عصر قم - قم- استاد حوزه علمیه قم با اشاره به خطبههای سیدالشهدا(ع) در روز عاشورا گفت: امام حسین(ع) حتی در واپسین لحظات پیش از شهادت نیز از نصیحت، موعظه و دعوت دشمنان به حق دست نکشید.
به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین ناصر رفیعی شامگاه یکشنبه در مراسم عزاداری شب هفتم ماه محرم در مسجد مقدس جمکران با اشاره به فرا رسیدن روزهایی که کاروان حسینی در شدیدترین محاصره قرار گرفت، اظهار کرد: بر اساس نقلهای تاریخی، از هفتم محرم آب به روی خیمههای امام حسین(ع) و یاران ایشان بسته شد و اهلبیت(ع) در تنگنای سختی قرار گرفتند.
وی با بیان اینکه بهترین راه شناخت اهداف و آرمانهای نهضت عاشورا مراجعه به سخنان خود امام حسین(ع) است، افزود: از مکه تا کربلا خطبهها، نامهها و بیانات متعددی از سیدالشهدا(ع) به یادگار مانده که هر کدام بخشی از حقیقت این قیام الهی را روشن میکند.
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: یکی از مهمترین این سخنان، خطبهای است که امام حسین(ع) در آستانه آغاز نبرد عاشورا ایراد فرمودند، خطبهای کوتاه اما سرشار از معارف بلند که نشان میدهد آن حضرت حتی در آخرین لحظات نیز از هدایت مردم و اتمام حجت با دشمنان غافل نشدند.
رفیعی بیان کرد: در این مقطع، امام حسین(ع) خطاب به سپاه مقابل فرمودند که در کشتن ایشان شتاب نکنند و ابتدا سخنانشان را بشنوند تا حقایق برای آنان روشن شود و حجت بر همگان تمام گردد.
امام حسین(ع) تا آخرین لحظه دست از موعظه برنداشت
وی با اشاره به محتوای این خطبه افزود: حضرت به دشمنان فرمودند اگر سخنان مرا شنیدید و حقانیت آن را پذیرفتید، راه سعادت را یافتهاید و اگر نپذیرفتید، پس از اتمام حجت هر تصمیمی میخواهید بگیرید.
این سخنران مذهبی خاطرنشان کرد: سیدالشهدا(ع) در ادامه برای تأکید بر موضع خود، دو آیه از قرآن کریم را تلاوت کردند که یکی از آنها مربوط به حضرت نوح(ع) و دعوت طولانیمدت ایشان به هدایت مردم بود و دیگری بر توکل و اعتماد کامل به خداوند متعال دلالت داشت.
وی تصریح کرد: این رفتار امام حسین(ع) نشان میدهد که حتی در سختترین شرایط نیز اصل هدایت، ارشاد و خیرخواهی مردم نباید فراموش شود و انسان مؤمن وظیفه دارد تا آخرین فرصت برای اصلاح دیگران تلاش کند.
رفیعی با اشاره به فراز دیگری از این خطبه گفت: امام حسین(ع) از دشمنان خواستند با انصاف به سخنان ایشان گوش فرا دهند و بدون پیشداوری و تعصب درباره حق و باطل قضاوت کنند.
وی افزود: یکی از مهمترین درسهای عاشورا همین دعوت به انصاف است و انسان زمانی میتواند حقیقت را درک کند که با ذهنی آزاد و بدون تعصب به سخنان طرف مقابل توجه داشته باشد.
موعظه، دل انسان را جلا میدهد
استاد حوزه علمیه قم در ادامه سخنان خود به جایگاه موعظه در آموزههای اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در روایات اسلامی تأکید فراوانی بر شنیدن موعظه و نصیحت شده است و امیرالمؤمنین(ع) نیز در سفارش به امام حسن مجتبی(ع) فرمودند که دلها با موعظه زنده میشوند.
وی اضافه کرد: گاهی تنها یک جمله، یک آیه یا یک سخن کوتاه میتواند مسیر زندگی انسان را دگرگون کند و تأثیری عمیق بر روح و جان او بگذارد.
