عصر قم - تبریز- حوزه علمیه ولی‌عصر(عج) تبریز به عنوان یکی از کانون‌های اصیل و محوری علوم آل‌محمد(ص) در دیار آذربایجان، دهه‌هاست که با تلفیق سنت‌های اصیل حوزوی و نشاط معرفتی، نقشی تعیین‌کننده در تربیت فقها، اساتید، قضات و مبلغان تراز اول حوزه ایفا می‌کند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، حوزه علمیه کهن و ریشه‌دار تبریز همواره یکی از درخشان‌ترین ستارگان منظومه حوزه‌های علمیه شیعه بوده است؛ دیاری که بزرگانی چون علامه طباطبایی، علامه امینی، شهید محراب آیت‌الله قاضی طباطبایی و فضلای نامدار جهان تشیع را در دامان خود پرورانده است.
در این میان، مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) تبریز به عنوان یکی از سرآمدترین و فعال‌ترین پایگاه‌های حوزوی شمال‌غرب کشور، همواره کانون توجه جویندگان معارف دین بوده است.
تاریخچه و جایگاه هویتی
مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) از دیرباز مأمن طلاب بااستعداد و پژوهش‌محوری بوده است که پس از ورود به عالم طلبگی، دوره‌های متوالی دروس مقدمات و سطوح عالیه را در آن پشت سر گذاشته‌اند.
این پایگاه دینی به برکت نام مقدس حضرت بقیهالله‌الاعظم(ارواحنافداه) و اهتمام علمای برجسته و مدیران سخت‌کوش حوزه علمیه استان، بستری امن و پرنشاط برای شکوفایی استعدادهای جوانان دیار آذربایجان فراهم ساخته است.
ارکان آموزشی و نظام تربیتی
نظام علمی در مدرسه علمیه ولی‌عصر(عج) تبریز بر پایه‌های دقیق و اصیل آموزش حوزوی بنا شده است:
۱. تقویت ادبیات و پایه‌های علمی: توجه ویژه به دروس ادبیات عرب، منطق، فقه و اصول به عنوان ابزارهای فهم متون مقدس و فقه جواهری.
۲. اساتید فاضل و انقلابی: بهره‌گیری از حضور اساتید مجرب و چهره‌های علمی برجسته حوزه علمیه استان که علاوه بر ارتقای علمی طلاب، دغدغه تربیت اخلاقی و معنوی آنان را دارند.
۳. سنت مباحثه و پژوهش: احیای مستمر سنت مباحثات گروهی، تقریرنویسی دقیق دروس و تشویق طلاب به تدوین مقالات و تحقیقات فقهی و کلامی.
فعالیت‌های قرآنی، تهذیبی و تبلیغی
مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) فراتر از یک مرکز صرفاً آموزشی، کانون رشد اخلاقی و اجتماعی طلاب است:
برنامه‌های مستمر اخلاقی و بصیرتی: برپایی منظم درس‌های اخلاق با حضور علمای شاخص و اساتید مبرّز کشوری و استانی.
نهضت حفظ و انس با قرآن و نهج‌البلاغه: اختصاص دوره‌های مهارتی و کارگاهی جهت تسلط مبلغان جوان بر آموزه‌های وحیانی و معارف کلام امیرالمؤمنین(ع).
حضور فعال در میدان‌های تبلیغی و جهادی: اعزام طلاب و مبلغان این مدرسه به مساجد، دانشگاه‌ها، مدارس آموزش‌وپرورش و مناطق محروم استان در مناسبت‌های تبلیغی(محرم، صفر و ماه مبارک رمضان) و مشارکت در فعالیت‌های جهادی و اجتماعی.
همگامی با آرمان‌های انقلاب اسلامی
از ویژگی‌های برجسته این مدرسه علمیه، نگاه تمدنی و حرکت در امتداد اهداف انقلاب اسلامی و مکتب امام خمینی(ره) و هدایت‌های مقام معظم رهبری است.
طلاب و فضلای مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) تبریز در مقاطع حساس، از مدافعان اصیل مبانی انقلاب بوده و با ورود به‌موقع به میدان پاسخگویی به شبهات اعتقادی، مقابله با افکار التقاطی و انحرافات فکری و قومیتی، به عنوان سربازان مخلص ولایت فقیه ادای وظیفه کرده‌اند.
مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) تبریز امروز با اتکا به پیشینه کهن و نگاه روبه‌جلو، نمادی بارز از پویایی حوزه انقلابی در خطه آذربایجان است؛ کانونی که با تربیت نسلی مهذب، فاضل و آگاه به زمان، رسالت خطیر هدایت فکری و معنوی جامعه و پاسداری از مرزهای عقیدتی مکتب اهل‌بیت(ع) را بر دوش می‌کشد.
