عصر قم - خراسان - حفظ شعائر حسینی و عزاداری های متعارف سبب احیای عاشورا و زنده نگهداشتن ذات این قیام در برابر هرگونه کجی و کاستی و سستی می شود که در این یادداشت بدان اشاره شده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان، علی حزبه، طلبه و دانشجوی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در یادداشتی با موضوع احیای عاشورا و عزاداری های متعارف به رد برخی اعمال نظیر قمه زنی در زمینه عزاداری پرداخت.
متن این یادداشت از قرار زیر است:
به کجا در احیای عاشورا میرویم؟
هر سال با فرارسیدن ماه محرم، ماه قیام، آگاهی و اصلاح، شاهد برخی پدیدهها هستیم که به ناحق به شعائر حسینی نسبت داده میشوند؛ مانند گلمالی، قمهزنی، سینهخیزی، راه رفتن بر آتش و امثال این رفتارها که از نظر شرعی و عقلی مورد اشکال و بحث و اختلاف فراوانی بین علما متأخر هست این پدیده ها که هیچ وقت حقیقت نهضت امام حسین (علیهالسلام) را نشان نمیدهند، بلکه در روزگار ما بنابه نظر بعضی فقها و اهل علم و معرفت به دستاویزی برای تمسخر، طعن و تخریب در نگاه دیگران تبدیل شدهاند.
امام حسین (علیهالسلام) قیام نکرد تا امتی را در ظواهر بیمحتوا غرق سازد، و در روز عاشورا به پا نخاست تا برای نسلهای آینده رفتارهایی به میراث بگذارد که موجب تمسخر شود یا به چهره مذهب آسیب برساند؛ بلکه برای احیای دین، برپایی عدالت، امر به معروف و نهی از منکر، مبارزه با ظلم و انحراف، احیای علم و معرفت، و تربیت انسان مؤمن و آگاه قیام کرد.
آیا امروز ما حسین (علیهالسلام) را با علم، فرهنگ، پاسخ به شبهات و خدمت به جامعه یاری کردهایم؟ یا به ظواهری بسنده کردهایم که هیچ نسبتی با اهداف والای او ندارند؟
مایه تأسف است که هر سال برخی از این رفتارها به عنوان شعائر حسینی معرفی میشوند؛ در حالی که نه بار معرفتی دارند، نه آگاهی میآفرینند و نه انسان را به اهداف این نهضت مبارک نزدیک میکنند، بلکه چهبسا زمینه طعن، تحریف و تمسخر را در نگاه دیگر جوامع فراهم میسازند.
همچنین بر ما لازم است که اجازه ندهیم برخی داستانها، نقلها و آیینهای غیرمعتبر به نام شعائر حسینی در جامعه رواج پیدا کنند. شعائر حسینی باید بر پایه قرآن، سنت اهلبیت (علیهمالسلام) و منابع معتبر تاریخی استوار باشند، نه بر اساس نقلهای ضعیف، عادات موروثی یا رسوم و نمایشهایی که در قرون متأخر پدید آمدهاند.
برای نمونه، بسیاری از محققان تاریخ عاشورا درباره برخی نقلهای مشهور، همچون داستان عروسی حضرت قاسم (علیهالسلام) در روز عاشورا، اشکالات جدی تاریخی مطرح کردهاند و آن را در منابع معتبر و متقدم واقعه کربلا نیافتهاند. همچنین برخی نمایشها و آیینهای متأخر مثل تعزیه شیر که به مرور زمان وارد مجالس عزاداری شدهاند آن هم بیشتر در کشور های هند و ایران ، لزوماً جزء شعائر اصیل حسینی به شمار نمیآیند و نباید بدون تحقیق و بررسی به نهضت عاشورا نسبت داده شوند.
اگر امروز میان تاریخ معتبر و عادات راهیافته به مجالس عزاداری مرزبندی نکنیم، چه بسا در آینده امور دیگری نیز به نام شعائر حسینی مطرح شوند و چهره حقیقی نهضت عاشورا را تحتالشعاع قرار دهند.
شعائر حسینی، شعائری مقدساند؛ اما قداست آنها به میزان هماهنگیشان با اهداف شریعت و مقاصد نهضت حسینی است، نه هر آنچه به آنها الصاق شود یا به نام آنها مطرح گردد. از همین رو، وظیفه ماست که امر اهلبیت (علیهمالسلام) را با علم و معرفت زنده نگه داریم. چنانکه امام رضا (علیهالسلام) فرمود: «خدا رحمت کند بندهای را که امر ما را زنده کند.» عرض شد: چگونه امر شما را زنده کند؟ فرمود: «علوم ما را بیاموزد و به مردم آموزش دهد؛ زیرا اگر مردم زیباییهای سخنان ما را بشناسند، از ما پیروی خواهند کرد.»
آری، باید علوم و فضائل اهلبیت (علیهمالسلام) را نشر دهیم، نسلها را بر اساس مکتب آنان تربیت کنیم، از عقیده خود دفاع نماییم و در عرصههای علم، فرهنگ و خدمت به جامعه پیشگام باشیم.
بزرگترین شعائر حسینی، اقتدا به آن حضرت در مقابله با ظلم و استکبار، و ساختن جامعهای آگاه، دانشمند و توانمند است؛ نه سرگرم شدن به رفتارهایی که به چهره مذهب آسیب میزنند و به دشمنان دین فرصت طعن و تمسخر میدهند.
پس بیایید در شعائر سیدالشهدا (علیهالسلام) تقوای الهی را رعایت کنیم و اعمال خود را بر کتاب خدا، سنت پیامبر و سخنان اهلبیت (علیهمالسلام) عرضه نماییم؛ چرا که حق با کثرت پیروان شناخته نمیشود، بلکه با دلیل و برهان شناخته میشود./933/