عصر قم - خیانت به بیت‌المال، از موضوعات مورد توجه امام علی(ع) در خطبه‌های مختلف نهج‌البلاغه است، موضوعی که در هر حکومت الهی، نمونه‌های از آن را می‌توان یافت.
خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: موضوع اعتماد به اشخاص در حفظ اموال بیت‌المال، از موضوعاتی است که در حکومت‌های مختلف مورد توجه حاکمان الهی بوده است. خطبه ۴۴ نهج‌البلاغه نیز با همین موضوع بیان شده است. ماجرای این نامه در مورد شخصی به نام «مَصْقَلَهُ بْنُ هُبَیْرَهَ» است که در اقدامی خداپسندانه، گروهی از اسرای مسیحی را آزاد کرد، اما هزینه مرتبط با این آزادسازی را به بیت‌المال پرداخت نکرد. امام علی(ع) در این خطبه درباره او می‌فرمایند:
«قَبَّحَ اللهُ مَصْقَلَهَ! فَعَلَ فِعْلَ السَّادَهِ وَ فَرَّ فِرَارَ الْعَبِیدِ! فَمَا أَنْطَقَ مَادِحَهُ حَتَّی أَسْکَتَهُ وَ لَاصَدَّقَ وَاصِفَهُ حَتَّی بَکَّتَهُ وَ لَوْ أَقَامَ لَأَخَذْنَا مَیْسُورَهُ. خدا مصقله را خیر ندهد، عمل همانند عمل بزرگان انجام داد [و گروهی از اسرای مسیحی را آزاد کرد] و همانند بردگان، فرار کرد. او ستایش‌کننده خود را هنوز گویانکرده، خاموش نمود و وصف‌کننده‌اش را هنوز تصدیق‌نکرده سرکوب کرد، اگر پیش ما می‌ماند آنچه مقدورش بود از او می‌گرفتیم و به انتظار فراوانی مالش برای تسویه بقیه آن می‌ماندیم.»
در برخی از منابع تاریخی، علت فرار مصقله، ترس از عدالت امام علی(ع) بیان شده، همانگونه که برخی از شارحان نهج‌البلاغه، این سخنان را از او نقل کرده‌اند: «اگر طلبکار من عثمان یا معاویه بود غمی نداشتم! می‌دانستم که به آسانی حق بیت‌المال را به من می‌بخشند! همانگونه که به دیگران بخشیدند، ولی از علی(ع) نگرانم، چون او در امر بیت‌المال سختگیر است!» روشن است که سختگیری امام علی (ع) مطابق عدالت و قابل تطبیق با آیه قرآن کریم درباره مهلت دادن به بدهکار است همانگونه که خداوند در آیه ۲۸۰ سوره مبارکه بقره فرموده است: «وَإِنْ کَانَ ذُو عُسْرَهٍ فَنَظِرَهٌ إِلَیٰ مَیْسَرَهٍ، اگر بدهکار تنگدست بود او را تا هنگام توانایی مهلت دهید». اگرچه سرنوشت مصقله در تاریخ نامشخص است، اما می‌توان تصور کرد که سرنوشت هر شخصی که از حکومت عدل علوی به حاکمیت اموی بگریزد، چه می‌شود.
موضوع این نامه، شباهت فراوانی به افراد و شرکت‌هایی مختلفی دارد که با هدف دور زدن برخی از تحریم‌ها و پذیرش خطرهای مختلف مانند توقیف اموال در برخی از کشورها یا قرار گرفتن در لیست تحریم‌های مختلف، حاضر به پذیرش ریسک فروش محصولات ایرانی به‌ویژه نفت در جهان شده‌اند یا فعالیت اقتصادی مرتبط با فعالیت‌های مرتبط با جبهه مقاومت در بخشی را برعهده می‌گیرند، اقدامی که می‌توان آن را از زبان امام علی(ع) «فَعَلَ فِعْلَ السَّادَهِ، عملی همانند عمل بزرگان» دانست. این شرکت‌ها در اصطلاح اقتصادی «تراستی» شناخته می‌شوند، اما در میان این افراد، تعداد اندکی وجود دارند که همانند مصقله، از پرداخت اموال بیت‌المال اجتناب کرده و به سوی دشمنان می‌گریزند همانگونه که امام علی(ع) درباره آنان فرمود: «فَرَّ فِرَارَ الْعَبِیدِ!، همانند بردگان می‌گریزند».
روشن است که اگر این افراد، در این جهاد اقتصادی، به‌شکل مناسب اقدام می‌کردند، لقب «مجاهدان اقتصادی» شایسته آنان بود، ولی با به پناه بردن به دشمن، شایسته لقب «خائن» را پیدا کرده‌اند، این ویژگی را امام علی(ع) اینگونه بیان کرده اند: «فَمَا أَنْطَقَ مَادِحَهُ حَتَّی أَسْکَتَهُ وَ لَاصَدَّقَ وَاصِفَهُ حَتَّی بَکَّتَهُ وَ لَوْ أَقَامَ لَأَخَذْنَا مَیْسُورَهُ. او ستایش‌کننده خود را هنوز سخن‌نگفته، خاموش نمود و وصف‌کننده‌اش را هنوز تصدیق‌نکرده سرکوب کرد.»
سید علی‌اصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا
___
پایان پیام