عصر قم - عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی با تشریح ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی شهید نصرالله؛ ایمان، ولایت‌پذیری، اندیشه‌ورزی راهبردی، مدیریت میدانی و نهادینه‌سازی ساختار مقاومت را از مهم‌ترین ویژگی‌ها و میراث فکری و سیاسی سید مقاومت برشمرد.
حجت‌الاسلام حمزه وحیدی‌منش عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی شهید سید حسن نصرالله، اظهار کرد: سید حسن نصرالله ترکیبی کم‌نظیر از ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی را در خود جمع کرده بود که او را از یک رهبر صرفاً سازمانی به معمار یک مکتب و منظومه مقاومت تبدیل کرد.
وی یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های شهید نصرالله را جمع میان اندیشه‌ورزی راهبردی و عمل‌گرایی میدانی دانست و گفت: ایشان هم در قله تحلیل و تفکر قرار داشت و هم در میدان عمل پیشتاز بود و همین ترکیب موجب می‌شد تحلیل‌هایش صرفاً در حد سخن باقی نماند و به راهبردهای عملیاتی تبدیل شود.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش افزود: شهید نصرالله به‌عنوان یک مدیر راهبردی و همزمان مدیر میدانی شناخته می‌شد و حتی در تاریک‌ترین لحظات جنگ نیز لبخند و لحن صدای ایشان به ابزاری برای مدیریت روانی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی تبدیل می‌شد.
وی با اشاره به نقش ساختاری شهید نصرالله در حزب‌الله، تصریح کرد: شاید مهم‌ترین دستاورد مدیریتی ایشان تبدیل کاریزمای فردی خود به یک ساختار نهادی و شبکه‌ای بود؛ چراکه ایشان درک کرده بود رهبری حقیقی نباید به یک فرد گره بخورد.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ادامه داد: شهید نصرالله ساختاری منسجم، منعطف و ایدئولوژیک در حزب‌الله بنا کرد که پس از شهادت ایشان و فرماندهانش از هم نپاشید و روند بازسازی رهبری را ادامه داد؛ این تاب‌آوری راهبردی موجب شد با وجود تصور دشمن مبنی بر توقف مقاومت با حذف فرمانده، ساختار ایجادشده همچنان به فعالیت خود ادامه دهد.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش با اشاره به هوش رسانه‌ای شهید نصرالله، گفت: او یک استراتژیست برجسته در جنگ روانی و رسانه‌ای بود و سخنرانی‌هایش صرفاً خطابه‌های احساسی نبود، بلکه به مثابه یک اتاق عملیات مستقل عمل می‌کرد که پیش از هر محاسبه نظامی، در مراکز تصمیم‌گیری دشمن مورد سنجش قرار می‌گرفت.
وی افزود: شهید نصرالله با تحلیل دقیق رفتار دشمن و شناخت عمیق جامعه خودی، از ابزارهایی همچون سخنرانی، سکوت به‌موقع و روایت‌سازی برای تغییر موازنه قدرت استفاده می‌کرد و عبارت «اسرائیل از تار عنکبوت ضعیف‌تر است» نمونه‌ای از این راهبرد روانی بود که هیمنه بازدارندگی رژیم صهیونیستی را به چالش کشید.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش با اشاره به رویکرد وحدت‌آفرین شهید نصرالله در جامعه لبنان، اظهار کرد: در لبنان که جامعه‌ای به‌شدت چندپاره و طایفه‌ای است، ایشان توانست نگاهی فراحزبی را پیاده کند و با تأسیس «تجمع علمای مسلمین» و همگرایی راهبردی با مسیحیان، از جمله تفاهم‌نامه با میشل عون، الگویی از تقریب و همزیستی ارائه دهد.
