عصر قم - قم- استاد حوزه علمیه با اشاره به جایگاه خطبه حضرت فاطمه زهرا (س)، این میراث گران‌سنگ را منشور بصیرت، حق‌طلبی و بیداری امت اسلامی دانست.
به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسین حسینی قمی ظهر جمعه در مراسم ایام فاطمیه دفتر آیت الله نوری همدانی در سخنانی با تبیین فرازهایی از خطبه ۱۱۴ نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی(ع)، به تشریح ماهیت ناپایدار دنیا و ضرورت توجه به سرنوشت اخروی انسان پرداخت و اظهار کرد: در نگاه امیرالمؤمنین(ع)، دنیا چهار ویژگی اساسی دارد که شناخت آن‌ها می‌تواند مسیر زندگی انسان را اصلاح کند.
وی با اشاره به اینکه دنیا سرای فنا، رنج و سختی، دگرگونی و عبرت‌آموزی است، افزود: انسان با شناخت این ویژگی‌ها درمی‌یابد که نباید تمام سرمایه عمر خود را صرف دستاوردهای زودگذر مادی کند، بلکه لازم است از فرصت زندگی برای حرکت در مسیر کمال و انجام وظایف الهی بهره بگیرد.
این کارشناس دینی با بیان اینکه امیرالمؤمنین(ع) در تبیین ناپایداری دنیا از مرگ به‌عنوان تیری خطاناپذیر یاد می‌کنند، گفت: روزگار همواره در کمین انسان است و هنگامی که اجل فرا برسد، نه سلامت جسمانی و نه موقعیت اجتماعی و اقتصادی نمی‌تواند مانع آن شود.
حسینی قمی ادامه داد: همان‌گونه که تیر رهاشده از کمان ممکن است به هدف اصابت کند، مرگ نیز زمانی که فرا برسد، راه بازگشتی باقی نمی‌گذارد و انسان باید پیش از رسیدن آن، برای زندگی حقیقی خود توشه‌ای فراهم کند.
وی با اشاره به اینکه در نگاه نهج‌البلاغه، دنیا هیچ‌گاه از گرفتن انسان‌ها و دگرگون کردن وضعیت زندگی آنان بازنمی‌ایستد، خاطرنشان کرد: آدمی نباید سلامت، ثروت و موقعیت امروز خود را تضمینی برای فردای خویش بداند، زیرا شرایط زندگی همواره در حال تغییر است.
دنیا سرای ماندن نیست
استاد حوزه علمیه در ادامه با تشریح دومین ویژگی دنیا در کلام امیرالمؤمنین(ع)، آن را سرای رنج و دشواری دانست و اظهار کرد: بسیاری از انسان‌ها سال‌ها برای جمع‌آوری ثروت و ساختن خانه تلاش می‌کنند، اما گاهی پیش از آنکه فرصت بهره‌مندی از حاصل زحمات خود را پیدا کنند، از دنیا می‌روند.
وی افزود: چه بسیار افرادی که دارایی فراوانی گرد آورده‌اند یا برای ساختن خانه و فراهم کردن امکانات زندگی زحمت کشیده‌اند، اما سرانجام بدون آنکه بتوانند همه آنچه را به دست آورده‌اند در زندگی خود به کار بگیرند، این جهان را ترک کرده‌اند.
حسینی قمی با اشاره به مضمون سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره جمع‌آوری اموال و باقی گذاشتن آن‌ها برای دیگران گفت: انسان باید بداند که ثروت و امکانات مادی، هر اندازه هم گسترده باشند، در نهایت در همین دنیا باقی می‌مانند و آنچه برای آخرت به همراه می‌برد، حاصل اعمال و رفتار اوست.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به این حقیقت در برنامه‌ریزی زندگی اظهار کرد: تلاش اقتصادی و فراهم کردن امکانات زندگی، به‌خودی‌خود نکوهیده نیست، اما غفلت از سرانجام انسان و فراموش کردن مسئولیت‌های الهی، می‌تواند عمر و فرصت‌های ارزشمند او را از بین ببرد.
این کارشناس دینی با اشاره به فرازی از نهج‌البلاغه درباره ناپایداری دنیا افزود: انسان باید پیش از آنکه فرصت زندگی به پایان برسد، برای آینده خود تصمیم بگیرد و اجازه ندهد دل‌بستگی به دارایی‌ها و موقعیت‌های زودگذر، او را از هدف اصلی آفرینش دور کند.
