از نیجریه تا بیداری اسلامی؛ روایتی متفاوت از زندگی و مبارزات شیخ ابراهیم زکزاکی

عصر قم - کتاب «اهل زاریا» اثر نجمه جوادی، روایتی داستانی و عمیق از زندگی، اندیشه و مبارزات شیخ ابراهیم زکزاکی، روحانی شیعه برجسته نیجریه‌ای، و تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر قاره آفریقاست. این اثر با عبور از قاب خبر، به مظلومیت و استقامت شیعیان نیجریه، به‌ویژه خانواده زکزاکی، می‌پردازد و مسیری را که اندیشه‌های امام خمینی(ره) در شکل‌گیری یک جریان فکری و بیداری اسلامی در این منطقه گشود، بازگو می‌کند. کتاب، که حاصل چهار سال پژوهش است، تصویری زنده از مقاومت، ایمان و نقش یک رهبر آگاه در تعالی جامعه ارائه می‌دهد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ کتاب «اهل زاریا» اثر نجمه جوادی، روایتی داستانی و عمیق از زندگی، اندیشه و مبارزات شیخ ابراهیم زکزاکی، روحانی شیعه برجسته نیجریه‌ای، و تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر قاره آفریقاست. این اثر با عبور از قاب خبر، به مظلومیت و استقامت شیعیان نیجریه، به‌ویژه خانواده زکزاکی، می‌پردازد و مسیری را که اندیشه‌های امام خمینی(ره) در شکل‌گیری یک جریان فکری و بیداری اسلامی در این منطقه گشود، بازگو می‌کند. کتاب، که حاصل چهار سال پژوهش است، تصویری زنده از مقاومت، ایمان و نقش یک رهبر آگاه در تعالی جامعه ارائه می‌دهد.
کتاب واقعاً درباره چیست؟
این کتاب روایت زندگی مردی است که با تمام وجود خود برای احیای دین خدا در یکی از کشورهای قاره آفریقا، همه زندگی‌اش را وقف این راه کرد. او در این مسیر، رنج‌های بسیار کشید؛ فرزندانش را از دست داد، خودش و همسرش مجروح شدند، اما با همه این مصیبت‌ها ایستاد و در نهایت توانست زمینه رشد و گسترش تشیع را در نیجریه فراهم کند و میلیون‌ها نفر را با معارف اهل‌بیت آشنا سازد.
اگر بخواهم کتاب را در یک جمله معرفی کنم، چه می‌گویم؟
ابراهیم زکزاکی همان انسانی است که گویی وعده‌اش سال‌ها پیش برای ایستادگی، بیداری و احیای حق داده شده بود؛ مردی که در عصر ما معنای واقعی مقاومت و ایمان را به نمایش گذاشت. مسئله اصلی کتاب چیست؟ مسئله اصلی این کتاب، مظلومیت و استقامت شیعیان نیجریه، به‌ویژه علامه زکزاکی و خانواده ایشان است. کتاب نشان می‌دهد که چگونه یک حرکت ایمانی و مردمی، در دل سخت‌ترین فشارها و سرکوب‌ها، توانست به یک جریان عظیم و اثرگذار تبدیل شود.
کتاب به چه سؤال مهمی پاسخ می‌دهد؟
این کتاب به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا غیر از انقلاب اسلامی ایران، نمونه دیگری هم وجود دارد که با تکیه بر خدا، همراهی مردم و رهبری مؤمنانه، توانسته باشد یک حرکت عظیم اجتماعی را از نقطه صفر به یک جریان فراگیر برساند؟ و آیا ممکن است فردی با ایمان، اخلاص و استقامت، از هیچ، جامعه‌ای ۲۵ میلیونی از شیعیان را شکل دهد؟ چه چیزی در کتاب هست که مخاطب احتمالاً نمی‌داند؟ در این کتاب، مخاطب با جزئیات بسیاری از زندگی علامه زکزاکی آشنا می‌شود؛ از خانواده‌ای که در آن رشد کرده، تا مسیر تحصیل، شکل‌گیری شخصیت فکری و معنوی او، و همچنین حوادث و هزینه‌های سنگینی که در راه این آرمان الهی پرداخته است؛ هزینه‌هایی که هم جانی بوده‌اند و هم مالی و عاطفی.
