشاک افزود: استفاده گسترده از واژگان بیگانه در نام و نشان فروشگاهها و کسبوکارها از جمله موضوعاتی است که باید در چارچوب سیاستهای پاسداشت زبان فارسی مورد توجه قرار گیرد.
صفورایی پاریزی چهارمین ساحت این رویداد را دیپلماسی، حماسه و آفند تمدنی عنوان کرد و گفت: زبان فارسی میتواند بهعنوان حلقه پیوند میان آزادیخواهان جهان و بستری برای انتقال مفاهیم عدالت، مقاومت و عقلانیت ایرانی و اسلامی ایفای نقش کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی شاهنامه، رسانه عاشورا و گفتمان مقاومت تصریح کرد: در این بخش تلاش میشود از رویکرد صرفاً دفاعی عبور کرده و زمینه اثرگذاری فعال زبان فارسی در عرصه تمدنی جهان فراهم شود تا این زبان بتواند پیامهای فرهنگی و فکری ایران اسلامی را به مخاطبان بینالمللی منتقل کند.
### خانواده و زنان حلقه اصلی ماندگاری زبان فارسی هستند
دبیر علمی همایش بینالمللی پدافند زبانی و گفتمانی زبان فارسی با تأکید بر جایگاه خانواده در تحقق اهداف این رویداد گفت: تمام محورهای علمی و راهبردی همایش در نهایت به یک حلقه اساسی یعنی خانواده و نقش محوری زنان در انتقال زبان و فرهنگ فارسی به نسلهای آینده متصل میشود.
صفورایی پاریزی افزود: کودکان، نوجوانان و جوانان در کانون این موضوع قرار دارند و خانوادهها بهویژه مادران نقش تعیینکنندهای در انتقال ارزشهای زبانی و تمدنی به نسل بعد ایفا میکنند.
وی ادامه داد: حتی اگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی هزاران معادل برای واژگان بیگانه پیشنهاد کند، چنانچه این واژگان در محیط خانواده مورد استفاده قرار نگیرند و مادران و سایر اعضای خانواده از آنها حمایت نکنند، تلاشهای انجامشده به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
دبیر علمی همایش خاطرنشان کرد: پایداری زبان فارسی در کانون خانواده، ضامن استمرار دستاوردهای علمی و فرهنگی در حوزه پاسداشت زبان است و به همین دلیل موضوع زن، خانواده و پایداری بیننسلی زبان فارسی بهعنوان یکی از محورهای اصلی همایش مورد توجه قرار گرفته است.
پیشنشستهای علمی در داخل و خارج کشور برگزار میشود
صفورایی پاریزی با اشاره به برنامههای اجرایی همایش بیان کرد: پیشنشستهای تخصصی این رویداد در داخل و خارج از کشور در حال برگزاری است و پژوهشگران و صاحبنظران در این نشستها به ارائه دیدگاهها و مقالات علمی و پژوهشی میپردازند.
وی جامعه علمی حوزوی و دانشگاهی، سیاستگذاران کشور، نهادهای حاکمیتی، فعالان حوزه زبان فارسی و کنشگران صنایع خلاق، رسانهای و ترویجی را از مخاطبان اصلی این همایش برشمرد.
دبیر علمی همایش با اشاره به گستره جغرافیایی زبان فارسی گفت: ایران، افغانستان و تاجیکستان از کانونهای اصلی این حوزه زبانی هستند و کشورهای پاکستان و هندوستان نیز به دلیل پیشینه تاریخی و فرهنگی خود از ظرفیتهای مهم در این زمینه برخوردارند.
صفورایی پاریزی افزود: در برخی دانشگاههای پاکستان، هندوستان و ازبکستان همچنان کرسیهای زبان فارسی فعال است و در کشورهایی مانند ترکیه نیز پیشینه تاریخی زبان فارسی زمینه مناسبی برای فعالیتهای علمی و فرهنگی فراهم کرده است.
وی با اشاره به ظرفیت کشورهای حوزه بالکان و کشورهای حوزه مقاومت از جمله عراق، یمن و لبنان اظهار کرد: گسترش آموزش زبان فارسی در یمن و توجه به این زبان بهعنوان زبان میانجی در برنامههای آموزشی این کشور از جمله ظرفیتهای قابل توجه در حوزه توسعه زبان فارسی در منطقه است.
