عصر قم - زنجان- دوره تربیتی میثاق طلبگی ویژه ورودیهای جدید حوزه علمیه زنجان با هدف آشنایی داوطلبان با فضای حوزه، تقویت انگیزههای طلبگی، ارزیابی استعدادها و شکلدهی به هویت علمی و اخلاقی آنان، به مدت شش روز در مدرسه علمیه حضرت ولیعصر(عج) خرمدره برگزار شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در آذربایجان شرقی، ورود به حوزه علمیه صرفاً به معنای آغاز تحصیل مجموعهای از دروس حوزوی نیست؛ بلکه برای طلبه، نقطه آغاز مسیری است که در آن علم، اخلاق، معنویت، مسئولیت اجتماعی و سبک زندگی طلبگی باید در کنار یکدیگر شکل بگیرد.
از همین منظر، دورههای تربیتی پیش از ورود رسمی داوطلبان به مدارس علمیه، اهمیت ویژهای پیدا میکنند؛ چراکه نخستین مواجهه جدی داوطلب با فضای واقعی حوزه میتواند در انگیزه، شناخت و حتی تصمیم نهایی او برای ادامه این مسیر اثرگذار باشد.
در همین چارچوب، دوره تربیتی «میثاق طلبگی» ویژه ورودیهای جدید حوزه علمیه استان زنجان، با رویکردی فراتر از یک برنامه آموزشی در مدرسه علمیه حضرت ولیعصر(عج) شهرستان خرمدره برگزار شد و تلاش کرد تصویری واقعیتر از زندگی طلبگی و الزامات این مسیر پیش روی داوطلبان قرار دهد.
حجتالاسلام اسماعیل قهرمانلو، معاون تهذیب و تربیت حوزه علمیه استان زنجان، در گفتوگویی، با تشریح جزئیات این دوره اظهار داشت: دوره «میثاق طلبگی» به مدت شش روز و همزمان با حلول ماه ربیعالاول برگزار شد و مراسم آغاز آن با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین علی سپهری، مدیر حوزه های علمیه استان زنجان و با حضور جمعی از معاونان، مدیران مدارس و اساتید حوزه همراه بود.
وی افزود: طراحی این دوره با این نگاه انجام شده است که داوطلبان پیش از ورود رسمی به مدارس علمیه، با فضای حوزه، اقتضائات زندگی طلبگی و مسیر پیش روی خود آشنایی بیشتری پیدا کنند و بتوانند با شناخت دقیقتر نسبت به ادامه این مسیر تصمیم بگیرند.
آشنایی با «رسم طلبگی» پیش از آغاز رسمی تحصیل
معاون تهذیب و تربیت حوزه علمیه استان زنجان با اشاره به سرفصلهای تربیتی و آموزشی دوره، گفت: اخلاق و آداب طلبگی، رسم طلبگی و آشنایی با نظام آموزشی حوزه از جمله محورهای اصلی برنامه های این دوره بود و تلاش شد داوطلبان در کنار آشنایی با ساختار آموزشی، با ابعاد اخلاقی و رفتاری زندگی طلبگی نیز آشنا شوند.
حجت الاسلام قهرمانلو ادامه داد: یکی از بخشهای مهم دوره، برگزاری روزانه دروس اخلاق با حضور اساتید برجسته از استان زنجان و شهر مقدس قم بود که با هدف تقویت انگیزه، رشد اخلاقی و ایجاد نگاه صحیح نسبت به مسیر طلبگی برگزار شد.
از نگاه تربیتی، توجه همزمان به آموزش و تهذیب در دورهای که داوطلب هنوز در ابتدای مسیر قرار دارد، میتواند زمینه شکلگیری صحیح هویت طلبگی را فراهم کند.
در واقع، اگر ورود به حوزه صرفاً با معرفی رشتهها، برنامههای آموزشی و ساختار درسی تعریف شود، بخشی از واقعیت طلبگی نادیده گرفته خواهد شد؛ در حالی که در دوره میثاق طلبگی، اخلاق، معنویت و سبک زندگی طلبگی در کنار آموزش معرفی شده است.