دگرگونی‌های دنیا را جدی بگیریم
حسینی قمی سومین ویژگی دنیا را تغییر و تحول مداوم دانست و با اشاره به فرازهای خطبه ۱۱۴ نهج‌البلاغه گفت: شرایط انسان‌ها در این جهان ثابت نمی‌ماند و گاهی فردی که روزگاری در موقعیت دشواری قرار داشته، به جایگاهی می‌رسد که دیگران به حال او غبطه می‌خورند و گاهی نیز شرایط به‌گونه‌ای تغییر می‌کند که همان فرد به کمک و دلسوزی دیگران نیازمند می‌شود.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از زندگی اجتماعی و اقتصادی مردم افزود: ممکن است فردی سال‌ها با اعتبار و خوش‌نامی فعالیت اقتصادی داشته باشد، اما بر اثر مشکلات و بدهی‌ها، شرایط زندگی او به‌کلی دگرگون شود و ناچار به پنهان شدن از طلبکاران خود شود.
استاد حوزه علمیه تصریح کرد: این دگرگونی‌ها نشان می‌دهد که برخورداری از امکانات و موقعیت مناسب، نباید زمینه غرور و غفلت را فراهم کند و انسان در دوران آسایش نیز باید برای روزهای دشوار آماده باشد.
وی چهارمین ویژگی دنیا در بیان امیرالمؤمنین(ع) را عبرت‌آموزی دانست و گفت: انسان گاهی پس از سال‌ها تلاش و برنامه‌ریزی، درست در آستانه رسیدن به خواسته‌هایش با پایان عمر روبه‌رو می‌شود و فرصت دستیابی به آرزوهایی را که برای آن‌ها زحمت کشیده است، از دست می‌دهد.
حسینی قمی با اشاره به سیره پیامبر اکرم(ص) در سامان دادن به امور اقتصادی جامعه اسلامی اظهار کرد: از جمله اقدامات پیامبر پس از ورود به مدینه، توجه به ایجاد بازاری مستقل برای مسلمانان بود تا زمینه فعالیت اقتصادی آنان فراهم شود و برای تأمین نیازهای خود وابستگی کمتری به بازارهای دیگر داشته باشند.
وی با بیان اینکه تلاش برای کسب روزی باید همراه با توجه به وظایف اخروی باشد، تصریح کرد: انسان نباید تمام وقت و توان خود را صرف درآمدزایی کند و از عبادت، رسیدگی به خانواده، انجام واجبات و کمک به دیگران غافل بماند.
این کارشناس دینی با اشاره به تأکید نهج‌البلاغه بر تقدم عمل به وظایف قطعی بر نگرانی‌های مربوط به روزی گفت: انسان باید برای کسب معاش تلاش کند، اما نباید نگرانی از تأمین آینده چنان بر زندگی او سایه بیندازد که مسئولیت‌های الهی و فرصت انجام کارهای نیک را فراموش کند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از آسیب‌های زندگی امروز آن است که بخش بزرگی از دغدغه‌های انسان به چگونگی تأمین خوراک، پوشاک و امکانات مادی محدود می‌شود، در حالی که ارزش وجودی انسان فراتر از این خواسته‌هاست و باید برای رشد معنوی و ساختن آینده اخروی خود نیز برنامه داشته باشد.
پیش از پایان فرصت، برای آخرت آماده شویم
حسینی قمی در پایان با اشاره به هشدارهای امیرالمؤمنین(ع) درباره فرصت محدود زندگی گفت: در نهج‌البلاغه بارها بر ضرورت توجه به مرگ و استفاده از فرصت عمر تأکید شده است، زیرا انسان تا زمانی که زنده است، امکان اصلاح رفتار و جبران کوتاهی‌ها را دارد، اما با پایان یافتن عمر، این فرصت از دست می‌رود.
وی با اشاره به تعبیر امیرالمؤمنین(ع) درباره مهلت داشتن انسان در برابر مرگ افزود: فرصت کنونی زندگی را باید جدی گرفت و پیش از آنکه زمان پایان یابد، برای انجام وظایف دینی، اصلاح رفتار و جبران کوتاهی‌ها اقدام کرد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به آموزه‌های حضرت فاطمه زهرا(س) درباره پرهیز از غفلت و دل‌بستگی افراطی به دنیا، بر ضرورت حفظ یاد خدا و توجه به سرانجام اعمال تأکید کرد و گفت: انسان نباید چنان درگیر جلوه‌های دنیا شود که حقیقت زندگی و مسئولیت خود در برابر خداوند را از یاد ببرد.
وی با تأکید بر اینکه یاد مرگ برای ناامید شدن از زندگی نیست، بلکه هشداری برای استفاده بهتر از فرصت‌هاست، اظهار کرد: پیام اصلی آموزه‌های نهج‌البلاغه آن است که انسان در کنار تلاش برای زندگی شرافتمندانه و تأمین نیازهای خود و خانواده، آخرت را نیز در کانون توجه قرار دهد و پیش از پایان فرصت زندگی، برای آن توشه فراهم کند.