عصر قم - حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری، انسان‌سازی را به مراتب پیچیده‌تر و حیاتی‌تر از فناوری‌های پیشرفته خواند و تاکید کرد: افق نهایی نظام تربیتی حوزه، پرورش «عالمان ربانی، مجاهد و راهبر» در تراز امام خمینی(ره) و شهدای جبهه مقاومت است.
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد عالم‌زاده نوری، معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه، عصر امروز در آیین رونمایی از مجموعه کتب «راهبردهای تحولی تهذیب و تربیت» که در مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه برگزار شد، به تبیین مبانی و اهداف این آثار پرداخت و با اشاره به تجلیل بجا و شایسته از دانشمندان هسته‌ای و صنایع دفاعی که مایه افتخار و اقتدار کشورند، تصریح کرد: به حقیقت در مقابل عظمت این عزیزان خاضعیم و سپاسگزار؛ اما باید دانست که «صنعت انسان‌سازی» از دانش هسته‌ای و فناوری موشکی به‌مراتب پیچیده‌تر و مهم‌تر است و تمامی دانش‌های دیگر باید به گونه‌ای به کار گرفته شوند که به شکوفایی انسان منتهی گردند. در این میان، عالمان دین به دلیل مسئولیت خطیر و رسالت سنگین هدایت جامعه، بیش از دیگران نیازمند ارتقای شخصیت و سازندگی درونی هستند؛ لذا نظام تهذیب نیز باید مانند صنعت دفاعی که نسل به نسل با ابتکار شهید تهرانی‌مقدم‌ها پیشرفت کرد، به روزآمدی و کارآمدی برسد.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری با بیان اینکه آثار رونمایی‌شده گرچه نخست ناظر به نیازهای مدیریتی و تربیتی حوزه‌های علمیه نگاشته شده، اما در تمامی نهادهای تربیتی کشور از جمله دانشگاه‌ها، آموزش و پرورش، مساجد و کانون‌های فرهنگی قابل بهره‌برداری است.
وی با اشاره به تحول ایجاد شده در «چشم‌انداز تربیت حوزوی» افزود: در گذشته، الگوی رایج این بود که عالم دینی باید دارای دو بال علم و تقوا باشد؛ اما برای ارتقای این دستگاه تربیتی، چشم‌انداز را ارتقا دادیم. واژه‌ی «تقوا» در انصراف عرفی بیشتر جنبه‌ی سلبی دارد؛ پرهیز از گناه، مکروهات، لهو و لعب و غفلت. اما در چشم‌انداز جدید، هدف پرورش «عالم ربانی مجاهد راهبر» است.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه در توضیح مراتب این چشم‌انداز خاطرنشان کرد: ما عالم ربانی معمولی داریم و عالم ربانی مجاهد؛ یعنی عالمی که در میدان رویارویی با جبهه‌ی باطل و جریان‌های فاسد، جد و جهد انقلابی دارد. مجاهدان نیز بر دو گونه‌اند: مجاهد معمولی و مجاهد «راهبر». افق مطلوب و قله‌ی نهایی این دستگاه تربیتی، تربیت شخصیت‌هایی است که در تراز امام راحل (ره)، قائد شهید انقلاب (ره) و مجاهد کبیر شهید سیدحسن نصرالله قرار گیرند؛ انسان‌های جامع، متوازن و چندساحتی که می‌توانند تاریخ‌ساز و تحول‌آفرین باشند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری در ادامه تبیین مبانی مجموعه کتب «راهبردهای تحولی تهذیب و تربیت» به تشریح ابعاد و ساحت‌های گوناگون شخصیت موزون یک «عالم ربانی مجاهد راهبر» پرداخت و با اشاره به وجود ۱۳ ساحت تربیتی شامل: ساحت‌های تربیت اعتقادی-ایمانی، عبادی-سلوکی، خلقی-شخصیتی، فکری-ذهنی-عقلانی، زیستی-جسمی-بدنی، هنری-شناختی، خانوادگی، فرهنگی-اجتماعی، صنفی-حرفه‌ای، جمعی-تشکیلاتی، اقتصادی-معیشتی، سیاسی-انقلابی-تمدنی و ساحت تربیت محیطی، خاطرنشان کرد: وجود این کثرت در ساحت‌های تربیتی، کار را بر مربی دشوار ساخته و ممکن است او را دچار سرگردانی کند که کدام یک را اولویت دهد؛ از این رو، نیازمند «نخ تسبیح و وجه انتصامی» هستیم که این کثرات را به وحدت تبدیل کند و آن «تربیت آرمانی توحیدی» است که محوری‌ترین کتاب راهبردهای تربیتی معاونت تهذیب را به خود اختصاص داده است.