وی ادامه داد: این رویکرد موجب می‌شد حتی مخالفان سیاسی نیز برای سخنان و شخصیت ایشان وزن و اعتبار قائل باشند و ایشان همچنین توانست مسئله فلسطین را از یک موضوع صرفاً عربی و ملی به مسئله‌ای انسانی و جهانی تبدیل کند و جبهه‌ای متحد از گروه‌های مقاومت در منطقه، از یمن تا عراق، شکل دهد.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش با بیان اینکه ایمان عمیق از ارکان شخصیت شهید نصرالله بود، گفت: توحید ناب، ارتباط عمیق با خداوند، روحیه توکل و جهادی، نترسیدن از غیرخدا، آرزوی شهادت و ولایت‌پذیری مطلق از ارکان شخصیت ایشان بود.
وی با اشاره به دیدگاه شهید نصرالله درباره ولایت فقیه اظهار کرد: ایشان در مصاحبه‌ای با آقای مجتبی مصباح گفته بود که ولایت فقیه را این‌گونه می‌فهمد که اگر ایشان دستور بدهند، معلوم است که باید اطاعت کنیم؛ اما فراتر از آن، بر این باور است که نه‌تنها دستورات ولی فقیه، بلکه خواست‌های احتمالی ایشان نیز برای ما حکم فرمان دارد.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش افزود: شهید نصرالله گفته بود اگر احتمال بدهیم ولی فقیه درباره مسئله‌ای نظر خاصی دارند، از نظر خود دست می‌کشیم و نظر ایشان را دنبال می‌کنیم.
وی ادامه داد: شهید نصرالله خود را «سرباز ولایت» می‌دانست و با وجود آنکه به یکی از مطرح‌ترین و محبوب‌ترین شخصیت‌های جهان عرب تبدیل شده بود، خود را سرباز امام خامنه‌ای می‌دانست و بر بازوان ایشان بوسه می‌زد.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش خاطرنشان کرد: این ایمان راسخ به شهید نصرالله صلابت و نفوذناپذیری در برابر دشمن می‌بخشید، در حالی که در برابر دوستان و مخالفان، اهل تسامح، مدارا و احسان بود؛ شجاعت ایشان نیز تنها در میدان نبرد نمود نداشت، بلکه در پذیرش شهادت فرزندش هادی و ماندن در صحنه تا آخرین لحظه در اتاق عملیات نیز آشکار شد.
وی در جمع‌بندی ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی شهید نصرالله گفت: نصرالله از ایمان به انسان‌سازی، از سازمان به قدرت و از قدرت به تاب‌آوری راهبردی رسید و با پیوند دادن آرمان‌گرایی با واقع‌گرایی، الگویی از رهبری ارائه داد که در آن مقاومت نه یک تاکتیک نظامی، بلکه به یک فرهنگ پویا و سرمایه هویتی برای بخش بزرگی از افکار عمومی منطقه تبدیل شد.
میراث فکری و سیاسی شهید نصرالله
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش در ادامه درباره مهم‌ترین میراث فکری و سیاسی شهید سید حسن نصرالله برای حزب‌الله و جریان مقاومت اظهار کرد: یکی از بنیادی‌ترین میراث‌های او ارتقای مفهوم مقاومت از سطح یک راهبرد دفاعی مقطعی به یک منظومه فکری، فرهنگی و هویتی بود.
وی افزود: نصرالله مقاومت را نه فقط پاسخ به اشغال، بلکه به مثابه سبک زندگی، سرمایه اجتماعی و هویت جمعی برای بخش بزرگی از منطقه تعریف کرد و همین نگاه موجب شد مقاومت پس از پایان هر جنگ یا شهادت هر فرمانده، به عنوان یک گفتمان زنده بازتولید شود و نه پروژه‌ای وابسته به یک فرد.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش با اشاره به میراث مدیریتی شهید نصرالله، گفت: ایشان حزب‌الله را از سازمانی وابسته به شخصیت یک رهبر به ساختاری نهادی، منعطف، شبکه‌ای و ایدئولوژیک تبدیل کرد و با تربیت کادرهای میانی، ایجاد شوراهای تصمیم‌گیری و توزیع مسئولیت، زمینه‌ای فراهم کرد که شهادت او و فرماندهانش به فروپاشی سازمان منجر نشود.
