عصر قم - حجتالاسلام سپهوندی با تبیین نظریه «انسان ۲۵۰ ساله»، تأکید کرد: همه ائمه معصومین علیهمالسلام با وجود تفاوت در شرایط تاریخی، یک راهبرد ثابت را برای تحقق حکومت اسلامی، تربیت انسان و اقامه جامعه توحیدی دنبال کردند.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، حجتالاسلام مبین سپهوندی در ادامه سلسله جلسات بازخوانی کتاب همرزمان حسین(علیهالسلام) با تبیین اندیشه «انسان ۲۵۰ ساله» در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، به بررسی سیره سیاسی ائمه اطهار علیهمالسلام و راهبرد مشترک آنان در مسیر تحقق حکومت اسلامی پرداخت .
وی در آغاز سخنان خود با اشاره به مباحث پیشین این سلسله جلسات اظهار داشت: ائمه اطهار علیهمالسلام دو مأموریت اساسی را بر عهده داشتند؛ نخست تبیین و پاسداری از معارف ناب اسلام و دوم، رهبری سیاسی و اجتماعی جامعه برای اقامه حکومت الهی. از همین منظر، خط امامت امتداد طبیعی خط نبوت است و همه امامان معصوم علیهمالسلام این رسالت را در طول حیات خود دنبال کردهاند .
هدف واحد، تاکتیکهای متنوع
حجتالاسلام سپهوندی با اشاره به نظریه «انسان ۲۵۰ ساله» رهبر شهید انقلاب تصریح کرد: اگر زندگی همه ائمه معصومین علیهمالسلام را به منزله عمر یک انسان واحد در نظر بگیریم، خواهیم دید که این انسان در طول ۲۵۰ سال، تنها یک هدف و یک راهبرد را دنبال کرده است. تفاوت ائمه تنها در شیوهها، ابزارها و تاکتیکهایی است که متناسب با اقتضائات هر عصر برگزیدهاند .
وی افزود: هدف مشترک همه ائمه، انسانسازی، ایجاد زمینه برای حاکمیت اسلامی و تحقق جامعه توحیدی بود و آنان هیچگاه مبارزه با موانع این مسیر را تعطیل نکردند. جهاد در نگاه اهلبیت علیهمالسلام، حقیقتی مستمر بود که در هر دوره با شکلی متناسب با شرایط ادامه یافت .
حرکت ۲۵۰ ساله ائمه(ع) در چهار دوره
این استاد حوزه با اشاره به تقسیمبندی رهبر شهید انقلاب از تاریخ امامت، خاطرنشان کرد: حرکت «انسان ۲۵۰ ساله» را میتوان در چهار مرحله بررسی کرد که هر کدام مأموریت و اقتضائات خاص خود را دارند، اما همگی در راستای تحقق یک هدف مشترک تعریف میشوند .
وی نخستین دوره را ۲۵ سال آغازین پس از رحلت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله دانست و گفت: این مقطع، دوران صبر، سکوت و همکاری امیرالمؤمنین علیهالسلام است. هرچند آن حضرت حق مسلم خود را در امر خلافت میدانستند، اما حفظ اصل اسلام، صیانت از وحدت مسلمانان و مقابله با تهدیدهای بزرگ، از جمله جریان ارتداد، اقتضا میکرد که از مطالبه عملی حق خویش چشمپوشی کنند تا بنیانهای اسلام استحکام یابد .
امیرالمؤمنین(ع) هرگز خانهنشین نشد
حجت الاسلام سپهوندی با رد برداشت رایج درباره خانهنشینی امیرالمؤمنین علیهالسلام اظهار داشت: یکی از تأکیدات مهم رهبر شهید انقلاب این است که حضرت علی علیهالسلام هرگز از صحنه اجتماع و سیاست کنارهگیری نکردند. ایشان در متن تحولات جامعه حضور داشتند و هرجا که حفظ اسلام اقتضا میکرد، با وجود اختلافات جدی با حاکمیت وقت، برای صیانت از دین و مصالح امت اسلامی ایفای نقش میکردند .
وی افزود: نگاه امیرالمؤمنین علیهالسلام نگاهی صرفاً شخصی نبود، بلکه ایشان بقای اسلام را بر احقاق حق شخصی مقدم میدانستند و از همین رو در بزنگاههای حساس، جامعه اسلامی را از هدایت و مشورت خود محروم نکردند .
این پژوهشگر حوزوی، دوره دوم حرکت ائمه را دوران تشکیل حکومت اسلامی دانست و گفت: این مرحله شامل چهار سال و نه ماه حکومت امیرالمؤمنین علیهالسلام و حدود شش ماه حکومت امام حسن مجتبی علیهالسلام است؛ دورهای که حکومت اسلامی به صورت عملی تحقق یافت .
وی ادامه داد: امیرالمؤمنین علیهالسلام در این مقطع تلاش کردند انحرافاتی را که طی ۲۵ سال گذشته در جامعه اسلامی پدید آمده بود اصلاح کنند. به تعبیر رهبر شهید انقلاب، جامعه اسلامی دچار نوعی ارتجاع و فاصله گرفتن از ارزشهای اصیل اسلام شده بود و حکومت علوی برای بازگرداندن جامعه به مسیر صحیح شکل گرفت .
