عصر قم - افزایش قیمت نفت تنها به گرانی بنزین در آمریکا محدود نمی‌شود، این شوک از هزینه حمل‌ونقل و تولید مواد غذایی به قبض گرمایش، نرخ تورم و حتی اقساط وام مسکن در این کشور منتقل می‌گردد.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ تأثیر نفت در آمریکا به تابلوی قیمت‌ها در جایگاه‌های سوخت محدود نمی‌شود. بشکه‌ای که این روزها در بازار نزدیک به ۱۱۷ دلار معامله می‌شود، سر از صورت‌حساب مواد غذایی، هزینه گرمایش خانه و قیمت بسته‌بندی کالاها در این کشور درمی‌آورد و در برخی موارد، حتی به قسط وام مسکن در آمریکا می‌رسد.
نفت خام برنت روز جمعه در قیمت ۱۱۶٫۷۲ دلار به ازای هر بشکه بسته شد. افزایشی معادل ۳٫۱ درصد در یک روز که بالاترین قیمت پایانی آن از ۲۹ آوریل به شمار می‌رفت. خبرگزاری رویترز گزارش داد که حملات نیروهای مسلح یمن به تأسیسات عربستان سعودی، نگرانی‌ها از اختلالی تازه در عرضه نفت را افزایش داد. قیمت نفت خام همچنین در طول هفته حدود ۶ درصد رشد کرد.
خبرگزاری رویترز در گزارشی تازه، مسیر انتقال این شوک از سوخت به حمل‌ونقل، از حمل‌ونقل به مواد غذایی و کالاها، سپس به تورم و در نهایت به نرخ بهره را مرحله‌به‌مرحله دنبال کرده است.
حلقه نخست: جایگاه سوخت
در ایالات متحده آمریکا، متوسط قیمت بنزین معمولی در هفته منتهی به ۱۹ اکتبر به ۴٫۲۸ دلار به ازای هر گالن رسید. رقمی که در مقایسه با یک سال قبل، ۱٫۲۷ دلار یا حدود ۴۲ درصد افزایش نشان می‌دهد. این آمار را اداره اطلاعات انرژی آمریکا منتشر کرده است.
اما جهش بزرگ‌تر به گازوئیل مربوط می‌شود. قیمت این سوخت به ۶٫۲۸ دلار به ازای هر گالن رسید، در حالی که یک سال قبل ۳٫۶۲ دلار بود و براساس داده‌های همین اداره افزایشی نزدیک به ۷۳ درصد، داشته است.
این بحران «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا را واداشت اجازه دهد تا پایان سال جاری میلادی همه مصرف‌کنندگان در این کشور بتوانند گازوئیل قرمز خریداری کنند. به گزارش رویترز، این سوخت معمولاً برای ماشین‌آلات کشاورزی و تجهیزاتی استفاده می‌شود که در جاده‌های عمومی تردد نمی‌کنند و بدون پرداخت مالیات جاده‌ای به فروش می‌رسد.
اهمیت گازوئیل فقط به صاحبان خودرو محدود نیست. کامیون‌های حمل مواد غذایی و کالاها، تراکتورهای کشاورزی و ماشین‌آلات ساختمانی همگی به این سوخت وابسته‌اند. هر بار که قیمت گازوئیل افزایش می‌یابد، هزینه آن به‌تدریج به بهای کالاها اضافه می‌شود؛ پیش از آنکه این کالاها به دست مصرف‌کننده برسند.
حلقه دوم: قفسه فروشگاه
نفت از دو مسیر وارد قیمت کالاها می‌شود. نخست از طریق هزینه حمل‌ونقل و دوم از طریق موادی که مستقیماً از نفت تولید می‌شوند.
بیشتر انواع پلاستیک از نفت یا گاز طبیعی ساخته می‌شوند. بر اساس برآورد شرکت مشاوره «مَت» (MAT) که رویترز به آن استناد کرده، بسته‌بندی بین ۵ تا ۱۵ درصد از هزینه تولید یک محصول غذایی را تشکیل می‌دهد.
این زنجیره به مزارع نیز امتداد پیدا می‌کند. کودهای شیمیایی از گاز طبیعی تولید می‌شوند و افزایش قیمت آن‌ها همزمان با اختلال در حمل‌ونقل دریایی، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) را به این پیش‌بینی رسانده است که تورم مواد غذایی در جهان شتاب خواهد گرفت و این روند تا سال ۲۰۲۷ میلادی ادامه خواهد داشت.
به این ترتیب، افزایش قیمت نفت تنها هزینه رساندن محصولات به فروشگاه را بالا نمی‌برد بلکه می‌تواند هزینه تولید، بسته‌بندی و عرضه آن‌ها را نیز افزایش دهد.
حلقه سوم: داخل خانه
با نزدیک‌شدن زمستان، شوک انرژی به هزینه گرمایش خانه‌ها منتقل می‌شود.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی می‌کند که قیمت نفت گرمایشی در زمستان امسال در این کشور، ۳۴ درصد افزایش یابد و به ۵٫۲۶ دلار به ازای هر گالن برسد. همچنین انتظار می‌رود هزینه خانوارهایی که از این سوخت استفاده می‌کنند، ۲۱ درصد افزایش پیدا کند و به‌طور متوسط به حدود ۲ هزار و ۱۱۵ دلار در طول فصل برسد.
مصرف نفت گرمایشی عمدتاً در ایالت‌های شمال‌شرقی آمریکا متمرکز است. مناطقی که برآوردهای استخراج‌شده از داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد حدود ۱۵ درصد خانوارهای آن، این سوخت را به‌عنوان منبع اصلی گرمایش خود به کار می‌گیرند.
