عصر قم - خراسان - عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی از پیام های جهانی و روشن مراسم تشییع و آثار آن سخن گفت و توصیه هایی خطاب به مسؤلان در این زمینه عنوان کرد.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر مهدی احمدی نیک، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی و استاد سطح عالی حوزه علمیه خراسان در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان پیرامون مراسم تشییع قائد شهید قدّس سرّه درباره نقش حضور مردم در مراسم تشییع پیکر قائد شهید و وظیفه مسئولان سخن گفت که در ادامه تقدیم می شود.
متن این گفت و گو از قرار زیر است:
رسا: حضور میلیونی و باشکوه مردم در آیین تشییع پیکر پاک امام شهید چه پیام هایی ملی و بین المللی خواهد داشت؟
حجت الاسلام دکتر احمدی نیک: روشن است که حضور گسترده در آیین تشییع پیکر پاک قائد شهید پیام بسیار مهم البته روشنی دارد.
حضور جمعیت میلیونی در چنین رخداد مهمی که در سطح ملی مطرح است دارای آثار بسیار بزرگی است از جمله:
تقویت همبستگی اجتماعی
ایجاد روحیه جمعی و تقویت امید
تقویت سرمایه اجتماعی و احساس هویت مشترک ملی–دینی.
روشن است که این عوامل، در مجموع موجب افزایش ثبات اجتماعی و انسجام ملی میشوند؛ امری که در ادبیات جامعهشناسی، از عناصر بنیادین امنیت پایدار به شمار میرود.
بر این اساس اهمیت چنین حضوری در عرصه ملی آن است که همبستگی عمومی را تقویت میکند، احساس تعلق مشترک را افزایش میدهد و به جامعه پیام اعتماد به نفس، ثبات و پیوند عمیق میان مردم برقرار و سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و وحدت ملی را بیش از پیش استوار می سازد.
و در عرصه بین المللی نیز پیام روشن آن اعلام وفاداری به نظام اسلامی و حمایت از آن تا سرحد جان که این خود می تواند بر محاسبات دشمن تاثیرات مهمی گذاشته و آنان را تا حد استیصال پیش برد.
رسا: با توجه به پیش بینی حضور جمعیت چند ده میلیونی در شهرهای تهران، قم و مشهد برای حضور در مراسم تشییع، توصیه حضرتعالی در این زمینه به مسؤولان و دستگاه های اجرایی و نیز آحاد مردم چیست؟
حجت الاسلام دکتر احمدی نیک: باید توجه داشت که چنین حضور گسترده ای که از هم اکنون قابل پیش بینی است صرفاً یک رخداد آیینی یا عاطفی نیست؛ بلکه آزمونی بزرگ برای نظم اجتماعی، ظرفیت مدیریتی، همبستگی عمومی و بلوغ ملی و نیز پایبندی به آرمانهای انقلاب اسلامی و حمایت از نظام اسلامی به شمار میآید.
چنین حضوری، اگر با تدبیر مسئولان و همراهی آگاهانه مردم همراه شود، میتواند به نمادی روشن از انسجام، وحدت، آرامش و قدرت سازمانیافتگی جامعه و توسعه سرمایه اجتماعی تبدیل گردد.
تجارب نشان میدهد که در چنین زمانهایی که جمعیت انبوه گرد هم میآیند، دو رکن کلیدی، اهمیت ویژه پیدا میکند که این دو رکن عبارتند از مسئولان و مردم بنا بر این شایسته است که هم مسئولان و هم مردم به آن توجه نمایند.
مسئولان و ضرورت مدیریت هوشمندانه و چندلایهی امنیتی و خدماتی
در این زمینه، مسئولان و دستگاههای اجرایی وظیفهای مضاعف دارند. مدیریت حمل و نقل، تأمین امنیت روانی و میدانی، خدمات درمانی و امدادی، اطلاعرسانی دقیق، ساماندهی مسیرها، پیشبینی نقاط ازدحام، مراقبت از کم توانان، سالمندان و کودکان و آمادگی برای شرایط اضطراری باید با نگاه جهادی، علمی و هماهنگ انجام شود. اهتمام مسئولان در چنین صحنههایی تنها یک وظیفه اداری نیست؛ بلکه نشانهای از احترام به مردم، صیانت از کرامت شرکتکنندگان، و نمایش توان حکمرانی منظم و مردممدار است.