مهم‌ترین حرف کتاب چیست؟
مهم‌ترین پیام کتاب، تأثیر عمیق امام خمینی(ره) و آموزه‌های اصیل شیعی بر شکل‌گیری اندیشه، مسیر مبارزاتی و بیداری اسلامی علامه زکزاکی و نیز جامعه مسلمان نیجریه است. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه یک فکر الهی می‌تواند از یک جغرافیای دیگر، در سرزمینی دوردست، نهال بیداری و مقاومت را بارور کند. اگر مخاطب فقط یک نکته از کتاب یاد بگیرد، آن چیست؟ اگر فقط یک نکته از این کتاب در ذهن مخاطب بماند، آن این است که باید به فرمان الهی پایدار ماند و در مسیر حق استقامت ورزید؛ همان‌گونه که در آیه شریفه آمده است: «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَکَ وَلا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ» یعنی استقامت، نه یک انتخاب فرعی، بلکه اساس موفقیت در مسیر حق است.
چرا این کتاب باید همین امروز دیده شود؟
زیرا امروز جامعه اسلامی بیش از هر زمان دیگری به الگوهای زنده، واقعی و الهام‌بخش نیاز دارد؛ به‌ویژه برای نوجوانان و جوانان. در روزگاری که جریان‌های مختلف کفر و استکبار با همه ابزارهای خود در تلاش برای تضعیف ایمان و هویت دینی هستند، خواندن این کتاب می‌تواند مسیر درست را نشان دهد و قهرمانانی واقعی و برخاسته از ایمان را در برابر نسل جدید قرار دهد.
چه اتفاقی در جامعه باعث شده این کتاب دوباره مهم شود؟
جنگ دوازده‌روزه و نیز تحولات اخیر منطقه، همراه با بیاناتی که درباره این شخصیت بزرگ از سوی شهیدمان مطرح شد، باعث شده دوباره توجه‌ها به این چهره مؤمن و مبارز جلب شود و اهمیت بازخوانی این کتاب بیشتر احساس شود.
آیا موضوع کتاب به یک مسئله روز وصل می‌شود؟
بله، کاملاً. این کتاب بیش از هر چیز به مسئله استکبارستیزی می‌پردازد؛ مسئله‌ای که امروز نیز همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های جهان اسلام و ملت‌های آزاده است. از این جهت، کتاب فقط یک روایت تاریخی نیست، بلکه به یک دغدغه زنده و جاری در زمان ما پاسخ می‌دهد. مناسبت‌هایی می‌توان درباره کتاب حرف زد کدامند؟ یکی از مهم‌ترین مناسبت‌ها، شهادت سه فرزند علامه در روز قدس است. این مناسبت ظرفیت بسیار بالایی برای یادآوری مظلومیت، مقاومت و پایداری این خانواده دارد و می‌تواند بهانه‌ای برای گفتگو درباره کتاب و پیام آن باشد.
چه باور رایجی را به چالش می‌کشد؟
این کتاب باور رایجی را به چالش می‌کشد که می‌گوید اگر در برابر ظلم سکوت کنی و سر پایین بیندازی، کسی با تو کاری ندارد. اما زندگی علامه زکزاکی نشان می‌دهد که سکوت در برابر ظلم، نه‌تنها امنیت نمی‌آورد، بلکه انسان و جامعه را از مسیر عزت و رشد دور می‌کند. او با قیام در برابر بی‌عدالتی و آشنایی با اندیشه‌های امام خمینی(ره)، مسیر خود را به سمت تعالی و بیداری اسلامی تغییر داد.
چه چیزی برخلاف تصور عمومی است؟
بر خلاف تصور برخی که ممکن است علامه زکزاکی را صرفاً مردی مظلوم بدانند، این کتاب نشان می‌دهد که او پیش از هر چیز، انسانی بسیار شجاع، آگاه و هوشمند است. مخاطب درمی‌یابد که او چگونه با درایت و ایمان، توانست جامعه و کشورش را در مسیر تعالی هدایت کند.
..............
پایان پیام