«میثاق طلبگی»؛ از شناخت اولیه تا ارزیابی شخصیت و استعداد
یکی از ویژگیهای قابل توجه این دوره، توجه به ابعاد شخصیتی و روانشناختی داوطلبان است؛ موضوعی که نشان میدهد فرآیند پذیرش و تربیت طلبه صرفاً به ارزیابیهای آموزشی محدود نمیشود.
حجتالاسلام قهرمانلو در این زمینه اظهار داشت: برای ارزیابی دقیق شخصیتی و روانشناختی داوطلبان و همچنین پاسخگویی به سؤالات و دغدغههای آنان، مشاور روانشناس و استاد مشاور متخصص در حوزه نوجوان به صورت مستمر در دوره حضور داشتند.
وی افزود: حضور مشاوران این امکان را فراهم کرد تا داوطلبان بتوانند در فضایی مناسب مسائل، پرسشها و دغدغههای خود را مطرح کرده و نسبت به مسیر آینده تحصیلی و تربیتی خود شناخت بیشتری پیدا کنند.
این بخش از دوره را میتوان یکی از حلقههای مهم در فرآیند تربیت طلاب جدید دانست؛ چراکه شناسایی استعدادها، ظرفیتهای فردی و نیازهای تربیتی در ابتدای مسیر، میتواند به مدیران و مسئولان مدارس کمک کند تا در ادامه، برنامههای تربیتی و آموزشی را متناسبتر با شرایط طلاب دنبال کنند.
معنویت؛ محور ثابت برنامههای «میثاق طلبگی»
در کنار برنامههای آموزشی و مشاورهای، بخش قابل توجهی از دوره ششروزه میثاق طلبگی به برنامههای معنوی اختصاص داشت؛ برنامههایی که تلاش داشت فضای حضور داوطلبان را از یک دوره آموزشی صرف خارج کرده و آنان را با بخشی از زیست معنوی طلبگی آشنا کند.
محفل انس با قرآن کریم، توسل به اهلبیت(ع) در شب شهادت امام حسن عسکری(ع)، مناجات سحرگاهی، دعای کمیل، نماز استغاثه و زیارت امامزاده یعقوب(ع) صائینقلعه از جمله برنامههای معنوی این دوره بود.
این برنامهها در کنار فعالیتهای ورزشی و حلقههای تربیتی برگزار شد تا میان نشاط، ارتباط اجتماعی، معنویت و آموزش تعادل برقرار شود؛ رویکردی که میتواند تجربه نخست داوطلبان از حضور در فضای حوزه را به تجربهای ماندگار و اثرگذار تبدیل کند.
در واقع، یکی از کارکردهای چنین دورههایی این است که داوطلب پیش از آنکه صرفاً با کتاب، کلاس و برنامه درسی حوزه مواجه شود، با بخشی از سبک زندگی طلبگی آشنا شود؛ سبکی که در آن انس با قرآن، ارتباط با اهل بیت(ع)، عبادت، تهذیب نفس و حضور اجتماعی در کنار تحصیل علمی معنا پیدا میکند.
گفتوگوی صمیمانه با مسئولان؛ حلقه ارتباط نسل جدید با مدیریت حوزه
معاون تهذیب و تربیت حوزه علمیه استان زنجان همچنین از حضور مسئولان استانی در این دوره خبر داد و گفت: حضور ائمه جمعه و به ویژه حضور ارزشمند حجتالاسلام والمسلمین سید مصطفی حسینی، نماینده ولیفقیه در استان زنجان، فرصت مناسبی برای گفتوگوی صمیمانه با داوطلبان فراهم کرد.
به گفته وی، این دیدارها زمینهای ایجاد کرد تا داوطلبان بتوانند بدون واسطه با برخی از مسئولان و چهرههای حوزوی ارتباط برقرار کرده و پرسشها و دغدغههای خود درباره آینده حوزه و مسیر طلبگی را مطرح کنند.
این ارتباط مستقیم، از منظر تربیتی نیز اهمیت دارد؛ چراکه طلبه جدید در نخستین روزهای ورود به حوزه نیازمند آن است که خود را عضوی از یک مجموعه بزرگتر بداند و نسبت میان فعالیت فردی خود و رسالت عمومی حوزه را بهتر درک کند.
اختتامیه با محوریت مهدویت و آغاز امامت حضرت ولیعصر(عج)
پایان بخش دوره میثاق طلبگی نیز با توجه به تقارن زمانی آن با ایام آغاز امامت حضرت ولیعصر(عج)، رنگ و بوی مهدوی پیدا کرد.
