عصر قم - عضو مجلس خبرگان رهبری، با تبیین جایگاه دو فریضه الهی امر به معروف و نهی از منکر در اندیشه حضرت امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی، تأکید کرد: این دو واجب دینی عامل صیانت از انسجام و هویت امت اسلامی به شمار میروند.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، حجتالاسلام والمسلمین سعید صلح میرزایی عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه سلسله مباحث خود پیرامون امر به معروف و نهی از منکر، با اشاره به ضرورت تبیین «چگونگی و بایستههای» این فریضه الهی در اندیشه امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب، و با بیان اینکه در مجموع میتوان شش محور اساسی را در بیانات امام خمینی(ره) و امام شهید در این زمینه استخراج کرد، افزود: امر به معروف و نهی از منکر در جامعه اسلامی صرفاً یک تکلیف فردی نیست، بلکه در بستر جامعهای ولایی معنا پیدا میکند که در آن پیوند عمیق میان مردم و نیز میان مردم و ولی جامعه برقرار است.
این عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: در چنین جامعهای، این دو فریضه باید بهگونهای اجرا شوند که موجب تقویت انسجام اجتماعی شوند، نه ایجاد شکاف و تفرقه؛ چراکه اسلام و امامین انقلاب همواره بر حفظ وحدت و همبستگی اجتماعی تأکید داشتهاند.
وی تصریح کرد: اگر اجرای امر به معروف و نهی از منکر به گونهای باشد که به گسست اجتماعی یا تضعیف سرمایه اجتماعی منجر شود، قطعاً از منظر اسلام مردود است. اصل در این فریضه، اصلاح جامعه در چارچوب حفظ وحدت و انسجام امت اسلامی است.
حجتالاسلام والمسلمین صلح میرزایی با اشاره به یکی از اصول مهم در این زمینه، گفت: محبت و شفقت نسبت به مخاطب، از ارکان اساسی امر به معروف و نهی از منکر است. جامعه اسلامی جامعهای مبتنی بر ارتباط، عاطفه و پیوند انسانی است و آمر به معروف باید با روحیه خیرخواهی و دلسوزی وارد این عرصه شود.
وی با نقل دیدگاههای حضرت امام خمینی(ره) افزود: بر اساس این نگاه، آمر به معروف باید همانند یک «رفیق مهربان» در کنار فرد مقابل قرار گیرد و در عین انجام وظیفه الهی، از هرگونه خشونت، تحقیر یا برتریجویی پرهیز کند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: در بیانات امام خمینی(ره) در «تحریرالوسیله» نیز تأکید شده است که آمر و ناهی باید همانند پزشک دلسوز یا پدری مهربان عمل کند که هدف او اصلاح فرد و حفظ مصلحت او و جامعه است.
وی با بیان اینکه نیت در این فریضه باید کاملاً الهی باشد، اظهار داشت: امر به معروف و نهی از منکر باید خالص برای خداوند متعال انجام شود و از هرگونه انگیزه نفسانی، احساس برتری یا خودبزرگبینی به دور باشد.
حجت الاسلام و المسلمین صلح میرزایی با تأکید بر لزوم پرهیز از نگاه تحقیرآمیز نسبت به افراد خطاکار، گفت: ممکن است فردی که دچار خطا شده، در کنار لغزشهایش دارای فضائل اخلاقی و انسانی باشد که مورد رضایت خداوند قرار گیرد؛ از این رو نباید انسانها را بهطور مطلق نفی کرد.
وی با اشاره به روایتی از امام موسی کاظم(ع) خاطرنشان کرد: در این روایت آمده است که باید از عمل گناهکار بیزاری جست، اما خود او را دوست داشت؛ این تفکیک دقیق میان «رفتار» و «شخصیت» از اصول مهم در فرهنگ اسلامی است.
عضو مجلس خبرگان رهبری افزود: همانگونه که خداوند متعال با بندگان خطاکار خود با رحمت رفتار میکند و راه توبه را باز گذاشته است، مؤمنان نیز باید در مواجهه با دیگران همین رویکرد رحمانی را مدنظر قرار دهند.
وی با اشاره به اهمیت این نگاه در شرایط اجتماعی امروز گفت: بسیاری از آسیبهای فرهنگی و اجتماعی ناشی از برخوردهای نادرست و فاقد محبت است، در حالی که رویکرد صحیح میتواند زمینه اصلاح و بازگشت افراد را فراهم سازد.
حجتالاسلام و المسلمین صلح میرزایی همچنین بر ضرورت خودسازی آمران به معروف تأکید کرد و گفت: فردی که خود در مسیر اصلاح و تهذیب نفس قرار نگرفته باشد، نمیتواند نقش مؤثری در اصلاح دیگران ایفا کند؛ بنابراین آغاز این مسیر از خود انسان است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود خاطرنشان کرد: امر به معروف و نهی از منکر محدود به طبقه یا قشر خاصی نیست و همه افراد جامعه، حتی در سطوح مدیریتی و حاکمیتی، مشمول این فریضه هستند؛ البته باید توجه داشت که این امر با لحن و شیوه مناسب و در قالب «امر» الهی انجام شود، نه صرفاً توصیه یا خواهش.
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به ضرورت رعایت اولویتها در اجرای این فریضه، اظهار داشت: در موارد تزاحم، باید مهمترین معروف یا خطرناکترین منکر شناسایی و در اولویت اقدام قرار گیرد.
وی افزود: در نگاه کلان، یکی از مهمترین معروفها در جامعه اسلامی، حفظ نظام اسلامی و جلوگیری از سلطه اشرار و عناصر فاسد بر جامعه است و سایر اقدامات باید در نسبت با این اولویت سنجیده شوند.
حجتالاسلام و المسلمین صلح میرزایی در پایان تأکید کرد: امر به معروف و نهی از منکر مجموعهای از اصول اخلاقی، اجتماعی و فقهی است که در صورت رعایت صحیح آنها، میتواند نقش اساسی در اصلاح جامعه، تقویت وحدت و پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی ایفا کند.
وی ابراز امیدواری کرد که ادامه این مباحث بتواند به تبیین دقیقتر ابعاد این فریضه الهی در اندیشه امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب کمک کند.