عصر قم - مسئول سازمان بسیج رسانهای استان قم، با تأکید بر اینکه رسانه در شرایط جنگی صرفاً وظیفه انتقال خبر را بر عهده ندارد، گفت: اطلاعرسانی دقیق، تبیین اهداف دشمن، امیدآفرینی و مدیریت روایت از مهمترین مأموریتهای رسانهها در جنگ است.
داوود شمس، مسئول سازمان بسیج رسانهای استان قم، در گفتوگو با در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، با تقدیر از تلاشهای خبرگزاری رسا در ایام جنگ، نقش رسانه را فراتر از اطلاعرسانی صرف دانست و تأکید کرد که رسانه در شرایط بحرانی علاوه بر انتقال اخبار، مسئولیتهای مهمی همچون تبیین، امیدآفرینی و مدیریت روایت را بر عهده دارد.
وی با اشاره به عملکرد رسانهها در جریان جنگ اخیر اظهار داشت: در چنین شرایطی یکی از نخستین وظایف رسانهها، اطلاعرسانی دقیق و بهموقع درباره تحولات میدان است تا مردم از واقعیتهای جنگ آگاه شوند. جامعه باید بداند چه اتفاقاتی در حال وقوع است و نیروهای مسلح کشور شامل سپاه، ارتش، فراجا و سایر مجموعههای مسئول چگونه در حال تأمین امنیت کشور هستند.
مسئول سازمان بسیج رسانهای استان قم افزود: انتشار اخبار مربوط به اقدامات و موفقیتهای نیروهای مسلح موجب شد مردم در جریان واقعیتهای میدان قرار بگیرند و نسبت به شرایط کشور اطمینان خاطر بیشتری پیدا کنند. این مسئله در حفظ آرامش جامعه و افزایش اعتماد عمومی نقش مهمی ایفا کرد.
شمس با بیان اینکه نقش رسانه در جنگ تنها به خبررسانی محدود نمیشود، تصریح کرد: یکی از مهمترین ابعاد فعالیت رسانهها در شرایط جنگی، تبیین ابعاد مختلف درگیری و آشکار کردن لایههای پنهان جنگ برای افکار عمومی است. مردم باید بدانند که جنگ صرفاً به معنای درگیری نظامی نیست، بلکه ابعاد مختلفی از جمله جنگ شناختی، عملیات روانی و نبرد روایتها را نیز شامل میشود.
وی ادامه داد: در این زمینه رسانه ملی و بسیاری از خبرگزاریهای رسمی کشور تلاش کردند با استفاده از کارشناسان و صاحبنظران، اهداف دشمن، ابعاد مختلف جنگ و وظایف مردم و نخبگان را برای جامعه تشریح کنند. حضور کارشناسان در رسانهها و تحلیلهای ارائهشده کمک کرد تا مخاطبان تصویر دقیقتری از تحولات داشته باشند و نسبت به اهداف و برنامههای دشمن آگاهی بیشتری پیدا کنند.
مسئول سازمان بسیج رسانهای استان قم، امیدآفرینی را از دیگر وظایف اساسی رسانهها در شرایط جنگی دانست و گفت: دشمن همواره تلاش میکند از طریق عملیات روانی، ناامیدی، نگرانی و بیاعتمادی را در جامعه گسترش دهد. در چنین فضایی رسانههای رسمی کشور با انعکاس واقعیتها، تبیین دستاوردها و بیان توانمندیهای کشور تلاش کردند امید و اعتماد عمومی را حفظ کنند.
وی خاطرنشان کرد: بخش مهمی از موفقیت رسانهها در این دوره به همین مسئله بازمیگردد که اجازه ندادند فضای روانی جامعه به طور کامل تحت تأثیر تبلیغات دشمن قرار گیرد. تبیین صحیح واقعیتها و ارائه تحلیلهای کارشناسی توانست تا حد زیادی از شکلگیری فضای ناامیدی جلوگیری کند.
