عصر قم - عضو هیات علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر نقش اعتماد عمومی، همدلی اجتماعی و عدالت در تقویت سرمایه اجتماعی، سه راهبرد دینی برای ارتقای مشارکت مردمی و تحکیم پیوند ملت و حاکمیت تشریح کرد.
حجت‌الاسلام عباس ابراهیمی، دبیر شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی، در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، با تبیین جایگاه سرمایه اجتماعی در پیوند میان مردم و حاکمیت، آن را سرمایه‌ای حیاتی برای عبور جامعه از بحران‌ها دانست و بر ضرورت تقویت اعتماد عمومی، همدلی اجتماعی و مشارکت مردمی تأکید کرد.
وی با اشاره به اینکه سرمایه اجتماعی، تار و پود نامرئی اما حیاتی است که یک جامعه را در بحران‌ها به هم پیوند می‌دهد و آن را از مجموعه‌ای از افراد پراکنده به یک امت واحد تبدیل می‌کند، اظهار داشت: این سرمایه چیزی نیست جز ذخیره اعتماد، تفاهم و هنجارهای مشترکی که به افراد اجازه می‌دهد به یکدیگر و به نهادهای حکمرانی خود تکیه کنند.
دبیر شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی با استناد به آیه ۱۰۳ سوره آل‌عمران، پیوند عمیق قلبی میان افراد جامعه را هدیه‌ای الهی دانست که دل‌ها را به یکدیگر نزدیک می‌کند و افزود: قرآن کریم می‌فرماید: «وَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا»؛ در این نگاه تمدنی، سرمایه اجتماعی محصول مستقیم کیفیت روابط انسانی بر مدار اخوت و همدلی است و هنگامی که حاکمیت و ملت با تکیه بر این پیوند در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، فضا کارکرد درست خود را پیدا می‌کند و اعتماد عمومی روزبه‌روز شکوفاتر می‌شود.
عضو هیات علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به نمود عینی این سرمایه اجتماعی در جامعه، تصریح کرد: تحقق این سرمایه عظیم را می‌توان در پیش‌بینی دقیق امام مجاهد شهیدمان از انبعاث مردمی و مبعوث شدن مردم به عینه دید؛ برانگیختگی درونی و خودآگاهی جمعی که بیش از ۲۴۰ روز است استوار و پرقدرت ادامه دارد و امتداد پرفروغ و بیدارگر آن را امروز در سایر نقاط جهان نیز به‌وضوح مشاهده می‌کنیم.
رسانه‌های دینی و حوزوی؛ کانون‌های امید و پویایی اجتماعی
دبیر شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی رسانه‌های دینی و حوزوی را دارای وظیفه‌ای الهام‌بخش دانست و خاطرنشان کرد: این رسانه‌ها باید به کانون‌های دمیدن روح امید و پویایی تبدیل شوند. رسانه هوشمند با عبور از مخاطب منفعل، بازتاب‌دهنده همین انبعاث مردمی و ظهور قدرت درونی امت است.
حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به آموزه قرآنی «فَاسْتَبِقُوا الْخَیْرَاتِ» در آیه ۱۴۸ سوره بقره، بیان کرد: رسانه‌های دینی و حوزوی با الهام از این آموزه، مخاطب را به سوی کنشگری فعال در عرصه‌های اجتماعی دعوت می‌کنند و با برجسته‌سازی همت‌های بلند، ایثار و همدلی‌های مؤمنانه، روح سبقت در کارهای نیک را در کالبد جامعه می‌دمند تا زیبایی این همبستگی جهانی و منطقه‌ای به بهترین شکل به تصویر کشیده شود.
سه راهبرد برای ارتقای پایدار سرمایه اجتماعی
وی در ادامه، سه راهبرد سازنده برای ارتقای پایدار و هم‌افزای سرمایه اجتماعی بر بستر آموزه‌های دینی پیشنهاد کرد و گفت: نخستین راهبرد، تکیه بر جوشش درونی مردم و حکمرانی تسهیلگر است؛ جایی که دستگاه‌های اجرایی با باور عمیق به توانمندی‌های بومی و فراهم‌سازی بستر استمرار انبعاث مردمی، میدان را بیش از پیش برای مردم، مساجد، تشکل‌های خودجوش و اراده‌های برخاسته از بطن جامعه باز می‌کنند تا مردم خود پیشران اصلی پیشرفت باشند.
عضو هیات علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی دومین راهبرد را تقویت پیوندهای همدلانه و همکاری همگانی عنوان کرد و افزود: قرآن کریم بر این موضوع تصریح فرموده است: «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ»؛ هنگامی که همه ارکان جامعه، از مدیران گرفته تا آحاد مردم، در کارهای نیک و پیشرفت کشور دست به دست هم دهند، تعاون عمومی شکل می‌گیرد.
دبیر شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی، سومین راهبرد را گسترش عدالت و گره‌گشایی از معیشت عمومی دانست و تأکید کرد: هنگامی که مردم احساس کنند سیاست‌گذاری‌ها با دغدغه‌هایشان گره خورده و همه با یکدیگر در مسیری عادلانه حرکت می‌کنند، نه‌تنها سرمایه اجتماعی احیا می‌شود، بلکه جامعه با توانی مضاعف و گام‌هایی استوار به سوی آرمان‌های بلند تمدنی رهنمون می‌شود.
نویسنده: علی رشیدیان