امکانات، زیرساخت‌ها و محیط آموزشی
پویایی علمی و انضباط معنوی حاکم بر مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) تبریز در بستری از امکانات استاندارد و محیطی آرام برای تحصیل طلاب فراهم آمده است:
کتابخانه غنی و مجهز: برخورداری از مخزن ارزشمندی از کتب مرجع، دوره‌های کامل فقهی و اصولی، منابع دست اول تفسیری و کلامی، و آثار روز پژوهشی که فضای مناسبی را برای تحقیق و پژوهش فردی و گروهی طلاب ایجاد کرده است.
مدرّس‌ها و سالن‌های مباحثه: فضاسازی سنتی و مناسب جهت برگزاری هم‌زمان دروس متعدد در پایه‌های مختلف و همچنین فراهم‌سازی حجره‌ها و سالن‌های اختصاصی برای استمرار سنت کهن و اثرگذار مباحثه.
فضای معنوی مسجد و نمازخانه: برگزاری باشکوه نمازهای جماعت در سه نوبت، برپایی ادعیه مأثوره و محافل انس با قرآن کریم که قلب تپنده معنوی مدرسه و عامل پیوند عاطفی طلاب با مناسک عبادی است.
معاونت پژوهش؛ رویکرد مسئله‌محور و پاسخ به نیازهای روز
تحولات نوین حوزه علمیه تبریز ایجاب می‌کند طلاب علاوه بر تسلط بر تراث، توانمندی پاسخ به پرسش‌های معاصر را دارا باشند. در این راستا، معاونت پژوهش مدرسه ولی‌عصر(عج) محورهای زیر را در اولویت قرار داده است:
نشست‌های علمی و کرسی‌های نظریه‌پردازی: برگزاری کارگاه‌های تخصصی روش تحقیق، مقاله‌نویسی و بررسی شبهات فکری اعتقادی جدید با حضور اساتید صاحب‌نظر.
جشنواره علامه حلی(ره): حضور پرشور و پررنگ طلاب این مدرسه در جشنواره‌های پژوهشی حوزوی استانی و کشوری و کسب رتبه‌های برتر در گرایش‌های فقه، کلام و علوم قرآن.
پاسخگویی به مسائل مستحدثه: ترغیب فضلای جوان به تحقیق در موضوعات نوپدید نظیر مسائل فقه خانواده، فضای مجازی، اقتصاد اسلامی و اخلاق رسانه.
حضور جهادی و اجتماعی در بحران‌ها
طلبه تراز انقلاب اسلامی، پیوسته در بطن دغدغه‌ها و نیازهای مردم حضور دارد. طلاب و اساتید مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) در برهه‌های مختلف اجتماعی نقش‌آفرین بوده‌اند:
میدان‌داری در حوادث غیرمترقبه: حضور داوطلبانه و مخلصانه در امدادرسانی به هم‌وطنان در زلزله‌های آذربایجان(ارسباران، سراب، خوی) و سیلاب‌های ادواری.
خدمات اجتماعی و عام‌المنفعه: مشارکت در پویش‌های مواسات و همدلی مؤمنانه، دستگیری از نیازمندان و برپایی ایستگاه‌های پاسخ به سؤالات شرعی و مشاوره مذهبی در سطح شهر تبریز.
ارتباط وثیق با جوانان و نوجوانان: برگزاری طرح‌های پیوند «مسجد، مدرسه و حوزه» با همکاری کانون‌های فرهنگی و پایگاه‌های بسیج به منظور جذب نسل جوان به معارف ناب اسلامی.
پیوند وثیق با بیت نماینده ولی‌فقیه و مدیریت حوزه استان
مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) همواره به عنوان یکی از بازوهای فکری و میدانی مهم نهاد امامت جمعه و مدیریت حوزه علمیه استان آذربایجان شرقی شناخته می‌شود.
همراهی مستمر طلاب این مجموعه در صفوف نماز جمعه، دیدارهای ادواری با مراجع عظام و علما، و مشارکت سازمان‌یافته در همایش‌های استانی و ملی حوزوی، نشان‌دهنده انضباط سازمانی و روحیه ولایت‌مداری حاکم بر این مدرسه است.
شرایط پذیرش و افق‌های پیش‌رو
این مرکز حوزوی همه‌ساله هم‌زمان با فراخوان سراسری حوزه‌های علمیه، از میان جوانان مؤمن، بااستعداد و دغدغه‌مند واجد شرایط پس از برگزاری آزمون ورودی، مصاحبه‌های علمی و سنجش‌های تهذیبی اقدام به پذیرش طلبه می‌نماید.
افق پیش‌روی مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر(عج) تبریز، تبدیل شدن به یکی از قطب‌های تخصصی تربیت پژوهشگر و مجتهد بصیر در تراز نیازهای گام دوم انقلاب اسلامی و تمدن نوین اسلامی در خطه نخبه‌پرور آذربایجان است.
نویسنده: وحید نستوهی