شمس در ادامه با اشاره به اهمیت مدیریت روایت در جنگهای امروز اظهار داشت: در جنگهای نوین، روایتگری به اندازه میدان نظامی اهمیت دارد. اگر رسانههای داخلی در بیان واقعیتها و روایت حوادث پیشگام نباشند، دشمن روایت مورد نظر خود را به افکار عمومی تحمیل خواهد کرد. به همین دلیل رسانه ملی و خبرگزاریهای رسمی کشور تلاش کردند واقعیتهای میدان را در سریعترین زمان ممکن در اختیار مردم قرار دهند.
وی افزود: دشمن در کنار اهداف نظامی، به دنبال تأثیرگذاری بر افکار عمومی منطقه و جهان نیز هست و تلاش میکند از طریق روایتسازی، اهداف سیاسی، اقتصادی و روانی خود را پیش ببرد. در چنین شرایطی رسانههای کشور وظیفه دارند با ارائه روایت صحیح، مانع از شکلگیری برداشتهای نادرست شوند.
مسئول سازمان بسیج رسانهای استان قم در عین حال با اشاره به برخی نقاط قابل بهبود در عملکرد رسانهای کشور گفت: نمیتوان ادعا کرد که رسانه ملی و خبرگزاریهای رسمی در این جنگ عملکرد ضعیفی داشتهاند؛ واقعیت این است که اقدامات ارزشمند و قابل توجهی انجام شد، اما همچنان ظرفیتهایی برای ارتقای عملکرد وجود دارد.
وی یکی از این موارد را سرعت اطلاعرسانی درباره برخی رویدادها عنوان کرد و گفت: در بعضی از موارد، پیش از آنکه روایت رسمی منتشر شود، رسانههای دشمن اقدام به روایتسازی میکردند. در نتیجه بخشی از مخاطبان ابتدا با اخبار و تحلیلهای رسانههای معاند مواجه میشدند و سپس روایت رسمی را دریافت میکردند.
شمس تصریح کرد: در برخی موضوعات از جمله اخبار مربوط به شهادت فرماندهان یا برخی رخدادهای مهم، اطلاعرسانی با چند ساعت یا حتی بیشتر تأخیر انجام میشد. البته ممکن است این تأخیرها به دلایل امنیتی و ملاحظات مدیریتی ضروری بوده باشد، اما از منظر مدیریت افکار عمومی، سرعت بیشتر در اطلاعرسانی میتواند اثرگذاری روایت رسمی را افزایش دهد.
وی همچنین به نحوه اطلاعرسانی درباره برخی حوادث و اصابتها در شهرها اشاره کرد و گفت: طبیعی است که در شرایط جنگی همه اطلاعات قابل انتشار نیست و بخشی از اطلاعات جنبه امنیتی دارد، اما در عین حال نباید خلأ اطلاعاتی ایجاد شود؛ زیرا در چنین شرایطی شایعات و اخبار غیررسمی به سرعت گسترش پیدا میکنند.
مسئول سازمان بسیج رسانهای استان قم ادامه داد: امروز بخش قابل توجهی از مردم اخبار خود را از شبکههای اجتماعی، ماهوارهها و رسانههای مختلف دریافت میکنند. اگر روایت رسمی با تأخیر منتشر شود، احتمال تأثیرگذاری روایتهای نادرست افزایش پیدا میکند. به همین دلیل لازم است ضمن رعایت ملاحظات امنیتی، سازوکارهایی برای اطلاعرسانی سریعتر و دقیقتر طراحی شود.
وی تأکید کرد: فعالان رسانهای، نخبگان و افرادی که در حوزه تبیین فعالیت دارند، نیازمند دسترسی به اطلاعات معتبر و بهموقع هستند تا بتوانند در مسیر آگاهیبخشی به جامعه نقش مؤثرتری ایفا کنند.
شمس در پایان با تأکید بر تداوم جنگ رسانهای و شناختی دشمن خاطرنشان کرد: هرچند ممکن است درگیریهای نظامی متوقف شده باشد، اما جنگ روایتها، عملیات روانی و تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی همچنان ادامه دارد. از این رو رسانههای کشور باید با تقویت ظرفیتهای تبیینی، افزایش سرعت روایتگری و کاهش خلأهای اطلاعاتی، آمادگی خود را برای مواجهه با جنگهای رسانهای و شناختی آینده بیش از پیش ارتقا دهند.