مراسم اختتامیه این دوره با سخنرانی حجتالاسلام جواد جعفری، استاد برجسته مهدویت و نماینده مردم زنجان در مجلس خبرگان رهبری برگزار شد؛ برنامهای که به گفته مسئولان، بر غنای محتوایی دوره افزود و فرصتی برای تبیین جایگاه انتظار و مسئولیت منتظران در مسیر طلبگی فراهم کرد.
در پایان این مراسم نیز داوطلبان با توسل به ساحت مقدس امام زمان(عج)، به صورت دستهجمعی میثاقنامه طلبگی را قرائت کردند؛ اقدامی که عنوان «میثاق طلبگی» را از یک نام برای یک دوره آموزشی فراتر برد و به یک عهد نمادین برای آغاز مسیر جدید زندگی آنان تبدیل کرد.
«میثاق طلبگی»؛ حلقه اتصال پذیرش و تربیت طلبه
حجتالاسلام قهرمانلو در پایان با تأکید بر اهمیت این دوره اظهار داشت: دوره میثاق طلبگی نقش مهمی در شناساندن فضای حوزه به داوطلبان و همچنین شناسایی استعدادهای آنان دارد.
وی افزود: این دوره هر ساله پیش از ورود داوطلبان به مدارس علمیه استان زنجان برگزار میشود و پس از آن، داوطلبان وارد دورههای «اختیار» و «تثبیت» میشوند.
بر این اساس، «میثاق طلبگی» را میتوان یکی از حلقههای مهم میان مرحله جذب و پذیرش داوطلبان و فرآیند تربیت رسمی آنان در مدارس علمیه دانست؛ مرحلهای که در آن، داوطلب فرصت پیدا میکند پیش از ورود جدی به فضای آموزشی، با ابعاد مختلف انتخاب خود آشنا شود و مجموعه حوزه نیز فرصت مییابد شناخت دقیقتری از ظرفیتها و استعدادهای نسل جدید طلاب به دست آورد.
ضرورت نگاه راهبردی به تربیت طلاب جدید
تجربه برگزاری دورههایی همچون میثاق طلبگی نشان میدهد که تربیت طلبه از نخستین روزهای ورود به حوزه آغاز میشود و نمیتوان آن را به سالهای میانی یا پایانی تحصیل موکول کرد.
طلبهای که از همان ابتدا با فلسفه طلبگی، اخلاق و آداب حوزوی، معنویت، نظام آموزشی، مسئولیت اجتماعی و الزامات این مسیر آشنا شود، آمادگی بیشتری برای پیمودن مسیر علمی و تربیتی حوزه خواهد داشت.
از سوی دیگر، حضور مشاوران، اساتید اخلاق، مدیران مدارس، مسئولان استانی و چهرههای علمی و مهدوی در چنین دورهای، ظرفیت مناسبی برای شکلدهی یک شبکه تربیتی پیرامون طلبه جدید فراهم میکند؛ شبکهای که میتواند در سالهای بعد نیز با ارتباط مستمر مدرسه، استاد، مشاور، مدیر و خانواده استمرار پیدا کند.
برگزاری دوره «میثاق طلبگی» در حوزه علمیه استان زنجان از این منظر، صرفاً یک برنامه مناسبتی یا اردوی پیش از آغاز سال تحصیلی نیست، بلکه میتواند بخشی از سیاست تربیتی حوزه برای شناخت، انتخاب، تثبیت و پرورش نسل جدید طلاب تلقی شود؛ نسلی که قرار است در سالهای آینده بخشی از رسالت علمی، تبلیغی، فرهنگی و اجتماعی حوزههای علمیه را برعهده بگیرد.
در پایان این دوره، قرائت دستهجمعی میثاقنامه طلبگی و توسل به حضرت ولیعصر(عج)، نمادی از همین نگاه بود؛ عهدی برای آنکه ورود به حوزه تنها آغاز یک دوره تحصیلی نباشد، بلکه شروع مسیری برای رشد علمی، اخلاقی و معنوی و حرکت در مسیر خدمت به دین و جامعه باشد
نویسنده: وحید نستوهی