بر اساس اعلام انجمن ملی مدیران برنامه‌های کمک به هزینه انرژی (National Energy Assistance Directors Association)، صورت‌حساب گرمایش در ایالت «نیویورک» آمریکا ممکن است در مقایسه با سال گذشته حدود ۴۷ درصد افزایش یابد.
در مقابل، اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی می‌کند هزینه خانوارهایی که از گاز طبیعی استفاده می‌کنند، ۹ درصد کاهش پیدا کند. این تفاوت نشان می‌دهد که میزان فشار مالی ناشی از انرژی تا حد زیادی به نوع سوخت مورد استفاده برای گرمایش خانه بستگی دارد.
حلقه چهارم: تورم
وقتی قیمت سوخت، حمل‌ونقل و مواد غذایی به‌طور همزمان افزایش پیدا می‌کند، اثر آن در شاخص‌های قیمت نیز نمایان می‌شود.
بر اساس گزارش رویترز، نرخ تورم سالانه آمریکا در ماه سپتامبر به ۳٫۷ درصد رسید و افزایش قیمت بنزین بیش از نیمی از رشد قیمت‌های مصرف‌کننده در آن ماه را تشکیل داد.
این وضعیت، فدرال رزرو آمریکا را با معادله‌ای دشوار روبه‌رو می‌کند. این نهاد در ماه سپتامبر نرخ بهره بانکی این کشور را به محدوده ۳٫۷۵ تا ۴ درصد افزایش داد.
«مری دالی» رئیس بانک فدرال رزرو سان‌فرانسیسکو در اواسط اکتبر گفت ممکن است افزایش بیشتر نرخ بهره ضروری باشد، هرچند در آن زمان نیازی به اقدام در نشست همان ماه نمی‌دید. او همچنین اشاره کرد که بنزین عامل اصلی افزایش تورم عمومی است.
در چنین شرایطی، سیاست‌گذاران پولی با این مسئله روبه‌رو هستند که افزایش هزینه انرژی می‌تواند تورم را بالا نگه دارد و در نتیجه، ضرورت حفظ نرخ‌های بهره بالا یا حتی افزایش دوباره آن‌ها را مطرح کند.
حلقه پایانی: وام مسکن
در این مرحله، اثر نفت به نقطه‌ای می‌رسد که شاید در نگاه نخست هیچ ارتباط مستقیمی با آن نداشته باشد و آن نقطه، قسط وام مسکن است.
بر اساس داده‌های شرکت فِرِدی مَک (Freddie Mac)، متوسط نرخ بهره وام مسکن در آمریکا با نرخ ثابت ۳۰ساله در ۲۲ اکتبر به ۷٫۳۲ درصد رسید، در حالی که این نرخ حدود یک سال قبل ۶٫۲۷ درصد بود.
محاسبات ساده نشان می‌دهد که این تفاوت نرخ بهره، قسط ماهانه وامی به ارزش ۳۰۰ هزار دلار را ــ پیش از احتساب مالیات و بیمه ــ از حدود یک‌هزار و ۸۵۱ دلار به نزدیک ۲ هزار و ۶۱ دلار افزایش می‌دهد.
به عبارت دیگر، وام‌گیرنده باید ماهانه حدود ۲۱۰ دلار بیشتر بپردازد، رقمی که در طول یک سال از ۲ هزار و ۵۰۰ دلار فراتر می‌رود.
افزایش هزینه تأمین مالی، بازار مسکن آمریکا را نیز تحت تأثیر قرار داده است. شاخص اعتماد شرکت‌های سازنده مسکن که انجمن ملی سازندگان خانه (National Association of Home Builders) و بانک ولز فارگو (Wells Fargo) منتشر می‌کنند، در ماه اکتبر از ۳۲ واحد در سپتامبر به ۲۹ واحد کاهش یافت که پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۲ میلادی است.
هزینه‌ها به‌طور برابر میان خانوارها توزیع نمی‌شوند
همه خانوارهای آمریکایی هزینه یکسانی نمی‌پردازند. خانواده‌های کم‌درآمد این کشور، سهم بیشتری از درآمد خود را صرف سوخت، مواد غذایی و گرمایش می‌کنند. به همین دلیل، شوک افزایش قیمت‌ها را سریع‌تر و شدیدتر احساس می‌کنند.
میزان این فشار در آمریکا از نظر جغرافیایی نیز متفاوت است. ساکنان ایالت‌هایی که وابستگی بیشتری به خودرو دارند، افزایش هزینه‌ها را در جایگاه‌های سوخت احساس می‌کنند. ساکنان مناطق شمال‌شرقی آمریکا با افزایش هزینه گرمایش روبه‌رو می‌شوند و خریداران جدید مسکن نیز فشار ناشی از نرخ بهره بالاتر را تحمل می‌کنند.
این مسئله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا، بُعدی سیاسی نیز پیدا کرده است. رویترز گزارش داده که افزایش قیمت نفت گرمایشی به مانعی برای نامزدهای جمهوری‌خواه در رقابت‌های سنا در ایالت‌های شمال‌شرقی آمریکا تبدیل شده است، آن هم در شرایطی که زمستان نزدیک می‌شود.
این زنجیره نشان می‌دهد قیمت نفت صرفاً عددی روی صفحه‌های بازار بورس نیست. بشکه نفت سفر خود را از نفتکش و پالایشگاه آغاز می‌کند، سپس از کامیون، کارخانه و فروشگاه می‌گذرد و ممکن است در نهایت به بانکی برسد که مبلغ قسط وام مسکن را تعیین می‌کند.
بنابراین، هرچه بحران انرژی طولانی‌تر شود، پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که قیمت هر بشکه نفت به چه رقمی رسیده است. بلکه باید پرسید این افزایش قیمت تاکنون به چند بخش از بودجه خانوار آمریکایی راه پیدا کرده است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