عصر قم - رئیس بسیج جامعه پزشکی از استمرار طرح ملی «نفس» و ثبت بیش از 21هزار تولد نوزاد در سراسر کشور خبر داد.
در شرایطی که جنگ ترکیبی دشمن علیه بنیان خانواده و بحران سالمندی جمعیت به یکی از دغدغه‌های اصلی کشور تبدیل شده بود، طرحی مردمی و حاکمیتی تحت عنوان «نفس» (نجات فرزندان سقط) جوانه زد؛ طرحی که امروز پس از چند سال فعالیت مستمر، به‌گفته مسئولان بهداشتی توانسته است بیش از 15 هزار جنین را از خطر سقط عمدی نجات دهد و زندگی دوباره‌ای به این فرشتگان ببخشد.
پدیده تلخ و خاموش «سقط جنین عمدی» سال‌هاست که به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت و جمعیت کشور مطرح است. برآوردهای کارشناسی نشان می‌دهد سالانه صدها هزار مورد سقط (که بخش عمده آن درون خانواده و خارج از مراکز درمانی رسمی اتفاق می‌افتد) رخ می‌دهد؛ آماری که زنگ خطری جدی برای آینده جمعیتی ایران اسلامی به‌شمار می‌رود.
مهم‌ترین دلیل مراجعه مادران برای سقط جنین، مشکلات مالی است که اغلب به‌عنوان اصلی‌ترین نگرانی مطرح می‌شود. در برخی موارد، بارداری ناخواسته به‌دلیل استفاده نکردن صحیح از روش‌های پیشگیری اتفاق می‌افتد و خانواده تصور می‌کند سقط، راه‌حلی ساده‌تر برای عبور از این شرایط است، گاهی هم بیماری‌های خاص مطرح می‌شود که اگر واقعاً شرایط پزشکی وجود داشته باشد، از طریق معرفی به پزشک قانونی و طی مراحل قانونی، بررسی می‌شود.
بسیاری از مادران از پیامدهای جدی سقط آگاهی کافی ندارند، سقط عمدی می‌تواند باعث عفونت‌های شدید رحمی، خونریزی‌های خطرناک و حتی مرگ مادر شود، همچنین خطر ناباروری ثانویه وجود دارد و از نظر روانی، افسردگی، اضطراب، احساس گناه، پشیمانی و اختلافات خانوادگی از پیامدهای شایع آن است.
از منظر شرعی سقط جنین حرام و گناه کبیره محسوب می‌شود، برخی تصور می‌کنند قبل از چهارماهگی یا پیش از دمیده شدن روح، سقط اشکالی ندارد، در حالی که از نظر شرعی، از همان ابتدا جنین دارای حق حیات است.
پدیده تلخ سقط عمدی جنین سال‌هاست که به‌عنوان یکی از دغدغه‌های خاموش اما بحرانی نظام سلامت و نرخ باروری کشور مطرح است؛ معضلی که علاوه بر پیامدهای سنگین جمعیتی، آسیب‌های جبران‌ناپذیری بر پیکره سلامت روحی و جسمی مادران و استحکام بنیان خانواده وارد می‌کند،
در پاسخ به این ضرورت حیاتی، طرح ملی «نفس» شکل گرفت؛ طرحی که از سال 1400 در یزد جوانه زد و به‌سرعت به یک شبکه سراسری تبدیل شد.
امروز طرح «نفس» به یک حرکت ملی و نظام‌مند بدل شده است و همکاران شبکه سلامت و نهادهای مردمی در سراسر کشور در خط مقدم آن حضور دارند، در همین راستا، محمدحسین زارع‌زاده، رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی کشور، در گفت‌وگو با تسنیم با تأکید بر استمرار پرقدرت این طرح نفس می‌گوید: «طرح نفس هنوز در حال اجرا است و همکاران ما در سراسر کشور در بیش از 48 مرکز با قدرت به کار خود ادامه می‌دهند. ما بیش از 21 هزار تولد نوزاد را شاهد بودیم تا امروز که به‌نظر می‌رسد دستاورد خیلی خوبی می‌تواند باشد زیرا در موضوع سلامت روحی، روانی، سلامت جسمی و استحکام‌بخشی اجتماعی خانواده، اثربخش است.»
نگاهی به عملکرد مراکز «نفس» نشان می‌دهد که موفقیت این طرح تنها محدود به آمار و ارقام نیست؛ بلکه یک رویکرد جامع‌الاطراف است. زمانی که خانواده‌ای به‌دلایل مختلف از جمله دغدغه‌های اقتصادی، ترس از آینده یا فشارهای محیطی، تصمیم به سقط عمدی می‌گیرند، کارشناسان و مشاوران مراکز نفس وارد عمل می‌شوند.
این مراکز با تبیین دقیق ابعاد پزشکی، احکام شرعی، عوارض جسمی و روانی سقط برای مادر و کنار آن، ارائه خدمات مشاوره‌ای و حمایتی (از جمله کمک به حل مشکلات معیشتی و درمانی)، زنجیره‌ای مطمئن ایجاد می‌کنند تا والدین از تصمیم خود بازگردند. همان‌طور که رئیس بسیج جامعه پزشکی اشاره کرد، دستاورد این رویکرد تنها نجات یک جنین نیست، بلکه صیانت از «سلامت روحی و روانی مادر» و «تحکیم بنیان خانواده» است.
ثبت بیش از 21 هزار تولد نوزاد زنده از طریق طرح «نفس»، گواهی بر این مدعاست که با کار فرهنگی عمیق، پای کار آوردن ظرفیت‌ها و حمایت‌های مردمی می‌توان بر بزرگترین بحران‌ها فائق آمد، با وجود این، تداوم این مسیر نیازمند عزم ملی و هم‌افزایی تمامی دستگاه‌های اجرایی است تا هیچ مادری صرفاً به‌دلیل دغدغه‌های جانبی، از موهبت بزرگ مادری محروم نماند؛ چرا که هر «نفس» نجات‌یافته، جانی دوباره برای آینده ایران اسلامی است.