رسانه‌ها مفهوم انتقام را با تکیه بر مبانی قرآنی و فقهی برای افکار عمومی تبیین کنند

عصر قم - نایب‌رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین، با تأکید بر ضرورت تبیین رسانه‌ای مفهوم انتقام و خونخواهی شهدای مقاومت گفت: رسانه‌های حوزوی و غیرحوزوی باید با تکیه بر مبانی قرآن و فقه اسلامی، مطالبه انتقام را از یک مسئله احساسی و شخصی فراتر برده و ابعاد عدالت، مسئولیت اجتماعی و بازدارندگی آن را برای افکار عمومی تبیین کنند.

حجت الاسلام و المسلمین عبدالمجید مقامی، نایب‌رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا ، با اشاره به ضرورت تبیین مفهوم انتقام از قاتلان رهبر معظم انقلاب و سایر شهدا اظهار داشت: مسئله انتقام از قاتلان مقام معظم رهبری و دیگر شهدای این حادثه، مسئله‌ای ساده نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت؛ چراکه در اینجا با شهادت رهبر و پدر معنوی یک امت مواجه هستیم و این موضوع، فراتر از یک مسئله شخصی و فردی قابل تحلیل است.
وی افزود: در آموزه‌های اسلامی، مسئله قصاص و مجازات قاتل، هم در قرآن کریم و هم در فقه اسلامی، دارای مبانی روشن و مشخصی است و نمی‌توان آن را صرفاً در چارچوب یک حق شخصی و متعلق به ورثه فرد مقتول تعریف کرد. در چنین مواردی، هنگامی که موضوع به شهادت رهبر و ولی امر جامعه اسلامی مربوط می‌شود، مسئله ابعاد عمومی و اجتماعی پیدا می‌کند و باید از منظر مصالح امت اسلامی و ضرورت صیانت از امنیت و اقتدار جامعه اسلامی مورد توجه قرار گیرد.
مقامی با اشاره به نمونه‌های تاریخی صدر اسلام خاطرنشان کرد: همان‌گونه که پس از شهادت امیرالمؤمنین(ع) موضوع برخورد با قاتل ایشان یک مسئله عمومی و مرتبط با جامعه اسلامی بود، در عصر غیبت نیز مسئله خونخواهی و مجازات عاملان شهادت ولی امر مسلمین را نمی‌توان صرفاً یک مسئله شخصی تلقی کرد. از این منظر، تبیین دقیق مبانی فقهی، قرآنی و تاریخی این موضوع برای افکار عمومی ضرورت دارد.
وی ادامه داد: رسانه‌ها، به‌ویژه رسانه‌های حوزوی، در این زمینه وظیفه سنگینی بر عهده دارند. مهم‌ترین نقش رسانه‌ها باید تبیین و روشنگری باشد؛ یعنی مفهوم انتقام، خونخواهی، قصاص، عدالت و بازدارندگی را از منظر قرآن و فقه اسلامی برای جامعه تشریح کنند و اجازه ندهند این مفاهیم در فضای رسانه‌ای به‌صورت سطحی، احساسی یا صرفاً شخصی بازنمایی شود.
استاد درس خارج حوزه علمیه قم تصریح کرد: رسانه‌های حوزوی و غیرحوزوی باید برای افکار عمومی روشن کنند که مطالبه انتقام، در چارچوب ادبیات دینی، صرفاً ناشی از احساسات و هیجانات پس از یک حادثه نیست، بلکه بحثی است که باید بر مبانی حقوقی، فقهی، قرآنی و اخلاقی استوار باشد. بنابراین رسانه باید ضمن تبیین این مبانی، از تبدیل مسئله به ادبیات صرفاً احساسی و تحریک‌آمیز پرهیز کند.
وی درباره نقش برجسته‌سازی مطالبه انتقام در تقویت بازدارندگی جمهوری اسلامی در سطح جهانی نیز گفت: طرح روشن و مستند این مطالبه می‌تواند در سطح بازدارندگی نیز اثرگذار باشد؛ زیرا دشمن هنگامی که بداند اقدامات جنایتکارانه بدون پیامد نخواهد بود، در محاسبات خود ناچار به تجدیدنظر می‌شود. یکی از کارکردهای مجازات در منطق حقوقی و فقهی نیز همین جنبه بازدارندگی است.
مقامی افزود: رسانه‌ها در این زمینه باید به جای پرداختن صرف به شعار، مفهوم بازدارندگی را برای افکار عمومی و مخاطبان بین‌المللی تبیین کنند؛ به این معنا که هر اقدامی علیه رهبران و شخصیت‌های یک جامعه، نمی‌تواند بدون پاسخ و پیامد باقی بماند. این مسئله اگر به‌درستی و با ادبیات منطقی تبیین شود، می‌تواند در محاسبات دشمن اثرگذار باشد و از تکرار جنایت‌های مشابه جلوگیری کند.
وی در پایان تأکید کرد: مطالبه انتقام باید در رسانه‌ها با استدلال، مستندات قرآنی و فقهی، توجه به مصالح عمومی و با ادبیاتی عقلانی و اقناعی تبیین شود. رسانه‌های حوزوی در این میان می‌توانند با بهره‌گیری از ظرفیت علما و کارشناسان فقه و حقوق، زمینه‌ای فراهم کنند تا افکار عمومی ابعاد مختلف این مسئله را به‌درستی بشناسد و مفهوم انتقام و خونخواهی در چارچوب عدالت، مسئولیت اجتماعی و بازدارندگی تبیین شود.