عصر قم - دعاهای مشترک ائمه معصومین(ع) نشانگر توجه آنان به یک موضوع و طلب از خداوند برای آن است. این ادعیه مشترک، گاه در مضامین اشتراک داشته و زمانی دیگر در الفاظ نیز با کلماتی یکسان از خداوند درخواست می‌شود، شباهتی که در دعاهایی حضرت زهرا(س) و دعاهای امام سجاد(ع) نیز دیده می‌شود.
خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: در بخش اول این نوشته، دعای حضرت زهرا(س) در مورد شیعیان و در بخش دوم دعاهای اقتصادی آن حضرت معرفی شد. در این بخش دعاهای مشترک ایشان با ادعیه صحیفه سجادیه بررسی می‌شود. برای این تطبیق دو کتاب «الصحیفه الفاطمیه الجامعه» تالیف علامه سید محمدباقر ابطحی با ترجمه محمد ظریف و کتاب «صحیفه کامله سجادیه» معیار پژوهش قرار گرفته است.
در بررسی مضامین مشترک دعا میان این دو کتاب، علاوه بر دعا در موضوعاتی مشترک مانند دعای صبح و شام که در صحیفه فاطمیه به‌عنوان دعای ۱۹ و در صحیفه سجادیه دعای شماره ۶، دعای مکارم اخلاق در صحیفه فاطمیه به شماره ۵ و در صحیفه سجادیه دعای شماره ۲۰ و دعا برای ادای قرض در صحیفه فاطمیه به شماره ۱۱ و در صحیفه سجادیه دعای شماره ۳۰ می‌توان دعا با موضوعات مشترک را نیز یافت.
به‌عنوان نمونه ایشان در دعای «طلب دنیا و آخرت» از خداوند اینگونه درخواست می کنند: « اَللّهُمَّ فَرِّغْنی لِما خَلَقْتَنی لَهُ، وَلاتَشْغَلْنی بِما تَکَفَّلْتَ لی بِه ، خدایا، مرا فارغ ساز، برای آنچه مرا به خاطر آن آفریدی و به چیزی که خودت عهده‌دار آن شده‌ای، مشغول نساز» که شباهت معنایی آن با بخشی از دعای ۲۰ صحیفه سجادیه سجادیه: «اسْتَعْمِلْنِی بِمَا تَسْأَلُنِی غَداً عَنْهُ، وَ اسْتَفْرِغْ أَیامِی فِیمَا خَلَقْتَنِی لَهُ» روشن است.
همچنین حضرت زهرا(س) در همین دعا در مورد پدر و مادر از خداوند اینگونه درخواست می کنند: «اَللّهُمَّ کافِ عَنّی والِدَیَّ، وَکُلَّ مَنْ لَهُ نِعْمَهٌ عَلَیَّ خَیْرَ مُکافاهٍ، خدایا از طرف من به پدر و مادرم و تمام کسانی که احسانی بر من کرده‌اند، به بهترین وجه، جزا و پاداش بده» که این دعا با فرازی از دعای ۲۴ صحیفه سجادیه با عبارت «وَ اخْصُصْ أَبَوَیَّ بِأَفْضَلِ مَا خَصَصْتَ بِهِ آبَاءَ عِبَادِکَ الْمُؤْمِنِینَ وَ أُمَّهَاتِهِمْ، پدر و مادرم را به برترین چیزی که پدران و مادران بندگان مؤمنت را به آن اختصاص دادی، اختصاص ده.»
در فرازی از دعای «مکارم الاخلاق» حضرت زهرا(س) این دعا به خداوند عرض می‌شود: «اَحْیِنی ما عَلِمْتَ الْحَیاهَ خَیْرا لی وَ تَوَفَّنی اِذا کانَتِ الْوَفاهُ خَیْرا لی، خدایا! مرا زنده بدار تا زمانی که زنده بودن را برایم بهتر می‌دانی و مرا بمیران هنگامی که مردن برایم بهتر باشد». امام سجاد(ع) در فرازی از دعای مکارم اخلاق نیز اینگونه از خداوند درخواست می‌کند: «عَمِّرْنِی مَا کانَ عُمُرِی بِذْلَهً فِی طَاعَتِک،فَإِذَا کانَ عُمُرِی مَرْتَعاً لِلشَّیطَانِ فَاقْبِضْنِی إِلَیک قَبْلَ أَنْ یسْبِقَ مَقْتُک إِلَیّ، أَوْ یسْتَحْکمَ غَضَبُک عَلَیّ. مرا تا وقتی زنده بدار که عمرم در طاعت تو به کار رود، و چون بخواهد عمرم چراگاه شیطان شود جانم را بستان، قبل از آنکه دشمنی‌ات به من رو کند، یا خشمت بر من مستحکم گردد».
در ادعیه حضرت زهرا(س) که هنگام صبح خوانده می‌شود و به‌عنوان «دعای حریق» در منابع معرفی شده است، چندین فراز شامل دعاهایی برای فرشتگان با مشابهت مضمون و عبارات با دعای سوم صحیفه سجادیه و دعاهایی برای همسایگان با اشتراک لفظی با دعای ۲۶ صحیفه سجادیه وجود دارد که بررسی مفاهیم این دو دعا می تواند شناخت بیشتر فرشتگان و نسبت آن با زندگی انسان‌ها همچنین بررسی حقوق همسایگان و آیین زندگی اجتماعی در منابع دینی را نمایان کند.
سید علی‌اصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا
___
پایان پیام