رفیعی با بیان اینکه بزرگان دین همواره خود را نیازمند موعظه میدانستند، گفت: بسیاری از مراجع و عالمان بزرگ با وجود برخورداری از مراتب علمی بالا، در جلسات اخلاق و نصیحت حضور مییافتند؛ زیرا معتقد بودند دل انسان همانند آهن دچار زنگار میشود و موعظه آن را صیقل میدهد.
وی با اشاره به داستان اصحاب سبت در قرآن کریم افزود: گروهی از مؤمنان با وجود آنکه احتمال تأثیر اندکی میدادند، از امر به معروف و نهی از منکر دست نکشیدند و علت این رفتار را ادای تکلیف و اتمام حجت در برابر خداوند عنوان کردند.
هدایت حتی یک انسان ارزش تأخیر در جنگ را داشت
این استاد حوزه اظهار کرد: در جنگ صفین نیز امیرالمؤمنین(ع) با وجود آمادگی کامل برای نبرد، آغاز جنگ را به تأخیر میانداختند تا شاید گروهی از سپاه مقابل هدایت شوند و به مسیر حق بازگردند.
وی ادامه داد: همین نگاه در رفتار امام حسین(ع) نیز دیده میشود و آن حضرت بارها و بارها در روز عاشورا با خطبهها و سخنان مختلف تلاش کردند وجدانهای خفته را بیدار کنند.
رفیعی با اشاره به تأثیر عمیق موعظه در تاریخ اسلام گفت: نمونههای فراوانی وجود دارد که یک جمله کوتاه، یک نصیحت یا شنیدن آیهای از قرآن، مسیر زندگی افراد را تغییر داده و آنان را به سوی توبه و اصلاح سوق داده است.
وی افزود: تاریخ زندگی شخصیتهایی همچون میرزا جهانگیرخان قشقایی و نیز برخی چهرههای مشهور توبهکرده نشان میدهد که یک کلام الهامبخش میتواند سرنوشت انسان را متحول سازد.
خدا، قرآن و مرگ از بزرگترین واعظان انسان هستند
استاد حوزه علمیه قم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مهمترین عوامل بیداری انسان اظهار کرد: نخستین موعظهگر خداوند متعال است که در قرآن کریم بندگان را به قیام برای خدا و اخلاص در عمل دعوت میکند.
وی قرآن را دومین واعظ بزرگ انسان دانست و افزود: آیات الهی همواره چراغ هدایت بشر بودهاند و در طول تاریخ افراد بسیاری تنها با شنیدن یک آیه دچار تحول روحی شدهاند.
رفیعی مرگ را نیز از مهمترین موعظهگران انسان برشمرد و گفت: مشاهده مرگ، تشییع جنازهها، حضور در قبرستانها و عبرت گرفتن از گذر عمر، همگی انسان را متوجه حقیقت زندگی و سرانجام دنیا میکند.
وی ادامه داد: تجربههای زندگی، نصیحت پدران و مادران، سفارشهای اولیای الهی و حتی ملامت درونی انسان نیز از دیگر عوامل بیداری و هدایت به شمار میروند.
علیاصغر(ع) گرهگشای دلهای شکسته است
رفیعی با اشاره به مناسبت شب هفتم محرم و یادآوری مصائب حضرت علیاصغر(ع) اظهار کرد: در سنت روضهخوانی و مجالس عزاداری، شب هفتم محرم به یاد کوچکترین شهید کربلا برگزار میشود و ارادتمندان اهلبیت(ع) در این شب به مصائب آن طفل ششماهه متوسل میشوند.
وی با بیان اینکه بزرگان دین در گرفتاریها به حضرت علیاصغر(ع) توسل میجستند، افزود: این طفل مظلوم اگرچه در صحنه کربلا سخنی نگفت و در میدان نبرد حضور نداشت، اما یکی از جانسوزترین مصائب عاشورا را رقم زد و نام او تا همیشه با مظلومیت نهضت حسینی گره خورده است.