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه با استناد به مبانی عمیق علامه طباطبایی(ره) در تفسیر المیزان، توحید را حقیقت تمامی دین دانست و افزود: این توحید صرفاً یک باور قلبی و ارتباط فردی محصور نیست، بلکه توحیدی است آرمانی که غلبه‌ی دین حق بر سراسر عالم را مطالبه می‌کند. غیرت توحیدی، کفر و شرک را در هیچ کجای جهان تحمل نمی‌کند و این نگاه فراگیر، به عنوان یک چتر فراصحتی در تمام ۱۳ ساحت تربیتی — از عبادت و سیاست گرفته تا اقتصاد و خانواده — جاری می‌شود تا مربی در مقام عمل، دچار سرگردانی نشود و تنها به دنبال تحقق توحید و آرمان الهی باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری با اشاره به الزامات مدیریت امر تربیت برای رسیدن به این افق بلند، بر تحقق «الگوی اهتمام جمعی» تأکید کرد و گفت: هیچ‌کس در دستگاه تربیت نباید خود را فارغ و بی‌تعهد بداند. در حوزه‌های علمیه این‌گونه نیست که استاد صرفاً درس خود را بدهد و برود؛ بلکه مدیر مدرسه، معاون تهذیب، استاد اخلاق، مشاور و حتی سایر اساتید و پرسنل، جملگی باید پای کار تربیت بایستند و گوشه‌ای از بار سنگین سازندگی انسانی را به دوش بکشند تا جامعه‌ی حوزوی به سوی کمال مطلوب هدایت شود.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه، در ادامه تشریح مبانی مجموعه کتب «راهبردهای تحولی تهذیب و تربیت»، به تبیین چهار مجلد این مجموعه در راستای تحقق «تربیت آرمانی توحیدی» پرداخت و با تأکید بر اینکه در محیط انسانی، تربیت با فشار قانون، زور، قوه قهریه و تحمیل محقق نمی‌شود، خاطرنشان کرد: فضای تربیت باید فضای اصیل انسانی و مبتنی بر اراده و اختیار باشد؛ یعنی از طریق تبیین، اقناع، فرهنگ‌سازی، ایجاد گفتمان و رشد عقول شکل بگیرد. دفتر دوم از این مجموعه با عنوان «معادله‌ی الزام و اختیار» به حل این مسئله می‌پردازد که چگونه می‌توان در مقام تربیت، هم از مزایای قانونی الزام بهره برد و هم فضای تربیت را از توابع و لوازم غیرمنتظره‌ی اجبار دور نگاه داشت و بستر مناسبی برای رشد اراده‌ها فراهم کرد.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه در ادامه به تشریح دفتر سوم با عنوان «جمع‌سپاری و مردمی‌سازی تربیت» اشاره کرد و بیان داشت: گاهی تلقی ما این است که مربی باید متولی محض باشد و متربی صرفاً مخاطبی منفعل، تماشاچی و مصرف‌کننده‌ی پیام‌های تربیتی باشد؛ در حالی که متناسب با آموزه‌های دینی و کلام نورانی امیرالمؤمنین(ع)، متربی نباید تماشاچی تلقی شود، بلکه خود باید به عنوان یک عامل تربیتی در میدان حضور یابد و نقش‌آفرینی کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری با بیان اینکه دفتر چهارم تحت عنوان «رسالت اجتماعی» همین معنا را خطاب به خود متربیان تبیین می‌کند، افزود: همان‌گونه که به متولیان امر یادآور شدیم که متربیان را مصرف‌کننده‌ی صرف خدمات ندانند، در دفتر چهارم خطاب به خود متربیان بیان می‌شود که در فرآیند تربیت دینی، مهم‌ترین فضیلت اجتماعی، احساس تعهد، رسالتمندی و دغدغه‌مندی برای اصلاح جامعه‌ی پیرامون است.
وی افزود: یک انسان مؤمن، از بدو بلوغ موظف است همان‌گونه که دغدغه‌ی اصلاح نفس خویش را دارد، دغدغه‌مند اصلاح جامعه نیز باشد؛ چرا که به فرموده مولای متقیان(ع)، کسی که امر به معروف می‌کند، خود اهل معروف و عامل به آن می‌گردد و از برکات آن بهره‌مند می‌شود.