عصر قم - تبریز- حجت الاسلام نستوهی با تحلیل همه‌جانبه‌ی حوادث و تصمیمات جنجالی اخیر پیرامون محرومیت دانش‌آموزان و دانشجویان دختر از حق مسلم تحصیل به‌دلیل پایبندی به حجاب، این اقدامات را مصداق بارز تبعیض سیستماتیک و نقض آشکار حقوق بنیادین بشری دانست.
حجت‌الاسلام محمدحسن نستوهی، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان آذربایجان شرقی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز ، با اشاره به ابعاد گسترده واکنش‌ها به خبر جنجالی اخیر در خصوص ممانعت از حضور دختران محجبه در مراکز آموزشی، به تبیین و واکاوی ابعاد مختلف شرعی، حقوقی، ژئوپلیتیک و تاریخی این رویداد پرداخت که مشروح آن در ادامه می‌آید:
۱. رویکرد تناقض‌آلود حقوقی و مغایرت آشکار با منطق فقهی و حقوق بشر
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر آذربایجان شرقی در نخستین محور از سخنان خود با اشاره به مبانی حقوقی این موضوع خاطرنشان کرد: از منظر حقوق بشر و بر اساس اسناد و میثاق‌های بین‌المللی پذیرفته‌شده جهانی از جمله کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان موسوم به محروم ساختن افراد از حق طبیعی و بنیادین تحصیل، صرفاً به دلیل نوع پوشش، عقیده یا پایبندی به مذهب، مصداق بارز و غیرقابل انکاری از «تبعیض ساختاری» و نقض صریح عدالت آموزشی است.
وی در تبیین جایگاه این مسئله از منظر شریعت مطهر اسلامی افزود: از منظر منطق شرعی و فقه پویای شیعه، اسلام میان «الزام به احکام و پوشش دینی» و «حق کسب دانش و معرفت» هیچ‌گونه تنافی و تفکیکی قائل نشده است.
استاد دانشگاه تبریز گفت: در گستره متون و فتاوای فقهی، حتی یک سطر یا گزاره‌ای وجود ندارد که تحصیل علم را برای بانویی که به حجاب اسلامی ملتزم است، منع کرده یا گناه بشناسد بنابراین، اقدامات سلبی اخیر نه‌تنها هیچ‌گونه سنخیت و تطابقی با روح مترقی اسلام و اصول عدالت‌محوری ندارد، بلکه صرفاً سیاستی بازدارنده، ابزاری و سیاسی است که در تقابل مستقیم با رسالت دین مبین اسلام قرار دارد؛ دینی که علم‌آموزی را فریضه‌ای واجب بر عهده تمامی آحاد انسان‌ها نهاده است.
۲. واکاوی ابعاد پشت‌پرده، نیات استعمار و نقش مخرب اتاق‌فکرهای ضداسلامی
حجت‌الاسلام نستوهی در بخش دیگری از این گفتگو، تحولات اخیر را فراتر از یک تصمیم ساده درون‌سازمانی دانست و تصریح کرد: این‌گونه تقابل‌های هدفمند با نمادهای اصیل شیعی و اسلامی، به‌خوبی نشان می‌دهد که ما با زنجیره‌ای از یک استراتژی کلان و طراحی‌شده برای «سکولاریزاسیون اجباری» و تضعیف ریشه‌دار هویت مذهبی در این منطقه از جغرافیا روبه‌رو هستیم.
وی با اشاره به تحولات و معادلات پیچیده ژئوپلیتیک تأکید کرد: ایجاد گسست و شکاف میان حاکمیت و بدنه دین‌دار و مؤمن جامعه، همواره یکی از ابزارهای اصلی، کهنه و آزمایش‌شده در اتاق‌فکرهای اندیشکده‌های معاند و ضداسلامی برای تولید بی‌ثباتی و بحران‌های اجتماعی بوده است.
استاد دانشگاه تبریز ادامه داد: هرگونه تلاش برای به حاشیه راندن و محدودسازی نمادهای دینی همچون حجاب اسلامی، در واقع خاکریز اول در پروژه سنگین حذف کامل «هویت شیعی» از فضای عمومی جامعه است تا از این طریق، بستر لازم و هموار برای تزریق فرهنگ‌های بیگانه، انحراف افکار عمومی و پیشبرد پروژه‌های استعماری با ترفند ساختگی تضاد میان «مدرنیته و مذهب» فراهم گردد.
۳. درس‌آموخته‌های تاریخ؛ بازخوانی سرنوشت شوروی و تولد «دین‌داری مقاومت‌محور»
این کارشناس مسائل حوزوی با استناد به تجربه‌های تلخ و عبرت‌آموز تاریخی یادآور شد: تاریخ پُر از فراز و نشیب بشریت بارها ثابت کرده است که دین و گرایش‌های معنوی، بخشی از نهاد عمیق روان‌شناختی، ساختار هویتی و ریشه‌های وجودی ملت‌هاست که هرگز با فشار، بخشنامه‌های اداری و ارعاب سیاسی ریشه‌کن نخواهد شد.
