عصر قم - قم- استاد حوزه علمیه قم بر نقش تعیینکننده یاران آگاه و فداکار در شکلگیری نهضت عاشورا تأکید کرد و گفت: بزرگترین سرمایه این قیام الهی، یاران آماده شهادت بودند.
به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین ناصر رفیعی شامگاه سه شنبه در مراسم عزاداری در سخنانی به مناسبت شب دوم ماه محرم با اشاره به سیر تاریخی حرکت امام حسین(ع) اظهار کرد: امام حسین(ع) پس از خروج از مدینه در سال ۲۸ رجب و وداع با قبر پیامبر و اهل بیت خود مسیر مکه را در پیش گرفت و در ادامه به سمت کربلا حرکت کرد و این مسیر تاریخی زمینهساز رخداد عاشورا شد.
وی افزود: امام حسین (ع) در سوم شعبان وارد مکه شد و چند ماه در این شهر اقامت داشت و در ماههای شعبان، رمضان، شوال و ذیقعده در مکه حضور داشت تا اینکه در هشتم ذیالحجه و درست پیش از آغاز مناسک حج از مکه خارج شد
خروج از مکه و مخالفتها با حرکت امام
رفیعی ادامه داد: خروج امام حسین(ع) از مکه در شرایطی انجام شد که برخی افراد با این تصمیم مخالفت کردند و تلاش داشتند مسیر حرکت حضرت را تغییر دهند و حتی برای ایشان اماننامه نیز تهیه شد.
وی بیان کرد: عبدالله بن جعفر با نگاهی خیرخواهانه نزد امام رفت و تلاش کرد ایشان را به ماندن در مکه ترغیب کند و حتی برای دریافت اماننامه اقدام کرد تا امام در امنیت بماند اما امام حسین(ع) این پیشنهاد را نپذیرفت.
وی افزود: عبدالله بن عباس نیز پیشنهاد کرد امام به یمن برود و در میان شیعیان امیرالمؤمنین در آن منطقه اقامت کند اما این پیشنهاد نیز مورد پذیرش قرار نگرفت زیرا امام هدف خود را در مسیر دیگری دنبال میکرد.
این استاد حوزه علمیه قم گفت: امام حسین(ع) در هشتم ذیالحجه حرکت خود را آغاز کرد و پس از حدود ۲۴ روز مسیر و توقف در برخی منازل در دوم محرم وارد سرزمین کربلا شد.
وی افزود: در این ۲۴ روز حرکت پیوسته نبود و کاروان در برخی منازل توقف داشت و در همین مسیر دیدارها و گفتگوهای متعددی با افراد مختلف انجام شد و امام در هر موقعیت هدف حرکت خود را روشن بیان میکرد.
بیان صریح امام درباره مسیر شهادت
رفیعی ادامه داد: امام حسین(ع) در همان آغاز حرکت از مکه اعلام کرد هر کسی که آمادگی بذل جان و آمادگی برای لقاءالله دارد میتواند همراه این کاروان باشد.
وی بیان کرد: این جمله باعث شد بسیاری از افراد که در ظاهر علاقهمند بودند اما آمادگی واقعی برای فداکاری نداشتند از همراهی بازبمانند زیرا مسیر امام به صورت روشن مسیر شهادت معرفی شده بود.
وی افزود: در مسیر حرکت امام حسین(ع) ملاقاتهای مختلفی رخ داد از جمله دیدار با افرادی که به امام علاقه داشتند اما حاضر به همراهی عملی نبودند و پیشنهادهایی برای حمایت مالی یا تأمین امکانات ارائه میکردند.
رفیعی گفت: در یکی از این نمونهها فردی به امام عرض کرد اسب و شمشیر و امکانات نظامی در اختیار میگذارد، اما خود همراه نمیشود و امام در پاسخ تأکید کرد که این حرکت نیازمند نیرو و همراهی واقعی است نه صرفاً امکانات مادی.
