عصر قم - مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی از برگزاری بیش از ۱۵۰ برنامه در قالب دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی خبر داد و گفت: امسال علاوه بر برنامه‌های علمی و تخصصی، گسترش اندیشه‌های وی در سطح عمومی جامعه در دستور کار قرار دارد.
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، محمدباقر خراسانی، مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی، در نشست خبری دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی که روز شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ برگزار شد، با اشاره به جایگاه علمی، فلسفی، قرآنی و اخلاقی این مفسر برجسته جهان اسلام، معرفی شخصیت و اندیشه‌های وی به نسل جدید را مسئولیتی علمی، فرهنگی و تمدنی دانست و بر ضرورت تبدیل بزرگداشت علامه به جریانی فراگیر در سطح جامعه تأکید کرد.
وی با اشاره به پیشینه مجمع عالی حکمت اسلامی اظهار داشت: این مجموعه حاصل اندیشه و تدبیر رهبر شهید انقلاب است و ایشان در دیدارهایی که گزارش فعالیت‌های مجمع ارائه می‌شد، ضمن ابراز رضایت، از آن با عنوان «شجره طیبه» یاد می‌کردند. فعالیت ۱۶ گروه علمی مجمع حتی در جریان جنگ تحمیلی اخیر نیز متوقف نشد؛ چراکه تعطیلی مراکز علمی و فرهنگی در شرایط دشوار، حرکت در زمین دشمن است.
خراسانی یکی از اقدامات مهم مجمع در جریان جنگ را تدوین نامه‌ای خطاب به جامعه فیلسوفان و دانشگاهیان جهان عنوان کرد و گفت: این نامه در واکنش به جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی از نهم اسفندماه، از جمله شهادت رهبر انقلاب، ۱۶۸ دانش‌آموز مدرسه میناب، فرماندهان و مردم عادی و حمله به مراکز درمانی، تهیه شد و علاوه بر تبیین این جنایات، به پیشینه تمدنی ایران، جایگاه عقلانیت در فرهنگ ایرانی، سابقه خصومت آمریکا با ملت ایران و نقش فلسفه در گسترش صلح جهانی پرداخت.
وی افزود: این نامه با مشارکت هشت نفر از استادان و پژوهشگران و طی حدود دو هفته تدوین و در نهایت به ۱۰ زبان ترجمه شد. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، وزارت امور خارجه و استادان مجمع در انتشار آن مشارکت کردند و یکی از استادان نامه را برای حدود ۴۰۰ شخصیت علمی در ۵۱ کشور ارسال کرد. همچنین حجت‌الاسلام مختاری، سفیر ایران در واتیکان، آن را برای پاپ که شخصیتی فلسفی است فرستاد. شماری از دانشگاهیان پس از دریافت نامه اعلام کردند پیش از آن از ابعاد جنایات صورت‌گرفته در ایران اطلاع نداشتند. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز گزارشی از بازخوردهای این اقدام در کشورهای مختلف تهیه و برای آیت‌الله اعرافی ارسال کرد.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی همچنین از برگزاری حدود ۱۶ نشست علمی با عنوان «فیلسوف شهید» در چهلمین روز شهادت شهید لاریجانی خبر داد و گفت: مطالب این نشست‌ها در قالب کتابی با همین عنوان تدوین می‌شود تا هم‌زمان با سالگرد شهادت ایشان منتشر و رونمایی شود.
معرفی علامه طباطبایی در برنامه یونسکو برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷
خراسانی با اشاره به انتخاب علامه طباطبایی به‌عنوان چهره اثرگذار علمی و معنوی جهان در برنامه یونسکو برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، این اتفاق را فرصتی مهم برای معرفی اندیشه‌های این شخصیت در عرصه بین‌المللی دانست و اظهار داشت: در میان 48 شخصیت ایرانی معرفی شده، علامه از نخستین شخصیت‌های شیعی است که در این چارچوب مورد توجه قرار گرفته است. در این دوره، بایزید بسطامی نیز از ایران و شهید سیدمحمدباقر صدر با پیشنهاد عراق و همراهی برخی کشورها معرفی شده‌اند.
وی شعار معرفی علامه را «نماد عقلانیت و معنویت» عنوان کرد و افزود: این دو مؤلفه از نیازهای اساسی جهان امروز هستند و تقویت آن‌ها می‌تواند در کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی و فرهنگی نقش‌آفرین باشد.
برگزاری بیش از ۱۵۰ برنامه در ۲۰ استان و ۱۰ کشور
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی با تشریح روند گسترش برنامه‌های بزرگداشت علامه گفت: این برنامه‌ها از سال ۱۳۹۴ با برگزاری ۹ برنامه در دو تا سه شهر آغاز شد و به‌تدریج گسترش یافت؛ به‌گونه‌ای که در سال ۱۴۰۳ حدود ۶۸ برنامه و در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۳۷ برنامه در ۱۵ استان، ۲۹ شهرستان و سه کشور خارجی برگزار شد.