حجت الاسلام نستوهی ادامه داد: همان‌گونه که تجربه بیش از ۷۰ سال حاکمیت آهنینی و سرکوب‌گرانه اتحاد جماهیر شوروی و تلاش‌های مفرط آن برای خشکاندن منابع و ریشه‌های مذهبی جامعه با شکست محتوم روبه‌رو شد و در دوران پس از فروپاشی، بازگشتی به مراتب ژرف‌تر، فراگیرتر و پرشورتر به سوی دین را به ارمغان آورد، تکرار این الگوی غلط در آذربایجان نیز قطعا فرجامی معکوس و هزینه‌زا به همراه خواهد داشت.
وی هشدار داد: اِعمال فشار و مضیقه‌های غیرمنطقی بر فریضه حجاب، هرگز به معنای عقب‌نشینی یا حذف آن نخواهد بود، بلکه نتیجه قهری چنین رویکردی، ظهور و بروز پدیده‌ای به نام «دین‌داری مقاومت‌محور» است؛ جریانی برخاسته از بطن توده‌های مؤمن که اداره، مهار و کنترل آن به مراتب سخت‌تر و پیچیده‌تر از دین‌داری رسمی و جاری خواهد بود.
۴. استانداردهای دوگانه مدعیان حقوق بشر و پدیده «کوری عمدی» رسانه‌های غربی
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر آذربایجان شرقی در بخش دیگری از ارزیابی خود، به سکوت معنادار محافل خبری غرب تاخت و گفت: سکوت کرکننده رسانه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای مدعی حقوق بشر غربی در برابر این پدیده عریانِ نقض حقوق انسانی، بار دیگر پرده از «استانداردهای دوگانه» (Double Standards) و منافقانه آن‌ها برداشت.
وی خاطرنشان کرد: هنگامی که بحث از مسائل حقوق زنان در مناطقی متناسب با منافع سیاسی غرب در میان باشد، بلندگوهای تبلیغاتی آن‌ها با واژه‌های فریبنده‌ای چون «آزادی»، «دموکراسی» و «حقوق بشر» کره‌زمین را پر می‌کنند؛ اما به محض اینکه پای منافع نامشروع استکبار یا جلوگیری از بالندگی و قدرت‌گیری توده‌های مذهبی در یک منطقه به میان می‌آید، این رسانه‌ها به شکلی کاملاً هماهنگ دچار «کوری و کری عمدی» می‌شوند.
استاد دانشگاه تبریز ادامه داد: در چارچوب دیکته‌شده‌ی رسانه‌های غربی، مفهوم آزادی صرفاً در قالب تبعیت از الگوهای منحط و سکولار تعریف می‌شود و هرگونه تلاشی برای پاسداشت هویت دینی و تقیدات مذهبی، بلافاصله با انگ‌های مغرضانه‌ای چون «عقب‌ماندگی» تخطئه می‌گردد تا توجیه‌گر سکوت مطلق آن‌ها در برابر این‌گونه بی‌عدالتی‌ها باشد.
۵. پیام روشن و هشدار صریح به حکمرانان؛ غیرت دینی خط قرمز مشروعیت سیاسی
حجت‌الاسلام نستوهی در بخش پایانی سخنان خود با ارسال پیامی صریح و بی‌پرده به متولیان امور و تصمیم‌گیران این حوادث، تأکید کرد: پیام قطعی سنت‌های الهی و تاریخ این است که «قدرت سیاسی، برخلاف قدرت لایزال الهی، به‌شدت شکننده است و در بستر ایجاد شکاف‌های اجتماعی و زوال اعتماد عمومی مردم، طعمه فروپاشی خواهد شد.
وی در تبیین این هشدار افزود: هر حاکمیت و دولتمردی که بخواهد به‌جای خدمت، شمشیر تقابل با «غیرت دینی» و «باورهای قلبی و اصیل» ملت خود را از نیام بکشد، در واقع با دستان خود در حال ریشه‌کن کردن پایه‌های مشروعیت و اعتبار حکمرانی خویش است.
دبیر ستاد امر به معروف استان گفت: تاریخ گواه روشن است که ملت‌های غیور و ریشه‌دار در دفاع از آرمان‌های دینی، عزت و هویت ملی خود، هیچ‌گاه مرعوب نشده و سر تسلیم فرود نخواهند آورد توصیه مشفقانه و عاقلانه به زمامداران این است که به جای درافتادن در گرداب پرهزینه و بیهوده‌ی جنگ با نمادهای مذهبی و اعتقادات مردم، تمام همت و توان خود را متوجه توسعه، عدالت و رفاه همگانی نمایند؛ چرا که اصلی‌ترین، مستحکم‌ترین و تبیین‌ناپذیرترین پشتوانه ثبات هر نظامی، پیوند ناگسستنی میان حاکمیت و ارزش‌های بنیادین قلبی توده‌های مردم است، نه تلاش برای استقرار شکاف میان این دو میباشد.
نویسنده: وحید نستوهی