عصر قم - مبلغ مستقر در ایتالیا با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های تبلیغ گفت: تبلیغ دین در عرصه جهانی نباید صرفاً بر جذب افراد و ترویج آموزه‌های اخلاقی متمرکز باشد، بلکه باید با تبیین مسئله عدالت و مقابله با ظلم زمینه گسترش اندیشه اسلامی را فراهم کند.
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا ، حجت الاسلام ابوالفضل امامی، مبلغ مستقر در ایتالیا، در مراسمی که به مناسبت بزرگداشت سالگرد شهادت شهید مهدی ادواردو آنیلی، برگزار شد، در سخنانی با بیان اینکه یکی از ضرورت‌های اساسی در تبلیغ بین‌المللی، بازنگری در رویکردهای رایج است، افزود: برخلاف تصوری که تبلیغ دین را صرفاً در چارچوب رفتارهای اخلاقی و ارتباطات فردی تعریف می‌کند، سیاست و مسئله حکمرانی از عوامل بسیار اثرگذار در فضای جهانی است. مردم دنیا بیش از آنکه صرفاً به دنبال شعارهای اخلاقی باشند، تشنه عدالت در سطح کلان و خواهان رهایی از حکومت‌های ستمگر هستند.
وی با تأکید بر اینکه تبلیغ اسلام باید با تبیین نسبت دین، حکومت و عدالت همراه باشد، تصریح کرد: رویکردهای اخلاقی و تربیتی در جای خود ارزشمند هستند، اما به‌تنهایی برای تبلیغ مؤثر در عرصه بین‌الملل کفایت نمی‌کنند. اسلام، مکتبی است که درباره حکومت و برپایی عدالت نیز سخن دارد و این ظرفیت باید در فعالیت‌های تبلیغی برجسته شود.
ضرورت تقویت درونی پیش از تبلیغ بین‌المللی
حجت الاسلام امامی در ادامه با اشاره به تجربه تاریخی مسیحیت در عرصه تبلیغ بین‌المللی خاطرنشان کرد: یکی از اشتباهات مهم مسیحیت این بود که بخش عمده توان خود را صرف مسیحی‌کردن قاره‌های آفریقا، آسیا و آمریکا کرد، اما از تقویت بنیان‌های درونی خود و مواجهه فکری با جریان‌هایی همچون لیبرالیسم، مدرنیسم و جهانی‌سازی غفلت کرد. در نتیجه، زمانی متوجه این غفلت شد که بخش مهمی از پایگاه اجتماعی و اعتقادی خود را نیز از دست داده بود.
این مبلغ مستقر در ایتالیا با اشاره به ضرورت توجه به پیام‌های رهبر شهید انقلاب درباره ایستادگی در برابر جبهه استکبار گفت: اگر جریان تبلیغی از درون از استحکام لازم برخوردار نباشد، نمی‌تواند پیام مؤثری به بیرون منتقل کند. به اعتقاد من، گاهی یک اقدام مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران در مقابله با قدرت‌های استکباری، از حیث اثرگذاری تبلیغی در سطح جهان، تأثیری به‌مراتب بیشتر از فعالیت‌های تبلیغی گسترده و پراکنده دارد.
تبلیغ فضاپایه؛ فراتر از جذب مخاطب فردی
حجت الاسلام امامی یکی دیگر از ضرورت‌های تحول در تبلیغ بین‌المللی را عبور از تبلیغ فردمحور و حرکت به سمت تبلیغ فضاپایه دانست و اظهار داشت: نباید موفقیت تبلیغ را صرفاً با تعداد افرادی سنجید که به یک دین یا مذهب گرایش پیدا می‌کنند. گاهی یک جریان مقاومت می‌تواند فضای فکری و نگرش بخش بزرگی از افکار عمومی جهان را تغییر دهد؛ اتفاقی که در موضوع فلسطین شاهد آن بوده‌ایم.