وی افزود: دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی از ۱۶ تا ۳۰ آبان‌ماه برگزار می‌شود و پیش‌بینی اولیه، اجرای برنامه‌ها در حدود ۲۰ استان، دست‌کم ۴۰ شهرستان و ۱۰ کشور خارجی است. با توجه به هماهنگی‌های جامعه المصطفی(ص) العالمیه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، احتمال افزایش کشورهای میزبان نیز وجود دارد.
خراسانی با اشاره به اینکه تاکنون نزدیک به ۱۰۰ برنامه با موضوع، استاد و زمان مشخص به دبیرخانه ارائه شده است، پیش‌بینی کرد تعداد برنامه‌های امسال از ۱۵۰ برنامه فراتر برود. امسال علاوه بر نشست‌های تخصصی و نخبگانی، برنامه‌های عمومی، فرهنگی و اجتماعی با هدف تقویت هویت ملی و الگوسازی از شخصیت علامه نیز مورد توجه قرار گرفته است. گروه‌های علمی شانزده‌گانه مجمع، شعب و دفاتر استانی، دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه در اجرای این برنامه‌ها مشارکت دارند.
گسترش طرح «شبی با المیزان» در مساجد کشور
وی یکی از برنامه‌های محوری امسال را توسعه طرح «شبی با المیزان» دانست و گفت: این طرح سال گذشته به‌صورت آزمایشی در مشهد و با مشارکت حدود ۵۰ مسجد اجرا شد و امسال با همکاری شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه، قرارگاه ملی مساجد، مرکز رسیدگی به امور مساجد و ائمه جماعات، برای گسترش آن در مساجد کشور برنامه‌ریزی شده است.
خراسانی هدف این طرح را ترویج فرهنگ تفسیر قرآن، معرفی تفسیر المیزان و آشنایی مردم با شخصیت علمی و اخلاقی علامه طباطبایی عنوان کرد و افزود: کتاب «علامه و المیزان» نیز در کمتر از ۷۰ صفحه، شامل زندگی‌نامه علامه، چگونگی شکل‌گیری تفسیر المیزان و ویژگی‌های این اثر، به‌عنوان بسته محتوایی برای استفاده مساجد و مراکز فرهنگی آماده شده است.
وی همچنین از مکاتبه با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش‌وپرورش و نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها خبر داد تا روز ۲۴ آبان، سالروز ارتحال علامه، بخشی از برنامه‌های آموزشی و فرهنگی مدارس و دانشگاه‌ها به معرفی ایشان اختصاص یابد.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به برنامه‌ریزی برای گسترش نشست‌های علمی با حضور علمای اهل سنت اظهار داشت: سال گذشته برنامه‌ای با حضور حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر از دانش‌پژوهان و علمای اهل سنت در نمایندگی جامعه المصطفی در گلستان برگزار شد و امسال نیز برای اجرای برنامه‌های مشابه در مناطق دیگر کشور تلاش می‌کنیم.
برگزاری نخستین هفته حکمت و فلسفه از ۲۴ تا ۳۰ آبان
خراسانی از برگزاری نخستین «هفته حکمت و فلسفه» در کشور خبر داد و گفت: نام‌گذاری روزی به این عنوان حدود ۲۰ سال از مطالبات مجمع بوده است. پس از پیگیری‌های انجام‌شده در شورای فرهنگ عمومی، ۳۰ آبان‌ماه، هم‌زمان با بزرگداشت فارابی و روز جهانی فلسفه، به‌عنوان روز حکمت و فلسفه مورد توجه قرار گرفت و بر همین اساس فاصله ۲۴ تا ۳۰ آبان به‌عنوان هفته حکمت و فلسفه در نظر گرفته شد.
وی افزود: رایزنی‌هایی با حجت‌الاسلام خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، برای اعلام رسمی این هفته و تثبیت آن در تقویم برنامه‌های فرهنگی کشور انجام شده است. از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این هفته می‌توان به همکاری با رایزنی فرهنگی ایران در تونس، برگزاری برنامه‌ای در کرمانشاه در ۳۰ آبان و نشست علمی در مشهد در ۲۸ آبان اشاره کرد.
وی همچنین از برگزاری شانزدهمین گردهمایی اساتید علوم عقلی در روز ۲۷ آبان خبر داد و گفت: این گردهمایی امسال با رویکردی متفاوت و با هدف شنیدن دیدگاه‌ها، دغدغه‌ها و پیشنهادهای استادان برگزار می‌شود. معاونان و مدیران حوزه‌های علمیه و مسئولان آموزش و پژوهش علوم عقلی نیز در این برنامه حضور خواهند داشت تا مسائل و چالش‌های این حوزه بررسی شود.
