عصر قم - پاکستان در شرایطی برای میانجیگری میان تهران و واشنگتن، تلاش می‌کند که گذرگاه‌های مرزی آن با هند، افغانستان و ایران بسته‌اند.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ پاکستان با معادله‌ای پیچیده در عرصه سیاسی و امنیتی روبه‌روست. این کشور تلاش می‌کند برای پایان‌دادن به درگیری‌های خاورمیانه، نقش میانجی میان آمریکا و ایران را ایفا کند اما هم‌زمان، انزوای آن از محیط پیرامونی خود در حال افزایش است. گذرگاه‌های مرزی پاکستان با سه کشور از چهار همسایه‌اش بسته شده‌اند و این وضعیت پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای به همراه دارد که آینده تجارت این کشور را در معرض خطر قرار می‌دهد.
براساس گزارش شبکه الجزیره، نقشه گذرگاه‌های مرزی پاکستان، ابعاد چالش‌های پیش روی اسلام‌آباد را نشان می‌دهد. در حال حاضر، تنها یک گذرگاه مرزی این کشور با چین، دورترین همسایه‌اش، باز مانده است.
پاکستان حدود هشت سال پیش، در اعتراض به الحاق منطقه کشمیر از سوی دهلی‌نو، گذرگاه‌های مرزی خود با هند را بست. گذرگاه‌های این کشور با افغانستان نیز بیش از یک سال است که بسته شده‌اند. اقدامی که در پی اتهام‌های پاکستان به کابل درباره حمایت از گروه‌های مسلحی صورت گرفت که اسلام‌آباد آن‌ها را تروریستی می‌داند.
در مورد شش گذرگاه مرزی میان پاکستان و ایران نیز مقام‌های پاکستانی می‌گویند این مسیرها به دلایل فنی و در چارچوب حمایت از تلاش‌های مبارزه با تروریسم بسته شده‌اند. این وضعیت، رفت‌وآمد و تجارت فرامرزی را در شرایطی پیچیده‌تر کرده است که منطقه با افزایش بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیکی روبه‌روست.
آزمونی دشوار برای آینده اقتصاد پاکستان
«امتیاز گل» مدیر مرکز مطالعات و پژوهش‌های امنیتی در گفت‌وگو با شبکه الجزیره هشدار می‌دهد که بسته‌بودن مرزهای پاکستان با سه کشور همسایه، پرسش‌های اساسی درباره توانایی رهبران این کشور برای تحقق پیشرفت اقتصادی موردنظرشان ایجاد می‌کند.
او اشاره می‌کند که تنها گذرگاه باز پاکستان با چین نیز ممکن است در ماه دسامبر هم‌زمان با بارش برف و مطابق روال هر سال، بسته شود. موضوعی که فشارها بر اقتصاد و تجارت پاکستان را تشدید خواهد کرد.
به گفته گل، این وضعیت آینده اقتصاد پاکستان را در معرض آزمونی دشوار قرار می‌دهد. زیرا فرصت‌های تجارت زمینی با کشورهای همسایه کاهش یافته و این روند با زیان‌های مالی و اختلال در جابه‌جایی کالاها از مرزها همراه شده است.
امید اسلام‌آباد به بنادر دریای عرب
در مواجهه با این چالش‌ها، دولت پاکستان به بنادر خود در سواحل دریای عرب به‌عنوان مسیرهای جایگزین امید بسته است. مسیرهایی که می‌توانند تداوم فعالیت‌های تجاری را ممکن سازند و از پیامدهای اختلال در گذرگاه‌های زمینی و بنادر واقع در مناطق درگیر جنگ بکاهند.
اسلام‌آباد تأکید می‌کند که تأثیر بسته‌شدن مرزها به‌واسطه فعالیت بنادر این کشور محدود خواهد ماند. دولت پاکستان همچنین امیدوار است در آینده از فرصت‌های اقتصادی جدیدی بهره‌مند شود.
«احسن اقبال» وزیر برنامه‌ریزی پاکستان در گفت‌وگو با شبکه الجزیره می‌گوید که درگیری‌های ژئوپلیتیکی و منطقه‌ای تأثیر منفی بر ساختارهای امنیتی و اقتصادی گذاشته‌اند. او با این حال، معتقد است موقعیت جغرافیایی پاکستان ظرفیت بزرگی برای ایفای نقش به‌عنوان حلقه اتصال کشورهای درحال‌توسعه آسیا، چین، آسیای مرکزی و آسیای جنوبی و در نهایت خاورمیانه در اختیار این کشور قرار می‌دهد.
با وجود این، این چشم‌انداز بلندپروازانه با چالش‌های ملموس و فوری روبه‌روست. مهم‌ترین این چالش‌ها افزایش قیمت سوخت و بیش از دو برابر شدن قیمت گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) است. به‌طوری‌که بنا بر گزارش شبکه الجزیره، قیمت این حامل انرژی بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.
علاوه بر این، عرضه گاز به پاکستان نیز با بی‌نظمی همراه است. آن هم در شرایطی که فصل زمستان نزدیک می‌شود و انتظار می‌رود تقاضا برای انرژی افزایش یابد.
فشارهای هم‌زمان بر دولت پاکستان
این تحولات دولت پاکستان را با فشارهایی هم‌زمان مواجه کرده است. اسلام‌آباد باید از یک سو پیامدهای اختلال در عرضه انرژی و افزایش هزینه آن را مهار کند و فعالیت‌های اقتصادی را حفظ کند و از سوی دیگر، روابط پرتنش خود با شماری از کشورهای همسایه را مدیریت کند.
در شرایطی که اسلام‌آباد تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای پایان‌دادن به درگیری‌های خاورمیانه از طریق گفت‌وگو و میانجیگری افزایش داده است، تناقض میان بلندپروازی این کشور برای ایفای نقشی مؤثر در منطقه و واقعیت روابط مرزی و تجاری آن با همسایگانش بیش از پیش آشکار می‌شود.
موفقیت پاکستان در نزدیک‌کردن دیدگاه‌های واشنگتن و تهران می‌تواند جایگاه دیپلماتیک این کشور را تقویت کند، اما چالش‌های ناشی از انزوای زمینی آن از هند، افغانستان و ایران را از میان نمی‌برد.
پاکستان میان امید به ایفای نقش میانجی در عرصه سیاسی و خطر انزوای منطقه‌ای، با آزمونی روبه‌روست که فراتر از تلاش برای مهار درگیری‌های منطقه‌ای است. این آزمون، توانایی اسلام‌آباد برای برقراری توازن میان الزامات امنیتی و منافع اقتصادی و نیز حفظ فرصت‌های ارتباط و تجارت با کشورهای همسایه را در محیطی می‌سنجد که تنش‌های منطقه‌ای در آن رو به افزایش است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