وی ادامه داد: ممکن است یک جریان تبلیغی بتواند افراد زیادی را جذب کند، اما نتواند فضای عمومی جامعه را تحت تأثیر قرار دهد. در مقابل، ایجاد یک فضای فکری و گفتمانی جدید می‌تواند زمینه‌ساز تحولات گسترده و ماندگار شود. از این رو، تبلیغ فضاپایه در شرایط کنونی اهمیت بیشتری از تمرکز صرف بر جذب مخاطبان فردی دارد.
این مبلغ با اشاره به تفاوت ظرفیت‌های تبلیغی جریان‌های اسلامی و وهابیت گفت: وهابیت از امکانات مالی و رسانه‌ای گسترده‌ای برخوردار است، اما مسئله اساسی، داشتن منطق نیرومند برای اثرگذاری بر افکار عمومی است. ما شاید از امکانات مالی گسترده برخوردار نباشیم، اما از منطق و مبانی فکری قدرتمندی برخورداریم و باید بر تبیین و تقویت همین ظرفیت تمرکز کنیم.
نامه رهبر شهید انقلاب به جوانان اروپا؛ نمونه‌ای از تبلیغ فضاپایه
حجت الاسلام امامی با اشاره به نامه رهبر شهید انقلاب اسلامی به جوانان اروپا و آمریکای شمالی بیان کرد: این نامه را نباید صرفاً با معیارهای فردمحور و تعداد افرادی که آن را مطالعه کرده یا تحت تأثیر مستقیم آن قرار گرفته‌اند، ارزیابی کرد. اهمیت این اقدام در تبیین منطق اسلام در مقطعی بود که جریان لیبرالیسم در عرصه جهانی قدرت و نفوذ گسترده‌ای داشت.
وی افزود: این نامه فرصتی برای شناخت ظرفیت‌ها و کاستی‌های شبکه ارتباطی و تبلیغی ما در اروپا فراهم می‌کرد و می‌توانست مسیر تقویت ارتباطات فکری و فرهنگی با نسل جوان این قاره را مشخص کند؛ ظرفیتی که متأسفانه آن‌گونه که شایسته بود، مورد توجه و پیگیری قرار نگرفت.
حجت الاسلام امامی با اشاره به تجربه مسلمان‌شدن برخی از نسل‌های نخست شیعیان در ایتالیا خاطرنشان کرد: بخشی از گرایش به تشیع در ایتالیا متأثر از فضایی بود که انقلاب اسلامی و اندیشه امام خمینی(ره) در جهان ایجاد کرد. در این میان، شهید ادواردو آنیلی و دیگر افرادی که در آن فضا به اسلام و تشیع گرایش پیدا کردند، از این جریان فکری و فرهنگی تأثیر پذیرفتند.
وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت شخصیت‌هایی همچون شهید ادواردو آنیلی در تبلیغ بین‌المللی اظهار داشت: به نظر می‌رسد این شهید بزرگوار در ایتالیا آن‌گونه که باید شناخته نشده است و حتی در میان برخی از شیعیان این کشور نیز جایگاه و ظرفیت شخصیتی او به‌درستی مورد توجه قرار نگرفته است. در این زمینه، تلاش‌های صورت‌گرفته در ایران برای معرفی و شناساندن این شهید، از جمله تولید آثار مستند، اهمیت فراوانی داشته است.
فضای رسانه‌ای؛ عاملی تعیین‌کننده در تربیت نسل جدید
این مبلغ مستقر در ایتالیا با اشاره به اهمیت محیط اجتماعی و رسانه‌ای در تربیت افراد گفت: یکی از آموزه‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) توجه به تأثیر شرایط زمانه و محیط بر تربیت نسل جدید است. حتی اگر خانواده‌ای در تربیت فرزند خود موفق عمل کند، اما فضای عمومی جامعه در اختیار رسانه‌های معاند و جریان‌های انحرافی باشد، این رسانه‌ها می‌توانند بر نگرش و هویت فرزندان تأثیر بگذارند.