مردم و ضرورت همکاری و تعاون
اولا: حضور گسترده همراه با افراد خانواده در مراسم شخصیتی که جانش را فدای اسلام و توسعه و آبادانی کشور نموده وظیفه ای دینی، ملی و سیاسی است و باید نسبت به حضور گسترده در مراسم تشییع همه احساس وظیفه نماییم.
ثانیا: باید توجه داشت که آگاهی از مسیرها، پرهیز از توقفهای بیمورد، مراقبت ویژه از سالمندان، کودکان، بیماران و توجه به راهنماییها و رعایت انضباط نقش اصلی در کاهش خطرها را دارد.
بدون شک حضور مردم اگر با نظم همراه باشد، خود به عامل کمکرسانی تبدیل میشود که نقش مهمی در کاهش آسیبهای ناخواسته دارد.
بنا براین آحاد مردم با رعایت نظم، توجه به توصیههای اجرایی، کمک به افراد ناتوان یا کم توان پرهیز از شتابزدگی و حفظ آرامش، نقش مکمل و تعیینکنندهای دارند. جمعیت بزرگ اگر فاقد نظم باشد، میتواند آسیبپذیر شود؛ اما همین جمعیت، هنگامی که آگاهانه و منظم حضور یابد و با روحیه تعاون به همکاری با مسئولان اجرایی مراسم اهتمام ورزد به سرمایه عظیم اجتماعی تبدیل میشود و دارای آثاری بسیار مهم می باشد.
رسا: چطور می توان آیین تشییع رهبر شهید انقلاب را به یک عرصه و مانور جهانی برای نمایش اقتدار و مظلومیت ملت ایران، تحکیم و تبلیغ رهبر سوم انقلاب اسلامی و نمایش جنایات جنگی دولت تروریست آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل کرد؟ در این راستا چه توصیه هایی خطاب به مسؤولان و برگزار کنندگان مراسم دارید؟
حجت الاسلام دکتر احمدی نیک: دربارهٔ چگونگی تبدیل چنین مراسم بزرگی به یک عرصه جهانی برای نمایش سرمایه اجتماعی، همچنین نمایش مظلومیت یک ملت و ایستادگی و پافشاری بر حقوق حقه خود در برابر بیعدالتیها و زورگوئیها و ارتقای تصویر بینالمللی کشور ظرفیتهایی وجود دارند که میتوانند در تراز جهانی اثرگذار باشند. به نظر من سه عنصر کلیدی در این مورد نقش برجسته دارد
یک) روایتسازی واحد و منسجم
هر رخداد ملی زمانی جهانی میشود و در عرصه بین المللی نمود پیدا می کند که داستان آن روشن باشد. برای ساخت روایتی مبتنی بر حقیقت و تاثیر گذار در عرصه جهانی توجه به چند اصل، بسیار مهم و ضروری است
1. برجستهسازی سرمایه اجتماعی و وحدت مردم.
2. تأکید بر ایستادگی تاریخی جامعه در برابر ظلم یا فشار خارجی به ویژه در شرائط کنونی.
3. نمایش ابعاد سیاسی، اخلاقی و فرهنگی ملت.
4. باز خوانی اندیشه های قائد شهید در مسائل گوناگون ملی، منطقه ای و بین المللی به زبانهای مختلف
5. تبیین مبانی قرآنی اندیشه های قائد شهید به زبانهای مختلف.
این روایت باید از طریق رسانههای داخلی، خبرنگاران خارجی، شبکههای بینالمللی و دیپلماسی فرهنگی به شکلی هماهنگ منتقل شود.