تولید ۲۵ پوستر و بازنگری مستند «المیزان»
خراسانی با اشاره به اقدامات رسانه‌ای دبیرخانه بزرگداشت علامه طباطبایی اظهار داشت: ۲۵ پوستر با عنوان «علامه در کلام امام شهید» شامل دیدگاه‌ها و بیانات رهبر شهید انقلاب درباره شخصیت علامه آماده شده و از امروز در اختیار رسانه‌ها و مراکز فرهنگی قرار می‌گیرد.
وی افزود: مستند «المیزان» که در سال‌های گذشته تهیه شده بود، با ویرایش جدید آماده انتشار است. همچنین بسته رسانه‌ای دیگری بر اساس دیدار سال ۱۴۰۲ دست‌اندرکاران کنگره علامه طباطبایی با رهبر شهید انقلاب، با محور ویژگی‌های علمی و شخصیتی علامه تهیه شده است.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به تقارن بخشی از برنامه‌های امسال با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) گفت: برای حفظ حرمت این ایام، برنامه‌های عمومی در روزهای ۲۲ و ۲۳ آبان کم‌رنگ‌تر خواهد بود.
وی با اشاره به ارادت ویژه علامه به حضرت زهرا(س) اظهار داشت: ایشان در مجالس عزاداری اهل‌بیت(ع) بدون تشریفات و در کنار ورودی مجلس می‌نشست و در ایام شهادت حضرت زهرا(س) نیز ۱۰ روز در منزل روزه می‌گرفت.
خراسانی از طراحی برنامه‌ای با همکاری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه(س) برای هفته دوم این رویداد خبر داد و افزود: مکاتباتی نیز با آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) برای فراهم کردن زمینه برگزاری یک برنامه قرآنی انجام شده است.
خراسانی با تأکید بر اینکه علامه طباطبایی صرفاً یک شخصیت علمی و صاحب اثر نیست، بلکه یک جریان و مکتب فکری است، گفت: آثار و اندیشه‌های ایشان ظرفیت پاسخ‌گویی به بسیاری از مسائل فکری و فرهنگی جهان امروز را دارد و باید ابعاد مختلف شخصیت ایشان در سطح ملی و بین‌المللی معرفی شود.
وی با اشاره به همکاری ایران، ترکیه، پاکستان، عراق و جمهوری آذربایجان در معرفی علامه به یونسکو، این همراهی را نشان‌دهنده ظرفیت بین‌المللی شخصیت ایشان دانست و از رسانه‌ها خواست عملکرد دستگاه‌ها و نهادهای فرهنگی را در این زمینه با جدیت مطالبه کنند. دفتر یونسکو در پاریس با توجه به نزدیک شدن پایان سال ۲۰۲۶، از ایران گزارش اقدامات انجام‌شده برای معرفی علامه را درخواست کرده است.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی یکی از محورهای محتوایی ویژه‌برنامه امسال را «علامه و فلسطین» عنوان کرد و گفت: برخلاف برخی ادعاها درباره بی‌تفاوتی علامه به مسائل سیاسی، اسناد تاریخی نشان می‌دهد ایشان در سال ۱۳۴۹ با همکاری شهید آیت‌الله مرتضی مطهری و مرحوم موسوی زنجانی برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی به مبارزان فلسطینی اقدام کردند و حتی شماره‌حسابی برای دریافت کمک‌ها افتتاح شد.
وی افزود: پس از حساسیت ساواک و ممانعت از انتقال کمک‌ها، علامه از طریق شاگرد خود، شهید محلاتی، زمینه انتقال وجوه جمع‌آوری‌شده به مکه و تحویل آن به مبارزان فلسطینی را فراهم کردند.
خراسانی همچنین با اشاره به همراهی علامه با نهضت امام خمینی(ره) اظهار داشت: بنا بر نقل‌های تاریخی، علامه در نشست علمای قم در صبح روز ۱۹ دی ۱۳۵۶، پیش از قیام مردم قم، حضور داشتند و سخنرانی کردند. به دلیل ضعف صدای ایشان، مرحوم آیت‌الله یزدی مطالبشان را برای حاضران بازگو می‌کرد. همچنین شهادت داماد ایشان، شهید قدوسی، و نوه‌شان، فرزند شهید قدوسی، در مسیر انقلاب از دیگر شواهد پیوند خانواده علامه با نهضت انقلاب اسلامی است.
وی در پایان با قدردانی از همراهی رسانه‌ها تأکید کرد: انتظار می‌رود اصحاب رسانه در طول برگزاری این رویداد، علاوه بر اطلاع‌رسانی برنامه‌ها، ابعاد علمی، فلسفی، قرآنی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی علامه طباطبایی و نقش ایشان در تاریخ معاصر ایران و جهان اسلام را به‌درستی برای جامعه و نسل جوان تبیین کنند تا بزرگداشت این شخصیت از یک مراسم مناسبتی فراتر رفته و به جریانی علمی، فرهنگی و اجتماعی تبدیل شود.