عصر قم - شماری از رهبران و چهرههای سیاسی افغانستان در همایشی به مناسبت «هفته شهید» و سالگرد ترور احمدشاه مسعود و برهانالدین ربانی، با انتقاد از حکومت طالبان، درباره آینده سیاسی افغانستان، مقاومت مسلحانه، حقوق زنان، وضعیت شیعیان و ضرورت تشکیل حکومت مبتنی بر اراده مردم سخن گفتند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ شماری از رهبران احزاب، چهرههای سیاسی و فرماندهان پیشین افغانستان در برنامهای به مناسبت «هفته شهید» و گرامیداشت سالگرد احمدشاه مسعود و برهانالدین ربانی، دیدگاههای خود را درباره شرایط کنونی افغانستان و راههای برونرفت از بحران سیاسی کشور مطرح کردند.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان، در سخنان خود بر مسئله مشروعیت سیاسی تأکید کرد و گفت حکومت مبتنی بر زور و غلبه نمیتواند جایگزین اراده مردم شود. او تأکید کرد که خواست مخالفان طالبان نباید تنها به بازگشایی مکاتب دخترانه محدود بماند، بلکه هدف باید ایجاد نظامی باشد که زنان و مردان افغانستان بتوانند از طریق رأی و انتخابات درباره سرنوشت سیاسی خود تصمیم بگیرند.
مسعود همچنین با انتقاد از سیاستهای طالبان گفت تا زمانی که انحصار قدرت ادامه داشته باشد، مقاومت در برابر این گروه نیز ادامه خواهد یافت. او طالبان را متهم کرد که برای ایجاد اختلاف میان جریانهای مخالف تلاش میکند و از نیروهای سیاسی خواست بر نقاط مشترک خود تمرکز کنند.
صلاحالدین ربانی، رهبر جمعیت اسلامی افغانستان، بخشی از سخنان خود را به وضعیت بدخشان و نیروهایی اختصاص داد که پس از بازگشت طالبان به این گروه پیوستهاند. وی آنان را «فریبخورده» توصیف کرد و نسبت به تحولات سیاسی و امنیتی این ولایت ابراز نگرانی کرد.
ربانی همچنین درباره قراردادهای مرتبط با منابع طبیعی و نفت افغانستان سخن گفت و نسبت به پیامدهای عقد قراردادهای بزرگ اقتصادی در نبود یک حکومت برخوردار از مشروعیت عمومی هشدار داد.
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در این نشست وضعیت هزارهها و شیعیان را مورد توجه قرار داد و گفت این جامعه با فشارهای گسترده سیاسی، اجتماعی و مذهبی مواجه است.
محقق گفت: «جامعه هزاره و شیعه در افغانستان تحت سختترین فشارها قرار دارند؛ همهچیز آنان مورد هجوم قرار گرفته و عرصه روزبهروز بر این مردم تنگتر میشود.»
او همچنین آمریکا را مسئول بخشی از وضعیت کنونی افغانستان دانست و مدعی شد بازگشت طالبان به قدرت نتیجه روندی بود که سرنوشت افغانستان را به این گروه سپرد. محقق از مردم افغانستان خواست برای تغییر وضعیت موجود تلاش کنند.
عبدالرب رسول سیاف، از رهبران پیشین جهادی، نیز وضعیت افغانستان را میان دو گزینه «جنگ یا مذاکره» توصیف کرد. وی گفت طالبان نباید پیشنهادهای گفتوگو را نادیده بگیرد و هشدار داد که بستهشدن مسیرهای سیاسی میتواند زمینه گسترش درگیریهای مسلحانه را فراهم کند.
سیاف در عین حال از فعالیت جریانهای مسلح مخالف طالبان دفاع کرد و گفت این گروهها در شرایطی به مقاومت روی آوردهاند که به باور او مسیرهای مسالمتآمیز برای تغییر سیاسی بسته شده است.
مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر جنبش ملی اسلامی افغانستان، نیز از طالبان خواست پیشنهاد مذاکره مخالفان را نشانه ضعف تلقی نکند. وی هشدار داد که اگر راهحل سیاسی و تشکیل یک حکومت فراگیر مورد توجه قرار نگیرد، افغانستان ممکن است با دور تازهای از جنگ و بیثباتی روبهرو شود.
یاسین ضیا، رهبر جبهه آزادی افغانستان، بر ادامه فشار نظامی بر طالبان تأکید کرد. او گفت درخواستهای سیاسی و پیشنهادهای یکجانبه مذاکره طی سالهای گذشته نتوانسته طالبان را به تغییر سیاستهایش وادار کند، اما افزایش فعالیتهای میدانی مخالفان، این گروه را تحت فشار بیشتری قرار داده است.
ضیا همچنین ادعای طالبان درباره تأمین کامل امنیت در افغانستان را مورد انتقاد قرار داد و گفت بخشی از آرامش نسبی موجود، ناشی از محدود بودن دامنه جنگ از سوی مخالفان است.
فوزیه کوفی، از چهرههای سیاسی افغانستان و فعال حقوق زنان، نیز در این نشست بر وضعیت زنان تمرکز کرد و گفت زنان افغانستان با وجود محدودیتهای گسترده، از مقاومت اجتماعی دست نکشیدهاند.
او گفت زنان حتی در داخل خانههای خود به مبارزه با محدودیتها ادامه دادهاند و افزود مقاومت زنان یکی از عواملی بوده که مانع دستیابی طالبان به مشروعیت گسترده بینالمللی شده است.
سخنان مطرحشده در این همایش نشان داد که با وجود اختلاف دیدگاه میان جریانهای مخالف طالبان درباره شیوه تغییر وضعیت موجود، موضوعاتی چون مخالفت با انحصار قدرت، تأکید بر مشارکت سیاسی مردم، حقوق زنان و اقلیتها و ضرورت تغییر ساختار کنونی حکومت، از محورهای مشترک بیشتر سخنرانان بوده است.
با این حال، برخی سخنرانان همچنان مذاکره را یکی از گزینههای حل بحران دانستند، در حالی که شماری دیگر بر ادامه یا افزایش مقاومت مسلحانه در برابر طالبان تأکید کردند.
........................
پایان پیام/