عصر قم - عضو مجلس خبرگان رهبری با تبیین نقش امام شهید در تأسیس مجمع عالی حکمت، حکمت اسلامی را زبان عقلانی برای دفاع از معارف الهی و پاسخ به شبهات دانست.
حجتالاسلام والمسلمین علی عباسی، رئیس جامعهالمصطفی العالمیه، عضو مجلس خبرگان رهبری و معاون پژوهش مجمع عالی حکمت اسلامی در گفتوگو باخبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، به تبیین نقش محوری و تاریخساز امام شهید در تحول جایگاه فلسفه و حکمت در حوزههای علمیه پرداخت و ابعاد مهمی از نگاه ژرف ایشان به امتداد اجتماعی فلسفه و نهادسازی علمی را تشریح کرد.
تأسیس مجمع عالی حکمت اسلامی با اشارت و حمایت امام شهید
عضو هیئتمدیره مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به پیشینه شکلگیری این نهاد، آن را محصول مستقیم نگاه راهبردی امام شهید دانست و اظهار داشت: مجمع عالی حکمت اصولاً با اشاره امام شهید شکل گرفت. حدود ۲۰ سال قبل، جمعی از اساتید حکمت و فلسفه خدمت ایشان شرفیاب شدند که بنده هم در آن جلسه حضور داشتم. وی افزود که امام شهید در آن دیدار، ضمن تأکید بر اهمیت حکمت اسلامی در دوره معاصر، آن را زبان مشترک میان انسانها و فرهنگهای مختلف برای دفاع از جهانبینی الهی توصیف کردند.
تأکید بر امتداد اجتماعی و حکمت عملی
به گفته رئیس جامعهالمصطفی(ص)، یکی از دغدغههای اصلی امام شهید، عبور از حکمت صرفاً نظری و توجه به امتداد اجتماعی فلسفه بود. ایشان معتقد بودند که حکمت اسلامی ظرفیتهای بسیار قابل استفادهای در دوره معاصر دارد، اما باید به حکمت عملی و امتداد اجتماعی آن که در قرون اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته، پرداخته شود. ایشان پیشنهاد دادند که مجموعهای از اساتید تحت نظارت و اشراف اساطین حکمت، یعنی آیات عظام جوادی آملی، سبحانی و مرحوم مصباح یزدی(به عنوان ناظران عالی)، شکل بگیرد.
فلسفه؛ به عنوان زبان مشترک برای دفاع از معارف الهی
عضو مجلس خبرگان رهبری با تبیین نگاه کارکردی امام شهید به دانش فلسفه، به ذکر خاطرهای از پافشاری ایشان بر این مسیر پرداخت و اظهار داشت: ایشان تعصبی نسبت به فلسفه به عنوان یک دانش صرف نداشتند، بلکه اهمیت فلسفه را در توانایی آن برای دفاع از معارف الهی میدیدند؛ تا جایی که ایشان در پاسخ به برخی بزرگان که از علت تأکید زیادشان بر فلسفه سؤال کرده بودند، میفرمودند: آیا جایگزین دیگری هست که بتواند با زبان عقل و زبان مشترک از معارف الهی دفاع کند؟
وی افزود: از منظر امام شهید، حکمت اسلامی که در دامن فرهنگ اسلامی رشد کرده، این مزیت منحصربهفرد را دارد که میتواند مدافع اندیشه توحیدی در جهان باشد و به شبهات زمانه پاسخ دهد؛ همانطور که کتاب اصول فلسفه و روش رئالیسم در زمان خود، پاسخ مستحکمی به جریان فکری ماتریالیستی بود.
حمایتهای مستمر و گشودن بابهای تازه: از فلسفه کودک تا نهادسازی
حجتالاسلام والمسلمین عباسی با بیان اینکه حمایتهای امام شهید تنها به مرحله تأسیس مجمع محدود نشد، تصریح کرد: در جلسات متعددی که اعضای هیئتمدیره خدمت ایشان میرسیدند، معظمله همواره نکات جدیدی را مطرح میکردند؛ از جمله در یکی از جلسات به موضوع فلسفه برای کودک اشاره کردند که باعث گشوده شدن بابی تازه و تشکیل کارگروه ویژهای در مجمع شد.
در بخش دیگری از این گفتوگو، بر هنر بینظیر نهادسازی در سیره علمی و مدیریتی امام شهید تأکید شد. استاد عباسی خاطرنشان کرد که حتی اساتید حاضر در اولین دیدار، تصور نمیکردند که ایشان پیشنهاد تأسیس یک نهاد منسجم را بدهند، اما این هنر نهادسازی در تأسیس مجمع عالی حکمت و سایر مجموعهها همچون بنیاد دائرهالمعارف فقه اسلامی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) و جامعهالمصطفی(ص) تجلی یافته است.
این گزارش حاکی است که مجمع عالی حکمت اسلامی به برکت این هدایتها، امروزه با ایجاد شعب در شهرهایی چون اصفهان، مشهد، تبریز، کرمانشاه و شیراز، نقش اثرگذاری در هماهنگی میان پژوهشگران حوزه و دانشگاه ایفا میکند.