عصر قم - مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه، درسگفتارهای مدرسه شبههپژوهی را در قالب یک کتاب منتشر کرد.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، کتاب «از عاشورا تا اربعین» که حاصل مدرسه شبههپژوهی مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزههای علمیه است، با کوشش حجتالاسلام حمیدرضا جعفری تدوین و توسط انتشارات مرکز مدیریت حوزههای علمیه در ۱۵۴ صفحه منتشر شده است.
این کتاب که در سال ۱۴۰۱ به چاپ رسیده، مجموعه درسگفتارهای شش تن از اساتید برجسته حوزه را در خود جای داده و به بررسی ابعاد مختلف پدیده پیادهروی اربعین از منظرهای فقهی، اجتماعی، فرهنگی، کلامی و پاسخگویی به شبهات پرداخته است.
بررسی مشروعیت فقهی پیادهروی اربعین
نخستین درسگفتار کتاب با عنوان «بررسی پیادهروی اربعین از منظر فقهی» به قلم آیتالله محسن فقیهی، به واکاوی مشروعیت و مطلوبیت این پدیده از منظر ادله شرعی اختصاص دارد.
نویسنده در این بخش، با تمسک به ادله اربعه یعنی قرآن، روایات، عقل و سیره و بنای عقلاء، به این پرسش اساسی پاسخ میدهد که آیا پیادهروی اربعین از ادله شرعی قابل اثبات است یا خیر. وی با استناد به آیه شریفه «وَمَنْ یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَی الْقُلُوبِ» و روایات متعددی که بر فضیلت زیارت امام حسین علیهالسلام و پیادهروی برای این زیارت دلالت دارند، بر استحباب مؤکد این عمل تأکید میکند.
اربعین؛ نماد هویت و سرمایه اجتماعی شیعه
دومین درسگفتار با عنوان «اربعین، هویتبخشی و سرمایه اجتماعی» به قلم حجتالاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی، به تبیین نقش اربعین بهعنوان نماد هویتبخش و سرمایه اجتماعی شیعه اختصاص یافته است.
نویسنده در این بخش، این پرسش را مطرح میکند که چرا در روایت امام حسن عسکری علیهالسلام، زیارت اربعین بهعنوان یکی از پنج نشانه مؤمن معرفی شده است. وی با تشبیه اربعین به حج، آن را نماد وحدت، قدرتنمایی و هویت جمعی شیعیان میداند و بر این نکته تأکید میکند که تا وقتی امام حسین علیهالسلام هست، هویت شیعه از بین نمیرود.
این پژوهشگر حوزه، به اثرات تمدنی اربعین نیز پرداخته و آن را نمادی از تمدنی مبتنی بر ایمان، عدالت و ارزشهای الهی معرفی میکند. وی با اشاره به سانسور این حرکت عظیم توسط رسانههای غربی، علت آن را نگرانی نظامهای کاپیتالیستی و لیبرالیستی از شکلگیری سرمایه اجتماعی عظیم شیعیان میداند. همچنین به ظرفیتهای بینالمللی اربعین برای معرفی اسلام ناب و ایجاد امت واحده اشاره کرده و آن را زمینهساز تمدن نوین اسلامی معرفی میکند.
بایستهها و مرزهای آسیبشناسی عزاداری
سومین بخش کتاب با عنوان «بایستهها و مرزهای آسیبشناسی عزاداری» به قلم حجتالاسلام والمسلمین حسین سوزنچی، به یکی از دغدغههای جدی دینداران یعنی آسیبشناسی عزاداری پرداخته است.
نویسنده با اشاره به اینکه «هر حقیقتی یک ظرفیت سوءفهم و سوءاستفاده را دارد»، بر ضرورت توجه به مراتب ایمانی افراد، تفاوت قالب و محتوا، و واقعیتهای عینی جامعه در هنگام آسیبشناسی تأکید میکند. او هشدار میدهد که آسیبشناسی خود نیز ممکن است به آسیب تبدیل شود و از این رو، آسیبشناس واقعی باید به تقوا، تخصص در شناخت منظومه دین و شناخت مخاطب مسلح باشد.
وی با بیان اینکه «اساساً دینداری یعنی اینکه انسان دائماً مراقبت کند که آیا در مسیر اصلی حرکت میکند یا خیر»، بر ضرورت توجه به تفاوتهای فردی در ایمان و عمل تأکید کرده و به نمونههایی از برخورد امام صادق علیهالسلام با افراد مختلف اشاره میکند که نشاندهنده رعایت ظرفیتهای متفاوت ایمانی است.
الگوی بودن امام حسین برای جامعه امروز
چهارمین درسگفتار با عنوان «الگو بودن امام حسین علیهالسلام برای جامعه امروز» به قلم حجتالاسلام والمسلمین ذبیحالله نعیمیان، به بررسی ابعاد الگویی سیدالشهداء برای جهان معاصر پرداخته است.
نویسنده با اشاره به اینکه مخاطب امام حسین علیهالسلام، کل جهان بشریت است و ایشان نه تنها خود را امام مسلمانان میدانند بلکه مسلمانان نیز در سطوحی او را امام خود میدانند، بر لزوم معرفی ایشان بهعنوان الگویی فراتر از مرزهای شیعه تأکید میکند.
این پژوهشگر حوزه، با اشاره به انحطاط اخلاقی و فرهنگی تمدن غرب، بر ضرورت معرفی امام حسین علیهالسلام بهعنوان الگویی برای اصلاح جامعه بشری تأکید کرده و معتقد است که شخصیتهایی همچون گاندی و بسیاری از آزادگان جهان، الهامبخشی خود را از این امام همام دریافت کردهاند.
بررسی شبهات وهابیت علیه زیارت و توسل
پنجمین و آخرین درسگفتار کتاب با عنوان «بررسی شبهات وهابیت نسبت به زیارت و توسل» به قلم حجتالاسلام والمسلمین حسن ضیاء توحیدی، به پاسخگویی به شبهات مطرحشده از سوی وهابیت درباره مناسک زیارت، توسل و تبرک اختصاص دارد.
نویسنده با اشاره به اینکه وهابیت با اصل زیارت مخالف است و آن را شرک و قبرپرستی میداند، به شبهات متعددی همچون «هزینههای زیاد زیارت»، «پرستش غیرخدا»، «حرمت سفر برای زیارت»، «حرمت نماز در کنار قبور»، «بوسیدن ضریح و در و دیوار حرم» و «حرمت توسل» پاسخ میدهد.
وی با استناد به برخی از آیات قرآن کریم و سیره پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و صحابه، مشروعیت زیارت و توسل را به اثبات میرساند. نویسنده همچنین با استناد به سیره علمای بزرگ اهل سنت همچون ابنحجر عسقلانی، شافعی و احمد بن حنبل، نشان میدهد که توسل به پیامبر و اولیای الهی تنها مختص به شیعیان نبوده و در میان علمای اهل سنت نیز امری رایج و مشروع بوده است.
در نهایت کتاب «از عاشورا تا اربعین» با گردآوری دیدگاههای شش تن از اساتید حوزه علمیه، بهعنوان یک منبع پژوهشی ارزشمند، به بررسی ابعاد مختلف پدیده پیادهروی اربعین پرداخته است. این کتاب که حاصل مدرسه شبههپژوهی مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه است، میکوشد تا ضمن پاسخگویی به شبهات، عمق معارف عاشورایی را تبیین کرده و به زائران و عاشقان اهلبیت علیهمالسلام در مسیر این حرکت عظیم، چشماندازی روشن و معرفتی ارائه دهد.
علاقهمندان جهت مطالعه کامل اثر میتوانند کلیک کنند.