عصر قم - تاریخ طولانی خصومت آمریکا علیه غیرنظامیان ایرانی درپی تجاوز نظامی به ایران به رقم خوردن جنایتهای مختلفی منجر شده که از منظر حقوق بینالملل قابل بررسی و پیگیری هستند.
به گزارش گروه حقوق خبرگزاری رسا، تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) با جنایتی آشکار و غیرقابل کتمان علیه غیرنظامیان آغاز شد؛ ارتش آمریکا در روز نخست این تجاوز یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب استان هرمزگان را هدف قرار داد و ۱۶۸ نفر عمدتا کودکان دانشآموز را به شهادت رساند.
این روند جنایتکارانه با گذشت ۶ ماه از زمان آغاز تجاوز نظامی و با وجود امضای توافق آتشبس در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ همچنان ادامه دارد و تراژدیهای مختلفی را در مناطق مختلف ایران رقم زده است.
گزارشهای متعدد نهادهای حقوق بشری و رسانههای بینالمللی تلفات و آسیب به غیرنظامیان ایرانی درپی این تجاوز نظامی را مستند و منتشر کردهاند.
برجستهترین جنایتهای آمریکا علیه غیرنظامیان ایرانی
غیرنظامیان ایرانی و محلهای تجمع آنها اعم از جشن عروسی، باشگاه، مدرسه، ... بخش مهمی از اهداف کارزار جنایتکارانه آمریکا علیه ایران را تشکیل میدهند؛ آنچه در میناب، لامرد، قشم و بسیاری از بخشهای دیگر ایران اتفاق افتاد، مصداق جنایت جنگی هستند.
یکی از شیوههای طرف آمریکایی برای پوشاندن عمق و گستره جنایتهای ارتکابی، این است که موارد محدودی را برجسته و رسانهها را به آنها مشغول میکنند تا هدف شوم خود را محقق کنند: قانونی جلوه دادن دیگر جنایتهای خود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در این رابطه گفت: تکتک اقدامهایی که آمریکا در جریان تجاوز نظامی علیه ایران مرتکب شد، مصداق جنایت جنگی هستند؛ این جنگ هیچ مبنای قانونی نداشته و یک جنگ مطلقا ظالمانه و غیرقانونی بوده است؛ از این رو، همه اقدامهایی که انجام شده است، جنایت جنگی محسوب میشود.
جنایتهای آمریکا علیه غیرنظامیان ایرانی دارای ابعاد تکاندهندهای هستند که سبب میشود در حافظه تاریخی مردم ایران جای بگیرند و درخواست عدالت برای آنها یک مطالبه همگانی شود؛ برخی از موارد به شرح زیر هستند:
مدرسه دخترانه در میناب در نهم اسفند ۱۴۰۴: در نخستین روز تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، مدرسه دخترانه شجره طیبه در میناب مورد اصابت قرار گرفت؛ درپی این جنایت آمریکا ۱۶۸ نفر به شهادت رسیدند؛ جنایت آمریکا علیه مدرسه میناب به دلیل قربانی شدن کودکان بی گناه سندی مهم در تایید جنایت کاری واشنگتن در تجاوز نظامی به ایران است.
سالن ورزشی در لامرد در نهم اسفند ۱۴۰۴: حمله به سالن ورزشی لامرد اشاره دارند به شهادت و جراحت شماری غیرنظامی، ازجمله دانشجویان یا جوانان در حال تمرین، شد؛ این جنایت در کنار میناب بهعنوان یکی از موارد آسیب به فضاهای غیرنظامی در مراحل اولیه تجاوز نظامی آمریکا به ایران ثبت شده است؛ جدیدترین بررسیها حاکی از آن است که موشک جدیدی که آمریکا در حمله به شهر لامرد در جنوب ایران استفاده کرد، تلفات و ویرانیهای گستردهای برجای گذاشته است؛ به گزارش آسوشیتدپرس، این موشک توسط سازندهاش بهعنوان موشک بالستیک آینده تبلیغ شده است: کُشنده، دوربرد و نقطهزن.
پل B ۱ (بیلقان) در ۱۳ فروردین ۱۴۰۵: حمله به پل در حال ساخت بیلقان به شهادت ۸ نفر و جراحت نزدیک به ۱۰۰ نفر منجر شد؛ قربانیان، غیرنظامیانی بودند که در دره زیر پل برای جشن سیزده بدر جمع شده بودند.
جشن عروسی در کوهستک سیریک در شامگاه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵: حمله آمریکا به یک خانه مسکونی محل برگزاری مراسم جشن عروسی منجر به شهادت ۴ نفر ازجمله یک کودک و جراحت بیش از ۶۰ نفر شد؛ عمده قربانیان زنان و کودکان هستند.
دیگر موارد: گزارشهای نهادهای حقوق بشری به آسیب به واحدهای مسکونی، برخی مراکز درمانی، مدرسهها و زیرساختهای غیرنظامی در نقاط مختلف ازجمله قشم و بندرعباس نیز اشاره کردهاند؛ برآوردهای اولیه تلفات غیرنظامی در ماههای نخست درگیری از صدها تا بیش از هزار نفر متغیر است.
بررسی جنایت علیه غیرنظامیان از دریچه حقوق بشردوستانه بینالمللی و حقوق بشر
حقوق بشردوستانه بینالمللی شامل کنوانسیونهای ژنو و قواعد عرفی اصول زیر را برای حمایت از غیرنظامیان الزامی میداند:
اصل تمایز: طرفهای مخاصمه باید همواره بین غیرنظامیان و رزمندگان و بین اشیا غیرنظامی و اهداف نظامی تمایز قائل شوند؛ حمله عمدی به غیرنظامیان یا اشیا غیرنظامی ممنوع و جنایت جنگی است.
اصل تناسب: حتی در صورت وجود هدف نظامی مشروع، حمله ممنوع است اگر آسیب پیشبینیشده به غیرنظامیان بهطور واضح بیش از مزیت نظامی مشخص و مستقیم باشد.
اقدامهای احتیاطی: طرف حملهکننده موظف است همه اقدامهای ممکن را برای تایید ماهیت هدف، انتخاب سلاح و روش با کمترین آسیب غیرنظامی، و در صورت امکان هشدار انجام دهد.
واقعیت این است که هدفگیری عمدی غیرنظامیان صورت گرفته یا آسیب نامتناسب بوده و اقدامهای احتیاطی ممکن رعایت نشده است، حمله میتواند نقض حقوق بشردوستانه و جنایت جنگی تلقی شود.
حقوق بشر بینالمللی (حق حیات) نیز در مخاصمات مسلحانه اعمال میشود و سلب خودسرانه حیات را ممنوع میکند؛ سلب حیات تنها در صورتی غیرخودسرانه است که با قواعد حقوق بشردوستانه سازگار باشد.
جنایتهای غیرقابل انکار آمریکا علیه غیرنظامیان ایرانی
موارد میناب، لامرد، بیلقان و سیریک از برجستهترین جنایتهای گزارششده علیه غیرنظامیان ایرانی در جریان تجاوز نظامی آمریکا هستند؛ گزارشهای موجود بحثهای جدی درباره تلفات غیرنظامی، ازجمله کودکان و تجمعات غیرنظامی، مطرح میکنند.
از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه، هر حمله باید با اصول تمایز، تناسب و احتیاط سنجیده شود؛ با احراز نقض این اصول این حمله ها، جنایت جنگی احتمالی محسوب میشوند.