دو) مدیریت حرفهای مراسم
هر اندازه مدیریت مراسم دقیقتر، منظمتر و برخوردار از امنیت بالایی باشد، پیام جهانی آن قویتر خواهد بود. توصیههای عمومی برای مسئولان و برگزار کنندگان مراسم در این حوزه در ضمن چند نکته قابل یادآوری است
پیش بینی اسکان برای جمعیتی که از بیرون شهر در مراسم شرکت خواهند نمود.
پیش بینی مواکب متعدد به منظور ارائه پذیرایی برای جمعیتی که در مراسم شرکت خواهند نمود.
پیش بینی مسیرهای مناسب برای روان بودن جمعیت.
پیشبینی کامل خدمات پزشکی، امدادی، حملونقل و اسکان موقت.
امکان حضور نمایندگان رسانههای خارجی با دسترسی هدایتشده و امن.
استفاده از فناوریهای نوین در اطلاعرسانی و هدایت جمعیت.
ارائه آمار و اطلاعات دقیق، منظم و بدون تناقض.
پوشش خبری زنده از مراسم.
بدون شک مدیریت قوی، در نگاه جهانی به معنای توان حکمرانی، انسجام اجتماعی و امنیت پایدار تلقی میشود.
سوم) بهرهگیری از رسانههای بینالمللی و دیپلماسی عمومی
مناسب است برای جهانی کردن یک مراسم ملی از ابزارهای زیر استفاده شود
ایجاد مراکز رسانهای برای خبرنگاران بینالمللی.
تولید محتوای چندزبانه شامل تصاویر، اسناد تاریخی، و گزارشهای تحلیلی.
فراهمکردن امکان گفتگو میان اندیشمندان، دانشگاهیان و شخصیتهای مذهبی یا فرهنگی جهان.
روایتگری بر پایه مفاهیم فراجناحی و حتی فراسیاسی باشد مانند روایتگری مظلومیت یک ملت، میراث فرهنگی، نقش معنویت، انسجام اجتماعی، یا مقاومت در برابر بیعدالتی.
پرهیز از هرگونه ادبیات تنشآفرین که مراسم را تضعیف کند.
البته تاکید می شود که توجه ویژه مسئولان نسبت به چند نکته می تواند به هر چه با شکوهتر برگزار شدن مراسم کمک نموده و تاثیرات آن را فراملی و فرامنطقه ای نماید:
تاکید بر نظم، آرامش، کرامت انسانها و امنیت شرکتکنندگان.
مدیریت هوشمندانه صحنهها و جلوگیری از ازدحامهای خطرناک.
آمادهباش دائمی تیمهای امدادی.
فراهمکردن فضاهایی برای حضور سالمندان، کودکان و افراد آسیبپذیر.
تقویت زمینه های تعامل مردمی و مشارکت داوطلبانه برای اقشار مختلف.
مستندسازی حرفهای برای بازنمایی جهانی.
رسا: به عنوان سوال پایانی بفرمایید چگونه می توان این حرکت ملی را جهانی کرد؟
حجت الاسلام دکتر احمدی نیک: باید توجه داشت که در دانش ارتباطات تمدنی، یک حرکت ملی زمانی جهانی میشود که سه لایه بهصورت هماهنگ فعال شوند:
1) روایت مشترک مانند تبلیغ عدالت خواهی و ظلم ستیزی و دفاع از مظلوم
2) شبکهسازی فراسرزمینی
3) ابزارهای رسانهای مناسب
برای اینکه یک موج ملی در میان کشورهای اسلامی بازتاب پیدا کند، روایت آن باید به زبان فهمپذیر جهان اسلام بازنویسی و فرا ملی شود که توصیههایی در این باره قابل طرح است
استفاده از مفاهیم مشترک میان همه مسلمانان استفاده شود مانند:
کرامت انسان، معنویت، مقاومت در برابر ظلم، وحدت امت، صبر، توکل، و آرمان عدالت.
ارتباط چهرهبهچهره و تعاملات فرهنگی، پیوندهای عمیقتری از پیامهای رسانهای ایجاد میکند./933/