وی «تاب‌آوری ساختاری» را از مهم‌ترین ضمانت‌های بقای مقاومت در بلندمدت دانست و افزود: نصرالله با این رویکرد نشان داد که ساختار مقاومت باید بتواند فراتر از شخصیت یک رهبر به حیات خود ادامه دهد.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش با اشاره به بازتعریف مفهوم بازدارندگی در اندیشه و عملکرد شهید نصرالله، اظهار کرد: ایشان با تلفیق جنگ روانی، رسانه، موشک‌های دقیق و شبکه منطقه‌ای، مفهوم بازدارندگی را از انحصار قدرت‌های بزرگ خارج کرد و نشان داد یک جنبش غیردولتی می‌تواند با اعتقادات عمیق ایمانی، توکل به خدا، ولایت‌پذیری، روحیه جهادی، هوش راهبردی و روایت‌سازی، محاسبات دشمن را تغییر دهد.
وی تصریح کرد: میراث شهید نصرالله این باور است که موازنه قدرت تنها با سلاح تعیین نمی‌شود، بلکه ایمان راسخ، اراده قوی، روایت و انسجام اجتماعی نیز در ساختن این موازنه نقش دارند.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش با اشاره به جایگاه مسئله فلسطین در میراث سیاسی شهید نصرالله گفت: ایشان در راستای اندیشه‌های ناب اسلامی امام راحل و امام شهید، مسئله فلسطین را از یک موضوع صرفاً عربی به مسئله‌ای انسانی، اسلامی و جهانی ارتقا داد و آن را به محور همگرایی گروه‌های مقاومت از یمن تا عراق و سوریه تبدیل کرد.
وی افزود: میراث سیاسی شهید نصرالله ایجاد یک جبهه متحد فراملی است که در آن هر گروه، ضمن حفظ استقلال، در یک راهبرد کلان مشترک علیه نظام سلطه سهیم است.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش با اشاره به رویکرد شهید نصرالله در جامعه چندپاره لبنان، اظهار کرد: ایشان الگویی از همزیستی و همگرایی راهبردی با مسیحیان و سایر طوایف ارائه داد و تفاهم با میشل عون نمونه‌ای از این رویکرد بود؛ این میراث به مقاومت آموخت که قدرت واقعی نه در حذف دیگری، بلکه در جلب همراهی و ساختن ائتلاف‌های فراطایفه‌ای است.
وی همچنین ایمان را یکی از زیرساخت‌های مدیریت در اندیشه و سیره شهید نصرالله دانست و گفت: میراث فکری ایشان پیوند ایمان عمیق و ولایت‌پذیری با عقلانیت راهبردی و مدیریت میدانی بود و نشان داد می‌توان هم اهل توسل و معنویت بود و هم استراتژیستی دقیق و عمل‌گرا.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش افزود: این ترکیب، الگویی برای نسل جدید رهبران مقاومت شد که در آن تقوا و تدبیر مکمل یکدیگرند، نه رقیب.
وی با اشاره به نگاه شهید نصرالله به شهادت اظهار کرد: ایشان با پذیرش شهادت فرزندش و ایستادگی تا آخرین لحظه، مفهوم پیروزی را بازتعریف کرد؛ در این نگاه، پیروزی تنها در میدان نیست، بلکه در ماندن بر آرمان، حفظ انسجام و انتقال راه نیز معنا پیدا می‌کند.
حجت‌الاسلام وحیدی‌منش ادامه داد: این میراث، ترس از شهادت را به انگیزه‌ای برای استقامت تبدیل کرد و مقاومت را از منطق مادی قدرت‌های بزرگ جدا ساخت.
وی در پایان با اشاره به میراث شهید سید حسن نصرالله گفت: ایشان مقاومت را از یک «واقعیت میدانی» به یک «حقیقت الهی، هویتی و تمدنی» تبدیل کرد؛ حقیقتی که پس از او نیز به واسطه ساختار، گفتمان و نسل‌هایی که تربیت کرد، به حیات خود ادامه می‌دهد.