عصر قم - ایسنا /به گفته یک روانشناس در «طلاق صوری»، هرچند زوجین صرفا از نظر قانونی تشریفات لازم را برای طلاق انجام میدهند و قصد واقعی آنها پایان دادن به زندگی مشترک نیست و معمولاً این عمل برای دریافت برخی مزایا با دور زدن قانون انجام میشود، اما دارای خطراتی پنهان است که علاوه بر اینکه میتواند زمینهساز طلاق واقعی شود، زوجین را با مشکلات قانونی ـ اداری دیگری مثل حضانت، اموال، ارث و ... روبرو میکند.
گوهریسنا انزانی در خصوص اینکه طلاق صوری میتواند به مرور احساس تعهد و امنیت عاطفی بین زوجین را کمرنگ کند، گفت: طلاق صوری در برخی روابط به مرور زمان روی احساس تعهد، اعتماد و امنیت عاطفی اثر میگذارد البته این نتیجه، قطعی نیست و به شرایط زوجین خیلی ربط دارد.
عوامل کمرنگشدن احساسات در زوجین
وی درباره عواملی که منجر به کمرنگ شدن احساسات میشود، اظهار کرد: تغییر معنای نمادین رابطه: ازدواج فقط یک قانون نیست نمادی از تعهد و نمادی از تعلق است. پایان رسمی قرارداد حتی گاهی اگر صوری باشد میتواند این احساسات را تحت تاثیر قرار دهد.
بازار ![]()
افزایش ابهام و نااطمینانی: یعنی یکی از طرفین نگران میشود که این جدایی روزی واقعی شود و این امنیت عاطفی را کاهش میدهد.
تغییر رفتارهای روزمره: گاهی بعد از طلاق صوری برخی از مسئولیتها و برنامهریزیهای مشترک یا شیوه تعامل زوجین تغییر میکند و روی صمیمیتشان در روابط اثر میگذارد.
فشارهای خانوادگی و اجتماعی: اگر اطرافیان از طلاق مطلع شوند امکان واکنشی که دارند باعث میشود که رابطه زوجین تحت تاثیر قرار گیرد. اختلاف در برداشت دو طرف، امکان دارد یک نفر طلاق را صرفا یک اقدام اداری بداند در حالی که مثلا همسر آن فرد آن را یک اتفاق عاطفی و معنادار تلقی کند برای همین لازم است در این مورد حتما هر دو روی طلاق صوری، توافق کامل داشته باشند.
تکلیف زوجین پس از تغییر نظر در طلاق صوری
وی در خصوص تکلیف زوجین پس از تغییر نظر در طلاق صوری، تصریح کرد: این طلاقی است با هدفی غیر از پایان واقعی رابطه اما اگر یکی از زوجین احساسش تغییر کند این موضوع خیلی پیچیده و دردناک میشود. انتظار اولیه این بوده که زوجین در یک ارتباطی باشند که از نظر عاطفی، ارتباط تغییر نکند، بنابراین مهم است که واقعیت احساسات جدید را هر دو طرف بپذیرند، یعنی احساسات را نمیتوانیم صرفا با توافق قبلی کنترل کنیم مثلا اگر یکی از طرفین بعد از طلاق احساس استقلال بیشتری کند، باعث میشود فاصله عاطفی افتاده و حتی این علاقه به مسیر دیگری در زندگی راه یابد که دیگر قابل جبران و برگشت نباشد.
انزانی تأکید کرد که حضور یک مشاور خانواده برای مدیریت احساسات پیچیدهای نظیر خشم و سردرگمی ضروری است. در نهایت، باید دلیل اصلی طلاق صوری مانند مسائل مالی یا مهاجرت ریشهیابی شود تا بتوان عواقب آن سنجیده و پیشبینی شود.
طلاق صوری زمینهساز طلاق واقعی
این روانشناس با اشاره به اینکه طلاق صوری میتواند زمینه طلاق واقعی را در آینده بیشتر کند، اظهار کرد: طلاق صوری میتواند زمینهساز طلاق واقعی شود. انحلال قانونی ازدواج، حتی با نیت رسیدن به اهدافی خاص، تعهد عاطفی و روانی زوجین را تضعیف کرده و نگاه آنان را به پیوند زناشویی تغییر میدهد. همچنین، تغییر وضعیت حقوقی و مالی مانند اموال، حضانت و ارث و ... بستر جدیدی برای اختلافات جدی ایجاد میکند که میتواند تداوم رابطه را به خطر بیندازد.
وی افزود: امکان دارد یکی از طرفین با فرد جدیدی آشنا شود، از محل زندگیاش جدا شود، اولویتهایش تغییر پیدا کند و اختلافاتی که خیلی پنهان شده و زیر قرار گرفته بوده، همه رو شود و فرد دیگر تمایلی به ادامه بازگشت به موقعیت قبلی را نداشته باشد، اعتماد کم میشود، یکی از آنها احساس میکند تحت فشار قرار گرفته به خصوص اگر هر دو طرف مایل نباشند به سمت طلاق صوری بروند لذا این نوع طلاق اصلا توصیه نمیشود.
خطرات روانی و عاطفی پنهان طلاق صوری
این روانشناس درباره خطرات روانی یا عاطفی پنهان طلاق صوری اظهار کرد: حتی اگر زوجین قصد ادامه رابطه را داشته باشند طلاق صوری پیامدهای روانی و عاطفی پیشبینی نشدهای دارد مثل تغییر احساس تعهد؛ یعنی برخی افراد بعد از ثبت رسمی طلاق ناخودآگاه احساس میکنند تعهد رابطه کاهش یافته، حتی اگر قبلا توافق کنند که رابطه ادامه پیدا کند باز امکان دارد فکر کنند که این رابطه تمام شده پس به مرور فاصله عاطفی زیاد میشود.
احساس عدم امنیت و اعتماد در زوجین
وی با بیان اینکه کاهش احساس امنیت در رابطه بهویژه برای خانمها پیامدهای عمیقی دارد گفت: ازدواج برای بسیاری از افراد نماد ثبات و امنیت است. بیثباتی در این جایگاه، اغلب موجب افزایش احساس ناامنی، تردید و ترس میشود. همچنین این شرایط میتواند زمینهساز سوءظن و بیاعتمادی گردد؛ به این معنا که یکی از طرفین ممکن است تصور کند طرف مقابل از فرآیند طلاق صوری سود بیشتری میبرد. در چنین فضایی، حتی اگر توافقهای اولیهای انجام شده باشد، این نگرانی وجود دارد که بعدها تفاسیر متفاوتی از آنها ارائه شود.
تغییر هویت خانواده و فشار پنهان کاری
انزانی ادامه داد: بعضی از افراد حتی بعد از طلاق، اگر صوری هم باشد، دچار احساس از دست دادن هویت همسر بودن و هویت خانوادگی میشوند؛ پس ممکن است بر عزت نفس، اعتماد به نفس یا احساس تعلقشان اثر بگذارد. فشار ناشی از پنهانکاری و اینکه اگر لازم باشد از خانواده، یا دوستان و نهادهایی موضوع مخفی بماند باعث بروز استرس دائم و احساس دوگانگی میشود. همچنین توضیح دادن این موقعیت برای بچههایشان، خانوادهشان و جامعه دشوار است پس حس قضاوت، بیارزشی، طردشدگی و ... ایجاد میشود. مرزهای عاطفی کاملا نامشخص است.