نهادهای علمی و فرهنگی در برگزاری همایش مشارکت دارند
دبیر علمی همایش بینالمللی پدافند زبانی و گفتمانی زبان فارسی با اشاره به مشارکت مجموعهای از نهادهای علمی و فرهنگی در برگزاری این رویداد گفت: بنیاد سعدی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و رایزنیهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور از جمله مجموعههای همکار در این همایش هستند.
صفورایی پاریزی دانشگاههای علامه طباطبایی، شهید بهشتی، حضرت معصومه(س)، بینالمللی امام خمینی(ره)، فردوسی مشهد، سمنان، الزهرا، تربیت مدرس و قم را از دیگر مجموعههای مشارکتکننده برشمرد و افزود: دبیرخانه انجمنهای علمی حوزه و مراکز مطالعاتی و بینالمللی نیز در پیشبرد برنامههای علمی و پژوهشی این رویداد همکاری دارند.
وی با اشاره به ظرفیتهای بینالمللی جامعه المصطفی العالمیه اظهار کرد: نمایندگیها و مراکز این مجموعه در شهرهایی همچون قم، تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، آشتیان و گرگان و همچنین مراکز فعال آن در کشورهای مختلف در مسیر توسعه آموزش زبان فارسی و پشتیبانی از اهداف این همایش مشارکت دارند.
۱۰ محور تخصصی برای تقویت جایگاه زبان فارسی تعریف شد
دبیر علمی همایش در تشریح محورهای فراخوان این رویداد گفت: مبانی نظری و فلسفی و الگوهای تطبیقی پدافند زبانی، تابآوری زبان فارسی در برابر تهاجم روایتسازی، روایت حماسی و رسانهای عاشورا از شاهنامه تا مقاومت و مرجعیت علمی زبان فارسی در حوزه علوم اسلامی از جمله محورهای اصلی این همایش است.
صفورایی پاریزی افزود: مرجعیت علمی زبان فارسی در علوم پایه، فنی و مهندسی، هوش مصنوعی و آیندهپژوهی زبان فارسی، اقتصاد زبانی، سیاست و دیپلماسی، هویت ملی و انسجام اجتماعی، منزلت زبانی در نسل جدید و سیاستگذاری و تدوین نقشه راه دستگاههای حاکمیتی نیز در شمار موضوعات فراخوان قرار دارد.
وی آموزش تمدنی و آفندی زبان فارسی و نقش زن و خانواده در پایداری بیننسلی این زبان را از دیگر محورهای این رویداد دانست و تصریح کرد: این موضوعات با مشارکت پژوهشگران و نخبگان علمی داخل و خارج از کشور دنبال میشود.
دبیر علمی همایش با اشاره به ظرفیت آموزشی جامعه المصطفی العالمیه در گسترش زبان فارسی در سطح بینالمللی گفت: این مجموعه تاکنون به ۶۴۰ هزار نفر از ۱۶۱ کشور جهان زبان فارسی آموزش داده است و فارغالتحصیلان و دانشآموختگان آن در کشورهای مختلف حضور دارند.
صفورایی پاریزی در پایان تأکید کرد: خروجی این همایش نباید صرفاً به انتشار مجموعه مقالات علمی محدود شود، بلکه هدف اصلی، فراهمسازی مبانی علمی و پژوهشی برای تدوین سند راهبردی صیانت از اقتدار تمدنی جمهوری اسلامی ایران است تا نتایج مطالعات و دیدگاههای نخبگان و پژوهشگران بتواند مبنای تصمیمگیری و برنامهریزی دستگاههای حاکمیتی قرار گیرد.
وی با بیان اینکه مرزهای هویت ملی امروز تنها به مرزهای جغرافیایی محدود نیست، خاطرنشان کرد: واژگان، روایتها و چارچوبهای گفتمانی نیز بخشی از مرزهای هویتی و تمدنی کشور هستند و همانگونه که مرزهای فیزیکی نیازمند حفاظتاند، صیانت از مرزهای زبانی و گفتمانی نیز باید بهعنوان بخشی از امنیت ملی و فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.