این استاد حوزه علمیه قم گفت: امام حسین(ع) در مقطعی نامهای به مردم بصره نوشت اما مخاطب اصلی این نامه رؤسای قبایل بودند که در آن زمان نقش تعیینکنندهای در هدایت مردم داشتند.
وی افزود: در آن دوره رؤسای قبایل با نفوذ اجتماعی خود میتوانستند تصمیم جمعی مردم را شکل دهند و امام نیز با درک این ساختار اجتماعی نامههایی برای دعوت آنان ارسال کرد.
رفیعی ادامه داد: برخی از این افراد پاسخ مثبت اولیه دادند و حتی اقدام به جمعآوری نیرو کردند اما به دلیل تأخیر در حرکت و سرعت رخدادها موفق به رسیدن به کربلا نشدند.
وی بیان کرد: در میان مخاطبان نامه امام برخی افراد مانند احنف بن قیس پاسخ مثبت ندادند و حتی با نوعی بیتفاوتی از کنار موضوع گذشتند و برخی دیگر نیز یا حمایت نکردند یا اقدامات آنان به نتیجه نرسید.
رفیعی افزود: در مقابل برخی افراد نیز به شدت برخورد کردند و حتی نماینده امام را تحویل دشمن دادند و این موضوع نشاندهنده فضای متفاوت واکنشها نسبت به دعوت امام حسین در آن دوره بود.
این استاد حوزه علمیه قم گفت: در میان یاران امام حسین(ع) افرادی نیز حضور داشتند که با آگاهی کامل از شرایط وارد مسیر شدند و نمونههایی از ایثار کامل را به نمایش گذاشتند.
وی افزود: برخی از یاران امام همراه با خانواده خود وارد این مسیر شدند و حتی پدر و فرزندان در کنار هم در کربلا حضور یافتند و این نشاندهنده سطح بالای ایمان و آمادگی آنان برای فداکاری بود.
رفیعی ادامه داد: مفهوم بذل در فرهنگ دینی به معنای گذشتن از مال و جان در راه خداوند است و در روایات اسلامی نیز شیعیان با ویژگیهایی همچون سخاوت و ایثار شناخته میشوند.
وی افزود: در روایتی از امام صادق(ع) شیعیان با صفاتی همچون اهل بذل و بخشش معرفی شدهاند و در سیره پیامبر نیز توصیه به فدا کردن مال و جان در راه دین وجود دارد.
این استاد حوزه علمیه قم گفت: در تاریخ اهل بیت نمونههای متعددی از بذل مال وجود دارد و اهل بیت در عین زندگی ساده، در کمک به نیازمندان پیشگام بودند.
وی افزود: نمونههایی وجود دارد که در آن امامان معصوم در مواجهه با مشکلات مالی مردم، از دارایی خود برای حل مشکلات آنان استفاده میکردند و این رفتار در طول تاریخ به عنوان الگو باقی مانده است.
نمونههایی از بذل جان در عاشورا
رفیعی ادامه داد: در نهضت عاشورا اوج مفهوم بذل جان دیده میشود و یاران امام حسین(ع) با آگاهی کامل از مسیر شهادت وارد میدان شدند و جان خود را فدا کردند.
وی افزود: نمونههایی مانند یاران باوفای امام حسین(ع) و خانوادههایی که چندین شهید تقدیم کردند نشاندهنده اوج این فداکاری در کربلا است.
این استاد حوزه علمیه قم در پایان گفت: نهضت عاشورا بر پایه انتخاب آگاهانه، ایثار و فداکاری شکل گرفت و امام حسین(ع) در طول مسیر خود از مکه تا کربلا به صورت روشن هدف حرکت را بیان کرد.
وی افزود: پیام اصلی این نهضت آمادگی برای گذشتن از تعلقات دنیوی و حرکت در مسیر حق و حقیقت است و کربلا نقطه اوج تجلی این حقیقت در تاریخ اسلام محسوب میشود.