حجت الاسلام سپهوندی با اشاره به جنگهای جمل، صفین و نهروان و همچنین حوادث پس از آن اظهار داشت: مقاومت جریانهای قدرت در برابر اصلاحات علوی، هزینههای سنگینی بر جامعه اسلامی تحمیل کرد و در نهایت این دوره با شهادت امیرالمؤمنین علیهالسلام و سپس صلح تحمیلی امام حسن مجتبی علیهالسلام پایان یافت .
صلح امام حسن(ع)، آغاز مرحله جدید مبارزه
وی سومین مرحله حرکت ائمه را از صلح امام حسن علیهالسلام تا واقعه عاشورا دانست و اظهار داشت: رهبر شهید انقلاب از این دوره با عنوان «تلاش سازنده کوتاهمدت و ایجاد تشکیلات پنهان» یاد میکنند .
حجت الاسلام سپهوندی، بیان کرد: در این دوره هستههای اولیه تشکیلات شیعه که از عصر امیرالمؤمنین علیهالسلام شکل گرفته بود، توسط امام حسن علیهالسلام تقویت شد و به دلیل فشارهای حکومت بنیامیه، فعالیت خود را به صورت پنهانی ادامه داد تا زمینه احیای حکومت علوی در فرصت مناسب فراهم شود .
وی افزود: در این مقطع، چشمانداز حرکت کوتاهمدت بود و امید میرفت که زمینه برای بازگشت حکومت حق در آیندهای نزدیک فراهم شود، اما حوادث تاریخی در نهایت به قیام عاشورا و شهادت سیدالشهدا علیهالسلام انجامید و این مرحله پایان یافت .
حجتالاسلام سپهوندی چهارمین مرحله حرکت ائمه را از آغاز امامت امام سجاد علیهالسلام تا شهادت امام حسن عسکری علیهالسلام دانست و گفت: این دوره، دوران مبارزه تشکیلاتی، تلاش سازنده بلندمدت و زمینهسازی برای تحقق حکومت اسلامی است .
وی خاطرنشان کرد: ائمه معصومین علیهمالسلام در این مقطع با تربیت نیروهای مؤمن، توسعه شبکه وکالت، گسترش معارف اسلامی، سازماندهی جریان شیعه و آمادهسازی بدنه اجتماعی، مقدمات استقرار حکومت الهی را فراهم کردند .
« همرزمان حسین(ع)»؛ عنوانی برای همه ائمه
این استاد حوزه با اشاره به فلسفه نامگذاری کتاب همرزمان حسین(ع) تصریح کرد: نباید جهاد را تنها به شمشیر و نبرد نظامی محدود دانست. اگر امام حسین علیهالسلام در مقطعی مأمور به قیام مسلحانه بودند، دیگر ائمه نیز هر یک متناسب با شرایط زمان خود در میدان مبارزه حضور داشتند و همان هدف را دنبال میکردند .
وی افزود: همه ائمه علیهمالسلام همرزمان سیدالشهدا علیهالسلام بودند؛ زیرا همگی برای تحقق حکومت اسلامی، اقامه دین و استمرار مسیر نبوت در قالب امامت مجاهدت کردند .
حجت الاسلام سپهوندی در بخش دیگری از سخنان خود به مفهوم «قائم» در روایات اهلبیت علیهمالسلام اشاره کرد و گفت: گرچه امروز عنوان «قائم» به صورت خاص بر حضرت ولیعصر عجلاللهتعالیفرجهالشریف اطلاق میشود، اما در ادبیات ائمه، این عنوان مفهومی عام داشته و بر هر امامی که شرایط قیام و تشکیل حکومت الهی برای او فراهم میشد، اطلاق میگردید .
وی با اشاره به برخی روایات افزود: در مواردی از امام باقر علیهالسلام درباره قائم سؤال میشد و حضرت به امام صادق علیهالسلام اشاره میکردند؛ این مسئله نشان میدهد که همه ائمه در مسیر اقامه حکومت الهی حرکت میکردند و هر یک در صورت فراهم شدن شرایط، مأمور تحقق این هدف بودند .
جهادی که هرگز متوقف نشد
حجتالاسلام سپهوندی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: بررسی حرکت ۲۵۰ ساله ائمه معصومین علیهمالسلام نشان میدهد که همه آنان با وجود تفاوت در شرایط سیاسی و اجتماعی، یک راهبرد ثابت را دنبال کردند. آنان در هر عصر، متناسب با اقتضائات زمان، تاکتیکهای متفاوتی را برای پیشبرد یک هدف واحد برگزیدند؛ هدفی که چیزی جز اقامه حکومت الهی، تربیت انسان مؤمن، تبیین دین و زمینهسازی برای تحقق جامعه اسلامی نبود .
وی خاطرنشان کرد: فهم این نگاه، بسیاری از رفتارهای ظاهراً متفاوت ائمه علیهمالسلام را در قالب یک منظومه واحد معنا میکند و نشان میدهد که همه آنان در یک جبهه، با یک راهبرد و برای یک مقصد مشترک به جهاد و مبارزه پرداختهاند .