وی افزود: جریان‌های رسانه‌ای رقیب به‌خوبی اهمیت مدیریت فضا و شکل‌دهی به افکار عمومی را درک کرده‌اند و ما نیز در عرصه تبلیغ بین‌المللی باید این مسئله را جدی بگیریم. تبلیغ صرفاً به معنای ارتباط با افراد نیست، بلکه باید برای شکل‌دهی به محیط فکری و فرهنگی جوامع نیز برنامه داشته باشیم.
عدالت‌خواهی و مقابله با استکبار؛ محور اصلی تبلیغ تشیع
حجت الاسلام امامی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه عدالت‌خواهی و مقابله با ظلم باید در کانون تبلیغ تشیع قرار گیرد، گفت: دو مفهوم استکبار و استضعاف از کلیدواژه‌های مهم در اندیشه قرآنی و مکتب امام خمینی(ره) هستند و فاصله‌گرفتن از این مفاهیم به معنای فاصله‌گرفتن از بخش مهمی از هویت و ماهیت تشیع است.
وی با اشاره به اهمیت جایگاه امامت در اندیشه شیعی تصریح کرد: تشیع بر محور امامت شکل گرفته است و نباید میان مفهوم امام و ساختار اجرایی و مدیریتی حکومت خلط کرد. تبیین درست این مفاهیم در تبلیغ بین‌المللی ضرورت دارد؛ چراکه معرفی تشیع بدون تبیین جایگاه امامت و نسبت آن با جامعه و حکومت، تصویری ناقص از این مکتب ارائه می‌دهد.
این مبلغ همچنین با انتقاد از آنچه تلاش برای تفکیک جایگاه رهبری از مفهوم امامت در فضای سیاسی و رسانه‌ای خواند، تأکید کرد: یکی از موضوعاتی که باید در تبیین اندیشه شیعی مورد توجه قرار گیرد، پاسداری از جایگاه امامت و جلوگیری از تحریف مفاهیم بنیادین این مکتب است.
تبلیغ مؤثر نیازمند شجاعت در مواجهه با مسائل اساسی است
حجت الاسلام امامی در پایان با اشاره به تأثیر تحولات سیاسی و منطقه‌ای بر اعتبار جریان‌های تبلیغی اظهار داشت: زمانی که جمهوری اسلامی ایران با اقتدار و ایستادگی در برابر جبهه استکبار عمل می‌کرد، افکار عمومی و فطرت‌های انسانی در نقاط مختلف جهان واکنش مثبت‌تری نشان می‌دادند؛ اما هرگونه عقب‌نشینی از مواضع اصولی و فاصله‌گرفتن از آرمان‌های مقاومت می‌تواند بر تصویر و اعتبار جریان تبلیغی تأثیر منفی بگذارد.
وی خاطرنشان کرد: تبلیغ دین نباید به فعالیتی کم‌هزینه، محافظه‌کارانه و محدود به موضوعات غیرچالشی تبدیل شود. مبلغی که می‌خواهد در عرصه بین‌المللی اثرگذار باشد، باید با شجاعت درباره مسائل اساسی همچون حکومت، عدالت، ظلم، استکبار و دفاع از مظلوم سخن بگوید و از ورود به این عرصه‌ها هراس نداشته باشد.
حجت الاسلام امامی در پایان تأکید کرد: اگر تبلیغ صرفاً به‌گونه‌ای انجام شود که هیچ حساسیتی ایجاد نکند و هیچ‌گاه به نقد ساختارهای ظالمانه و افشای چهره استکبار نپردازد، نمی‌توان انتظار داشت که به تبلیغی عمیق و اثرگذار تبدیل شود؛ تبلیغ حقیقی نیازمند مجاهدت، صراحت و آمادگی برای پرداخت هزینه در مسیر تبیین حقیقت است.